Για εκατομμύρια θεατές, η Μαίρη Μεταξά ήταν η χαρακτηριστική μαμά του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Η υπερπροστατευτική, φωνακλού, γεμάτη αγάπη μητέρα που προσπαθούσε να ελέγχει κάθε κίνηση του γιου της και κατάφερνε να προκαλεί αβίαστα το γέλιο. Ιδιαίτερα δίπλα στον Κώστα Βουτσά, δημιούργησε ένα από τα πιο αγαπημένα κινηματογραφικά δίδυμα.
Πίσω όμως από αυτή την πληθωρική παρουσία κρυβόταν μια γυναίκα με μια εντελώς διαφορετική προσωπική ιστορία. Η Μαίρη Μεταξά δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν απέκτησε παιδιά. Πέρασε επαγγελματικές δυσκολίες, γνώρισε τη μεγάλη επιτυχία σε ώριμη ηλικία και έφυγε από τη ζωή έχοντας στο πλευρό της τον άνθρωπο που το κοινό είχε συνηθίσει να βλέπει ως κινηματογραφικό της γιο.
Από την Ανατολική Ρωμυλία στα πρώτα της βήματα στο θέατρο
Η Μαίρη Μεταξά γεννήθηκε το 1912 στην Ανατολική Ρωμυλία, σε μια εύπορη οικογένεια που της πρόσφερε καλή μόρφωση και άνετη ανατροφή. Από μικρή αγάπησε τον χορό και ιδιαίτερα το μπαλέτο, ονειρευόμενη να ακολουθήσει μια καλλιτεχνική σταδιοδρομία.
Η σχέση της με το θέατρο ξεκίνησε πολύ νωρίς. Σύμφωνα με το Αρχείο της ΕΡΤ, εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη σκηνή σε ηλικία μόλις 13 ετών, στο θέατρο «Κεντρικόν». Αργότερα εργάστηκε ως μπαλαρίνα σε οπερέτες και συμμετείχε σε θεατρικούς θιάσους, αποκτώντας εμπειρία στο μουσικό θέατρο και στην κωμωδία.
Παρά την καλή οικονομική κατάσταση της οικογένειάς της στα παιδικά της χρόνια, η επαγγελματική της πορεία δεν ήταν εύκολη. Χρειάστηκε να εργαστεί για πολλά χρόνια, χωρίς να απολαμβάνει τη μεγάλη αναγνωρισιμότητα που θα αποκτούσε αργότερα. Η υπομονή και η αγάπη της για τη σκηνή αποδείχθηκαν καθοριστικές.
Η γνωριμία με την Καλή Καλό που άλλαξε την καριέρα της
Μια από τις πιο συγκινητικές ιστορίες της ζωής της συνδέεται με την ηθοποιό και θιασάρχη Καλή Καλό. Σύμφωνα με όσα αφηγήθηκε η ίδια στην αυτοβιογραφία της «Όσα δεν πήρε ο άνεμος», η Μαίρη Μεταξά την πλησίασε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη επαγγελματική περίοδο, ζητώντας μια θέση στον θίασό της.
Η Μεταξά, όπως περιέγραφε η Καλή Καλό, της εξήγησε ότι της έλειπαν μόλις τρεις μήνες εργασίας για να συμπληρώσει τις προϋποθέσεις της σύνταξής της. Την παρακάλεσε να τη βοηθήσει, δείχνοντας πόσο μεγάλη ανάγκη είχε να συνεχίσει να εργάζεται.
Η Καλή Καλό είχε ήδη συμφωνήσει με την ηθοποιό Γκόλφω Μπίνη για τη θέση της καρατερίστριας. Όταν όμως της εξήγησε την κατάσταση, εκείνη δέχτηκε να παραχωρήσει τη θέση στη Μεταξά. Σύμφωνα με την αφήγηση, αυτή η πράξη άνοιξε τον δρόμο για μια σημαντική νέα περίοδο στην καριέρα της.
Το 1957 η Μεταξά συνεργάστηκε με τον θίασο της Καλής Καλό, στον οποίο βρισκόταν και ο Κώστας Βουτσάς. Ακολούθησαν περιοδείες και θεατρικές παραστάσεις, ενώ η κοινή καλλιτεχνική τους πορεία θα οδηγούσε αργότερα σε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες συνεργασίες του ελληνικού κινηματογράφου.
Το αχτύπητο δίδυμο με τον Κώστα Βουτσά
Η συνεργασία της Μαίρης Μεταξά με τον Κώστα Βουτσά εξελίχθηκε σε κάτι πολύ περισσότερο από μια επαγγελματική σχέση. Στις ταινίες, εκείνη υποδυόταν συχνά την υπερπροστατευτική μητέρα του, με χαρακτηριστική πολίτικη προφορά, έντονες αντιδράσεις και μια αδυναμία στον αγαπημένο της γιο.
