Το μέλι και η κανέλα είναι δύο τρόφιμα με μεγάλη ιστορία στη διατροφή και στην παραδοσιακή χρήση. Και τα δύο περιέχουν ουσίες με αντιοξειδωτική ή αντιμικροβιακή δράση, γι’ αυτό συχνά παρουσιάζονται στο διαδίκτυο ως ένας «θαυματουργός συνδυασμός» για πολλά προβλήματα υγείας.
Η πραγματικότητα είναι πιο απλή: υπάρχουν ορισμένα ενδιαφέροντα επιστημονικά δεδομένα για το μέλι και την κανέλα ξεχωριστά, αλλά δεν υπάρχει απόδειξη ότι ο συνδυασμός τους λειτουργεί ως φάρμακο, θεραπεύει λοιμώξεις ή προλαμβάνει σοβαρές ασθένειες.
Τι γνωρίζουμε για το μέλι
Το μέλι είναι ένα φυσικό προϊόν που περιέχει κυρίως σάκχαρα, αλλά και μικρότερες ποσότητες φυτικών ενώσεων, ενζύμων και αντιοξειδωτικών.
Η υψηλή περιεκτικότητά του σε σάκχαρα, το χαμηλό pH και άλλα φυσικά χαρακτηριστικά του μπορούν να περιορίζουν την ανάπτυξη ορισμένων μικροοργανισμών σε εργαστηριακές συνθήκες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το μέλι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν αντιβιοτικό για τη θεραπεία μιας λοίμωξης στο ανθρώπινο σώμα.
Μπορεί να βοηθήσει στον βήχα;
Ναι, εδώ υπάρχουν πιο συγκεκριμένα στοιχεία. Το μέλι μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του βήχα σε ενήλικες και παιδιά ηλικίας άνω του 1 έτους.
Γι’ αυτό χρησιμοποιείται συχνά σε ζεστά ροφήματα όταν κάποιος έχει ερεθισμένο λαιμό ή βήχα.
Προσοχή: Το μέλι δεν πρέπει να δίνεται σε παιδιά κάτω του 1 έτους λόγω του κινδύνου βρεφικής αλλαντίασης.
Τι ισχύει για τις πληγές;
Υπάρχουν ειδικά ιατρικά προϊόντα με αποστειρωμένο μέλι που χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις περιποίησης τραυμάτων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το κοινό μέλι της κουζίνας πρέπει να εφαρμόζεται σε πληγές ή εγκαύματα χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Τι γνωρίζουμε για την κανέλα
Η κανέλα προέρχεται από τον φλοιό διαφορετικών ειδών του γένους Cinnamomum. Οι δύο πιο γνωστές μορφές είναι η κανέλα Κεϋλάνης και η cassia.
Περιέχει ενώσεις που παρουσιάζουν αντιοξειδωτική δράση και γι’ αυτό έχει μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στη γλυκόζη, στα λιπίδια και σε άλλους μεταβολικούς δείκτες.
Βοηθά στον έλεγχο του σακχάρου;
Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι τα συμπληρώματα κανέλας μπορεί να επηρεάζουν τη γλυκόζη νηστείας ή την αντίσταση στην ινσουλίνη σε ανθρώπους με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα των μελετών δεν είναι ομοιόμορφα και διαφέρουν ως προς το είδος της κανέλας, τη δοσολογία, τη διάρκεια και τα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων.
Γι’ αυτό δεν έχει αποδειχθεί ότι η κανέλα μπορεί να προλάβει τον διαβήτη ή να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία αντί για τις καθιερωμένες ιατρικές παρεμβάσεις.
Τι ισχύει για τη χοληστερόλη;
Ορισμένες αναλύσεις μελετών έχουν δείξει πιθανές μικρές μειώσεις στα τριγλυκερίδια, στη συνολική χοληστερόλη ή στην LDL σε άτομα με διαβήτη τύπου 2.
Τα αποτελέσματα όμως δεν είναι αρκετά σταθερά ώστε η κανέλα να θεωρείται θεραπεία για την υψηλή χοληστερόλη.
Το μέλι και η κανέλα μαζί έχουν μεγαλύτερη δράση;
Αυτός είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους ισχυρισμούς στο διαδίκτυο, αλλά δεν υπάρχουν ισχυρά κλινικά δεδομένα που να δείχνουν ότι το μέλι και η κανέλα μαζί δημιουργούν έναν ιδιαίτερα ισχυρό θεραπευτικό συνδυασμό.
Το γεγονός ότι και τα δύο περιέχουν ενώσεις με αντιοξειδωτική ή αντιμικροβιακή δράση δεν σημαίνει αυτομάτως ότι, όταν συνδυάζονται, θεραπεύουν λοιμώξεις ή ενισχύουν θεαματικά το ανοσοποιητικό σύστημα.
Μπορούμε να τα καταναλώνουμε μαζί;
Ναι. Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, το μέλι και η κανέλα μπορούν να καταναλώνονται μαζί σε συνηθισμένες ποσότητες ως μέρος της διατροφής.
