Η οδήγηση μας δίνει ελευθερία και ανεξαρτησία. Μπορούμε να μετακινούμαστε όποτε θέλουμε, χωρίς να εξαρτόμαστε από άλλους. Γι’ αυτό και η σκέψη ότι κάποια στιγμή ίσως χρειαστεί να αφήσουμε το τιμόνι δεν είναι καθόλου εύκολη.
Όμως, πότε πρέπει να σταματήσετε να οδηγείτε; Η απάντηση δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ηλικία. Υπάρχουν προειδοποιητικά σημάδια στην καθημερινή οδήγηση που αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή, ακόμη κι αν το δίπλωμά σας παραμένει σε ισχύ.
Τι ισχύει στην Ελλάδα για το δίπλωμα μετά τα 65 και τα 80
Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο μετά το οποίο όλοι οι οδηγοί υποχρεούνται να σταματήσουν. Ωστόσο, μετά τη συμπλήρωση των 65 ετών, η διάρκεια ισχύος της άδειας οδήγησης δεν μπορεί να ξεπερνά τα τρία χρόνια.
Μετά τα 80, η ανανέωση μπορεί να έχει διάρκεια έως δύο χρόνια. Και στις δύο περιπτώσεις απαιτείται ιατρικός έλεγχος, ενώ η άδεια μπορεί να έχει μικρότερη ισχύ αν το επιβάλλει η κατάσταση της υγείας του οδηγού.
Ο βασικός έλεγχος περιλαμβάνει εξέταση από παθολόγο ή γιατρό αντίστοιχης προβλεπόμενης ειδικότητας και οφθαλμίατρο. Για τους οδηγούς άνω των 80 απαιτείται επιπλέον εξέταση από ωτορινολαρυγγολόγο και νευρολόγο ή ψυχίατρο.
Η ανανέωση επιτρέπει τη νόμιμη συνέχιση της οδήγησης. Δεν σημαίνει, όμως, ότι πρέπει να αγνοούμε νέες δυσκολίες που μπορεί να εμφανιστούν μέχρι τον επόμενο έλεγχο.
Όταν δυσκολεύεστε να δείτε καθαρά στον δρόμο
Η καλή όραση είναι απαραίτητη για να εντοπίζουμε πινακίδες, πεζούς, φανάρια και άλλα οχήματα. Αν δυσκολεύεστε να διαβάσετε μια πινακίδα από απόσταση ή σας ενοχλούν έντονα τα φώτα των αυτοκινήτων τη νύχτα, χρειάζεται να ελέγξετε την όρασή σας.
Η θολή όραση, η δυσκολία εκτίμησης αποστάσεων και η περιορισμένη πλευρική όραση μπορεί να επηρεάσουν σημαντικά την ασφάλεια. Ορισμένα προβλήματα αντιμετωπίζονται με κατάλληλα γυαλιά ή θεραπεία, γι’ αυτό δεν σημαίνουν απαραίτητα οριστική διακοπή της οδήγησης.
Όταν η ακοή δεν είναι όπως παλιά
Οι κόρνες, οι σειρήνες και άλλοι ήχοι προσφέρουν χρήσιμες πληροφορίες στον οδηγό. Αν δυσκολεύεστε να τους αντιληφθείτε, είναι σημαντικό να εξετάσετε την ακοή σας.
Η απώλεια ακοής δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάποιος είναι ακατάλληλος για οδήγηση. Ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τη δυσκολία και να προτείνει τρόπους αντιμετώπισης, ανάλογα με την περίπτωση.
Όταν εμφανίζονται συχνά χτυπήματα και μικροατυχήματα
Μια γρατζουνιά στο αυτοκίνητο μπορεί να συμβεί στον καθένα. Αν όμως αρχίζουν να εμφανίζονται συχνά χτυπήματα, ζημιές στους καθρέφτες ή μικροσυγκρούσεις κατά το παρκάρισμα, αξίζει να αναζητήσετε την αιτία.
Ίσως δυσκολεύεστε να εκτιμήσετε τις αποστάσεις, να ελέγξετε τα τυφλά σημεία ή να αντιδράσετε αρκετά γρήγορα. Ιδιαίτερα αν δεν αντιλαμβάνεστε πώς προκλήθηκαν οι ζημιές, είναι σημαντικό να μην αγνοήσετε το πρόβλημα.
https://www.youtube.com/watch?v=VJcxqt1B0Y8
Όταν αυξάνονται οι παραβάσεις του ΚΟΚ
Μια κλήση από την Τροχαία δεν αποδεικνύει ότι κάποιος δεν μπορεί να οδηγήσει με ασφάλεια. Όταν, όμως, οι παραβάσεις γίνονται συχνότερες και συνδυάζονται με δυσκολίες συγκέντρωσης, χρειάζεται προσοχή.
Αν παραβιάζετε STOP, δεν αντιλαμβάνεστε έγκαιρα τα φανάρια ή αργείτε να αντιδράσετε στις κινήσεις των άλλων οδηγών, δεν πρέπει να θεωρείτε αυτά τα περιστατικά απλή ατυχία.
Όταν χάνετε τον προσανατολισμό σας σε γνώριμους δρόμους
Ένα από τα πιο ανησυχητικά σημάδια είναι να μπερδεύεστε συχνά σε διαδρομές που γνωρίζετε καλά. Μπορεί να ξεχνάτε πού πηγαίνετε, να δυσκολεύεστε να ακολουθήσετε οδηγίες ή να χάνετε τον προσανατολισμό σας χωρίς προφανή λόγο.