Μια από τις πιο χαρακτηριστικές εμφανίσεις τους ήταν στη «Νύχτα γάμου» του 1967, σε σκηνοθεσία Γιάννη Δαλιανίδη. Ακολούθησε «Το ανθρωπάκι» το 1969, όπου η Μεταξά υποδύθηκε την Πολυξένη Κοπέογλου, τη μητέρα του Ευτύχιου, που προσπαθούσε να επηρεάσει την προσωπική του ζωή.
Το κοινό αγάπησε τόσο πολύ αυτό το κινηματογραφικό δίδυμο, ώστε πολλοί θεατές πίστευαν ότι οι δύο ηθοποιοί ήταν πραγματικά μητέρα και γιος. Η σχέση τους όμως ήταν στενή και μακριά από τις κάμερες.
Σε συνέντευξή της το 1975, που διασώζεται στο Αρχείο της ΕΡΤ, η Μαίρη Μεταξά μίλησε με ιδιαίτερη τρυφερότητα για τον Κώστα Βουτσά, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Νομίζω ότι είναι πραγματικό μου παιδί και τον αγαπάω και με αγαπάει».
Αυτή η σχέση αγάπης και εμπιστοσύνης συνεχίστηκε για πολλά χρόνια. Ο Βουτσάς τη φρόντιζε και ενδιαφερόταν για εκείνη, ενώ η ηθοποιός τον αντιμετώπιζε με τη στοργή που έδειχνε και στους κινηματογραφικούς της ρόλους.
Οι αξέχαστες εμφανίσεις της στον ελληνικό κινηματογράφο
Παρότι είχε ήδη διανύσει μια μεγάλη πορεία στο θέατρο, η Μαίρη Μεταξά εμφανίστηκε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο το 1958, στην ταινία «Η κυρά μας η μαμή». Εκεί υποδύθηκε μια απελπισμένη μητέρα που απευθύνεται στη μαμή, την οποία ενσάρκωνε η Γεωργία Βασιλειάδου, για να βοηθήσει το άρρωστο παιδί της.
Ακολούθησαν συμμετοχές σε αγαπημένες ταινίες, όπως «Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο», «Το κλωτσοσκούφι», «Μανταλένα», «Οι θαλασσιές οι χάντρες», «Η ωραία του κουρέα» και «Είκοσι γυναίκες κι εγώ».
Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συνεργασία της με τον Γιάννη Δαλιανίδη, ο οποίος αξιοποίησε το ξεχωριστό κωμικό της ταλέντο. Η χαρακτηριστική προφορά της, οι έντονες εκφράσεις και η φυσικότητα με την οποία υποδυόταν τις αυστηρές αλλά τρυφερές μητέρες την έκαναν αμέσως αναγνωρίσιμη.
Η επιτυχία της δεν περιορίστηκε στη μεγάλη οθόνη. Συμμετείχε και στην τηλεοπτική σειρά «Ο ονειροπαρμένος», που προβλήθηκε από την ΥΕΝΕΔ την περίοδο 1973-1975. Εκεί βρέθηκε ξανά στο πλευρό του Κώστα Βουτσά, υποδυόμενη τη μητέρα του.
Η τελευταία κινηματογραφική εμφάνισή της ήταν στην ταινία «Ο Κώτσος στην ΕΟΚ» το 1980. Μέχρι τότε είχε διαγράψει μια μεγάλη καλλιτεχνική πορεία, με δεκάδες συμμετοχές στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση.
Η γυναίκα πίσω από τη φωνακλού κινηματογραφική μητέρα
Παρότι το κοινό τη γνώρισε κυρίως μέσα από τους ρόλους της μητέρας και της πεθεράς, στην προσωπική της ζωή η Μαίρη Μεταξά δεν παντρεύτηκε ποτέ και δεν απέκτησε παιδιά. Άνθρωποι που τη γνώρισαν τη θυμούνταν ως μια γυναίκα με έντονη προσωπικότητα, χιούμορ και μεγάλη αγάπη για το θέατρο.
Αγαπούσε ιδιαίτερα τη συντροφιά των φίλων και των συναδέλφων της. Σύμφωνα με αφηγήσεις ανθρώπων του θεάτρου, συνήθιζε να περνά πολλές ώρες συζητώντας και παίζοντας χαρτιά. Ο Κώστας Βουτσάς είχε επίσης αναφερθεί στις ατελείωτες ώρες που περνούσαν μαζί στα καμαρίνια και στις περιοδείες.
Ωστόσο, πίσω από τη ζωντάνια της υπήρχαν και δύσκολες προσωπικές στιγμές. Η ηθοποιός είχε αντιμετωπίσει οικονομικά προβλήματα και είχε χρειαστεί να εργαστεί σκληρά για να εξασφαλίσει τα απαραίτητα. Ακόμη και όταν η υγεία της είχε επιβαρυνθεί, η επιθυμία της να βρίσκεται στη σκηνή παρέμενε έντονη.