Μπορείτε, για παράδειγμα, να τα προσθέσετε:
- σε γιαούρτι,
- σε βρώμη ή δημητριακά,
- σε φρούτα,
- σε ζεστό ρόφημα,
- στον καφέ,
- σε ψωμί ή φρυγανιά.
Το μέλι όμως παραμένει πηγή ελεύθερων σακχάρων και καλό είναι να καταναλώνεται με μέτρο, ιδιαίτερα από άτομα που χρειάζεται να ελέγχουν τη συνολική πρόσληψη σακχάρων.
Υπάρχει κίνδυνος από την πολλή κανέλα;
Η κανέλα σε ποσότητες που χρησιμοποιούνται συνήθως στη μαγειρική θεωρείται γενικά ασφαλής.
Ωστόσο, η κανέλα cassia μπορεί να περιέχει σχετικά υψηλές ποσότητες κουμαρίνης. Η πολύ μεγάλη ή συστηματική κατανάλωσή της μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα για ορισμένα άτομα, ιδιαίτερα για όσους έχουν ηπατική νόσο.
Επίσης, τα συμπληρώματα κανέλας μπορεί να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα ή να επηρεάσουν τη γλυκόζη του αίματος.
Για τον λόγο αυτό, όσοι παίρνουν φάρμακα για διαβήτη, έχουν προβλήματα στο ήπαρ ή σκέφτονται να χρησιμοποιήσουν μεγάλες ποσότητες κανέλας ως συμπλήρωμα είναι καλό να συμβουλεύονται επαγγελματία υγείας.
Οι γιατροί «κρύβουν» τα οφέλη του μελιού και της κανέλας;
Όχι. Δεν υπάρχει καμία αξιόπιστη ένδειξη ότι οι γιατροί ή η επιστημονική κοινότητα αποκρύπτουν τα πιθανά οφέλη του μελιού ή της κανέλας.
Αντίθετα, υπάρχουν πολλές δημοσιευμένες μελέτες για τα δύο αυτά τρόφιμα, καθώς και επίσημες ανασκοπήσεις από επιστημονικούς και υγειονομικούς οργανισμούς.
Ο λόγος που οι γιατροί δεν τα συστήνουν ως θεραπεία για συγκεκριμένες ασθένειες είναι ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν αποδεικνύουν πως μπορούν να αντικαταστήσουν αποτελεσματικές και ελεγμένες θεραπείες.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
Το μέλι και η κανέλα μπορούν να αποτελέσουν νόστιμα συστατικά μιας ισορροπημένης διατροφής.
Το μέλι έχει ορισμένες τεκμηριωμένες χρήσεις, όπως η ανακούφιση του βήχα σε άτομα άνω του 1 έτους, ενώ η κανέλα περιέχει ενδιαφέρουσες φυτικές ενώσεις και έχει μελετηθεί για πιθανές μεταβολικές επιδράσεις.
Δεν υπάρχουν όμως αποδείξεις ότι ο συνδυασμός τους θεραπεύει λοιμώξεις, προλαμβάνει τον διαβήτη, «ενισχύει» δραματικά το ανοσοποιητικό ή αποτελεί ένα μυστικό φάρμακο που αποκρύπτει η ιατρική κοινότητα.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι καλό να πίνω μέλι με κανέλα κάθε μέρα;
Για τους περισσότερους υγιείς ενήλικες, μικρές ποσότητες στο πλαίσιο της διατροφής είναι συνήθως ασφαλείς. Χρειάζεται όμως να λαμβάνεται υπόψη ότι το μέλι είναι πηγή σακχάρων και ότι η υπερβολική κατανάλωση κανέλας cassia μπορεί να αυξήσει την πρόσληψη κουμαρίνης.
Μπορεί το μέλι με κανέλα να θεραπεύσει το κρυολόγημα;
Όχι. Το μέλι μπορεί να ανακουφίσει τον βήχα, αλλά δεν θεραπεύει την αιτία ενός κρυολογήματος. Η κανέλα επίσης δεν έχει αποδειχθεί ότι θεραπεύει ιογενείς λοιμώξεις.
Μπορεί η κανέλα να αντικαταστήσει τα φάρμακα για τον διαβήτη;
Όχι. Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της φαρμακευτικής αγωγής ή της θεραπείας που έχει συστήσει ο γιατρός.
Υπάρχει ιδιαίτερο θεραπευτικό όφελος όταν συνδυάζονται;
Δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να δείχνουν ότι ο συνδυασμός μελιού και κανέλας έχει ειδική θεραπευτική δράση πέρα από τις ιδιότητες των δύο τροφίμων ξεχωριστά.
Πηγές:
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), Cinnamon: Usefulness and Safety.
- National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), Diabetes and Dietary Supplements.
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC), οδηγίες για την ανακούφιση του βήχα και του κρυολογήματος.