Αυτά τα συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα άνοια. Μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικά προβλήματα υγείας ή με τη δράση φαρμάκων. Χρειάζονται, όμως, ιατρική αξιολόγηση, επειδή η σύγχυση κατά την οδήγηση μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό ατύχημα.
Όταν ο πόνος και η δυσκαμψία περιορίζουν τις κινήσεις σας
Η αρθρίτιδα και άλλα μυοσκελετικά προβλήματα μπορεί να δυσκολεύουν την οδήγηση. Για παράδειγμα, ο πόνος στον αυχένα μπορεί να σας εμποδίζει να γυρίσετε το κεφάλι για να ελέγξετε ένα τυφλό σημείο.
Αντίστοιχα, η δυσκαμψία στα γόνατα ή στα πόδια μπορεί να επηρεάζει τον χειρισμό των πεντάλ. Η κατάλληλη θεραπεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι προσαρμογές στο αυτοκίνητο μπορούν να βοηθήσουν, εφόσον ο οδηγός παραμένει ικανός να το ελέγχει με ασφάλεια.
Όταν η οικογένεια ανησυχεί για τον τρόπο που οδηγείτε
Οι άνθρωποι που σας γνωρίζουν καλά μπορεί να παρατηρήσουν αλλαγές τις οποίες εσείς δεν έχετε αντιληφθεί. Ίσως βλέπουν ότι φρενάρετε απότομα, πλησιάζετε υπερβολικά άλλα αυτοκίνητα ή δυσκολεύεστε σε διασταυρώσεις.
Δεν σημαίνει ότι οι συγγενείς έχουν πάντοτε δίκιο. Αν όμως διαφορετικοί άνθρωποι εκφράζουν επανειλημμένα συγκεκριμένες ανησυχίες, αξίζει να τις συζητήσετε χωρίς να τις απορρίψετε αυτόματα.
Μην αγνοείτε τα φάρμακα και την υπνηλία
Δεν είναι μόνο η ηλικία ή οι χρόνιες παθήσεις που επηρεάζουν την οδήγηση. Ορισμένα φάρμακα, όπως κάποια ηρεμιστικά, υπνωτικά και αντιισταμινικά, μπορεί να προκαλέσουν υπνηλία, ζάλη ή πιο αργά αντανακλαστικά.
Ρωτήστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας αν η αγωγή που λαμβάνετε επηρεάζει την ικανότητά σας να οδηγείτε. Μην αλλάζετε μόνοι σας τη θεραπεία και μην οδηγείτε όταν αισθάνεστε υπνηλία ή μειωμένη εγρήγορση.
Τι να κάνετε αν αναγνωρίζετε κάποιο από αυτά τα σημάδια
Ένα μεμονωμένο περιστατικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να εγκαταλείψετε οριστικά την οδήγηση. Αν όμως τα προβλήματα επαναλαμβάνονται, το ασφαλέστερο είναι να ζητήσετε αξιολόγηση πριν συνεχίσετε.
- Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας και περιγράψτε συγκεκριμένα τι δυσκολίες αντιμετωπίζετε.
- Ελέγξτε την όραση, την ακοή και τα φάρμακά σας, ιδιαίτερα αν έχετε παρατηρήσει πρόσφατες αλλαγές.
- Συζητήστε με την οικογένειά σας και ακούστε τις παρατηρήσεις της χωρίς να τις αντιμετωπίζετε ως προσωπική επίθεση.
- Ζητήστε αξιολόγηση της οδηγικής σας ικανότητας από κατάλληλο επαγγελματία, εφόσον χρειάζεται. Μια απλή διαδρομή με συγγενή δεν αντικαθιστά τον εξειδικευμένο έλεγχο.
- Εξετάστε εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης, όπως τα μέσα μαζικής μεταφοράς, τα ταξί ή τη βοήθεια οικείων προσώπων.
Αν παρουσιάζετε έντονη σύγχυση, επεισόδια απώλειας συνείδησης, σοβαρή διαταραχή της όρασης ή αδυναμία ασφαλούς χειρισμού του αυτοκινήτου, μην συνεχίζετε να οδηγείτε μέχρι να σας αξιολογήσει γιατρός.
Η διακοπή της οδήγησης δεν σημαίνει απώλεια ανεξαρτησίας
Για πολλούς ανθρώπους, το αυτοκίνητο είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο μεταφοράς. Συνδέεται με την αυτονομία, τις καθημερινές συνήθειες και τη δυνατότητα να επισκέπτονται τους ανθρώπους που αγαπούν.
Γι’ αυτό η απόφαση να περιορίσετε ή να σταματήσετε την οδήγηση μπορεί να είναι συναισθηματικά δύσκολη. Δεν σημαίνει, όμως, ότι χάνετε την ανεξαρτησία σας. Σημαίνει ότι αναζητάτε νέους, ασφαλείς τρόπους να διατηρήσετε την καθημερινότητά σας.
Δεν υπάρχει μία ηλικία στην οποία όλοι πρέπει να αφήσουν το τιμόνι. Εκείνο που μετρά είναι η πραγματική ικανότητα ασφαλούς οδήγησης. Και όταν αυτή επηρεάζεται σοβαρά, η προστασία της ζωής αξίζει περισσότερο από οποιαδήποτε διαδρομή.
Πηγές: National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), Driving Safely While Aging Gracefully και National Institute on Aging, Safe Driving for Older Adults.