Ο θεατρικός επιχειρηματίας Νίκος Αθερινός είχε θυμηθεί χαρακτηριστικά ότι, ακόμη και όταν η Μεταξά κυκλοφορούσε με μπαστούνι, εξακολουθούσε να ενδιαφέρεται για νέες θεατρικές παραγωγές και να αναζητά την ευκαιρία να συμμετάσχει.
Η άγνωστη ιστορία με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή
Μια λιγότερο γνωστή ιστορία από τα νεανικά της χρόνια συνδέει τη Μαίρη Μεταξά με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή. Η πληροφορία προέρχεται από μαρτυρία του θεατρικού συγγραφέα Βύρωνα Μακρίδη, ο οποίος είχε επισκεφθεί το σπίτι της ηθοποιού λίγα χρόνια πριν από τον θάνατό της.
Όπως είχε αφηγηθεί, στο σπίτι υπήρχε μια παλιά φωτογραφία της Μεταξά με μαγιό, από την εποχή που ήταν νεαρή. Στη φωτογραφία υπήρχε μια προσωπική αφιέρωση υπογεγραμμένη από κάποιον «Κώστα».
Σύμφωνα με τον Μακρίδη, ο άνθρωπος που είχε γράψει την αφιέρωση ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, τον οποίο η Μεταξά είχε γνωρίσει όταν εκείνος ήταν φοιτητής της Νομικής. Η διήγηση έχει αναπαραχθεί σε αφιερώματα για τη ζωή της, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα η ακριβής φύση της σχέσης τους.
Παραμένει έτσι μια ενδιαφέρουσα προσωπική μαρτυρία για τη νεανική ζωή μιας γυναίκας που το κοινό γνώρισε κυρίως μέσα από τους ρόλους της σε μεγαλύτερη ηλικία.
Τα δύσκολα τελευταία χρόνια και ο Κώστας Βουτσάς
Τα τελευταία χρόνια της ζωής της Μαίρης Μεταξά σημαδεύτηκαν από προβλήματα υγείας. Η ηθοποιός ήταν χρόνια καπνίστρια και αντιμετώπισε σοβαρές αναπνευστικές δυσκολίες. Τον Ιανουάριο του 1987 νοσηλεύτηκε στο Σισμανόγλειο Νοσοκομείο, καθώς η κατάστασή της είχε επιβαρυνθεί.
Στο πλευρό της βρέθηκε ο Κώστας Βουτσάς, ο άνθρωπος που για το κινηματογραφικό κοινό ήταν ο αγαπημένος της γιος. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που έχουν δημοσιευθεί για εκείνη, ο ηθοποιός την επισκεπτόταν και της συμπαραστεκόταν, διατηρώντας μέχρι το τέλος τη στενή σχέση που είχαν δημιουργήσει.
Η Μαίρη Μεταξά πέθανε στις 10 Ιανουαρίου 1987, στην Αθήνα. Ήταν 74 ετών, σύμφωνα με το καταγεγραμμένο έτος γέννησής της, το 1912.
Το τέλος της περιγράφεται σε αρκετά αφιερώματα ως ιδιαίτερα μοναχικό. Σύμφωνα με τις σχετικές μαρτυρίες, λίγοι συνάδελφοί της παρευρέθηκαν στην κηδεία της, ενώ τα έξοδα καλύφθηκαν από το Ταμείο Αλληλοβοήθειας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών.
Στον επικήδειο που αποδίδεται στον ηθοποιό Αρτέμη Μάτσα, η απουσία πολλών ανθρώπων από το τελευταίο αντίο σχολιάστηκε με πικρία. Η εικόνα αυτή ερχόταν σε έντονη αντίθεση με την αγάπη που είχε γνωρίσει η Μεταξά από το κινηματογραφικό κοινό.
Η Μαίρη Μεταξά παραμένει η αγαπημένη «μάνα» του ελληνικού σινεμά
Η Μαίρη Μεταξά μπορεί να μην απέκτησε ποτέ δική της οικογένεια, όμως μέσα από τους ρόλους της έγινε μια από τις πιο χαρακτηριστικές μητρικές φιγούρες του παλιού ελληνικού κινηματογράφου. Η φωνή της, οι αστείες αντιδράσεις της και η ιδιαίτερη σχέση της με τον Κώστα Βουτσά έμειναν βαθιά χαραγμένες στη μνήμη των θεατών.
Αυτό που κάνει την ιστορία της τόσο συγκινητική είναι η αντίθεση ανάμεσα στη ζωή και στην τέχνη. Μια γυναίκα που αντιμετώπισε δυσκολίες και μοναξιά κατάφερε να χαρίσει γέλιο και τρυφερότητα σε ολόκληρες γενιές.
Και κάθε φορά που μια παλιά ελληνική ταινία προβάλλεται ξανά στην τηλεόραση, η Μαίρη Μεταξά επιστρέφει με τον πιο όμορφο τρόπο: ως εκείνη η αξέχαστη μαμά που φώναζε, συμβούλευε, ανησυχούσε και αγαπούσε τον κινηματογραφικό της γιο με όλη της την καρδιά.












