Πώς η σύγκριση με άλλα παιδιά μπορεί να επηρεάσει την ψυχολογία τους: Συμβουλές για γονείς
Η σύγκριση είναι κάτι που όλοι κάνουμε σε κάποια φάση της ζωής μας. Οι ενήλικες συχνά συγκρίνουν τους εαυτούς τους με άλλους, είτε στον τομέα της καριέρας είτε στην προσωπική ζωή. Όμως, όταν πρόκειται για παιδιά, η σύγκριση με άλλα παιδιά μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες στην ψυχολογία τους. Πώς επηρεάζει η σύγκριση με άλλα παιδιά την αυτοεκτίμηση τους και τι μπορεί να κάνουν οι γονείς για να το διαχειριστούν; Ας το εξετάσουμε.
Ποιες είναι οι συνέπειες της σύγκρισης για τα παιδιά;
Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στη σύγκριση με άλλα παιδιά, καθώς βρίσκονται στη διαδικασία ανακάλυψης του εαυτού τους και της αυτοεκτίμησης τους. Όταν τους λέμε συνεχώς “κοίτα τι καλά τα πήγε το τάδε παιδί” ή “γιατί δεν είσαι τόσο καλός/ή όσο ο/η Χ”, μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν ότι δεν είναι αρκετά ικανά ή αξιαγάπητα αν δεν επιτυγχάνουν τα ίδια αποτελέσματα με άλλους.
Αυτό μπορεί να έχει πολλές αρνητικές συνέπειες, όπως:
-
Μείωση της αυτοεκτίμησης: Τα παιδιά που συχνά συγκρίνονται με άλλους ενδέχεται να πιστεύουν ότι δεν είναι αρκετά καλά, κάτι που μπορεί να μειώσει την αυτοεκτίμησή τους.
-
Αίσθημα ανεπάρκειας: Αν δεν φτάσουν τα στάνταρ που τίθενται μέσω της σύγκρισης, μπορεί να νιώσουν ότι αποτυγχάνουν, κάτι που επηρεάζει τη συναισθηματική τους ευημερία.
-
Αυξημένο άγχος: Η πίεση να είναι “καλύτεροι” από τα άλλα παιδιά μπορεί να προκαλέσει άγχος και ανασφάλεια, κυρίως όταν το παιδί δεν καταλαβαίνει ότι κάθε άτομο έχει τους δικούς του ρυθμούς ανάπτυξης και ικανότητες.
Η επίδραση στις σχέσεις με τους γονείς
Η σύγκριση μπορεί επίσης να επηρεάσει τη σχέση του παιδιού με τους γονείς. Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι συνεχώς συγκρίνονται με άλλα, μπορεί να αρχίσουν να αισθάνονται ότι οι γονείς τους δεν τους αποδέχονται για αυτό που είναι. Αυτό δημιουργεί αποξένωση και μπορεί να δυσκολεύσει την επικοινωνία μεταξύ γονέων και παιδιών.
Μάλιστα, αυτή η αποξένωση μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη στην εφηβεία, όταν το παιδί είναι σε μια φάση αναζήτησης της ταυτότητάς του και αναζητά την αποδοχή και την εκτίμηση από τους γονείς του.
Πώς να αποτρέψετε τη σύγκριση με άλλα παιδιά
-
Επικεντρωθείτε στις δυνάμεις του παιδιού σας
Αντί να συγκρίνετε το παιδί σας με άλλα, αναγνωρίστε και ενισχύστε τα δυνατά του σημεία. Κάθε παιδί έχει τις δικές του μοναδικές ικανότητες και ενδιαφέροντα. Εστιάζοντας σε αυτά, βοηθάτε το παιδί σας να νιώσει εκτιμημένο και να αναπτύξει μια υγιή αίσθηση αυτοεκτίμησης. -
Ενθαρρύνετε την προσπάθεια, όχι την τελειότητα
Τα παιδιά χρειάζονται ενθάρρυνση για την προσπάθεια που καταβάλλουν, όχι μόνο για το αποτέλεσμα. Όταν τους λέτε ότι εκτιμάτε την προσπάθειά τους και τις μικρές νίκες τους, αναγνωρίζετε ότι η αξία τους δεν εξαρτάται από το αν είναι καλύτερα από κάποιον άλλον, αλλά από την προσωπική τους εξέλιξη. -
Δημιουργήστε έναν ασφαλή και υποστηρικτικό χώρο
Προωθήστε την ανοιχτή επικοινωνία, ώστε το παιδί σας να αισθάνεται άνετα να εκφράσει τις ανησυχίες και τις ανασφάλειές του χωρίς φόβο κριτικής. Η υποστήριξή σας είναι το πιο σημαντικό πράγμα για να αισθάνονται τα παιδιά ασφαλή και αγαπητά. -
Μιλήστε για την αξία της διαφορετικότητας
Βοηθήστε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι κάθε άτομο είναι διαφορετικό και ότι η σύγκριση είναι ανόητη και άδικη. Εξηγήστε ότι η πραγματική αξία του κάθε παιδιού είναι στο ποιοι είναι και στο τι επιθυμούν να πετύχουν στη ζωή τους, όχι στο πώς συγκρίνονται με τους άλλους.
Ποια είναι τα σημάδια ότι η σύγκριση επηρεάζει το παιδί σας;
Αν παρατηρήσετε ότι το παιδί σας αποφεύγει δραστηριότητες που συνήθως απολάμβανε, αν έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση ή αν εμφανίζει συμπεριφορές άγχους και νευρικότητας, αυτά μπορεί να είναι σημάδια ότι η συνεχής σύγκριση με άλλα παιδιά το επηρεάζει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σημαντικό να αφιερώσετε χρόνο για να μιλήσετε με το παιδί σας και να το υποστηρίξετε ψυχολογικά.
Η σημασία της ενθάρρυνσης της αυτοπεποίθησης
Ο τελικός στόχος είναι να βοηθήσετε το παιδί σας να αναπτύξει μια ισχυρή αίσθηση αυτοεκτίμησης που δεν εξαρτάται από τη γνώμη των άλλων. Όταν τα παιδιά νιώθουν άνετα με τον εαυτό τους, δεν χρειάζονται να συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους άλλους για να αισθάνονται ότι αξίζουν. Ενθαρρύνοντας την αυτοπεποίθηση και την αποδοχή, τα βοηθάτε να αναπτυχθούν ψυχικά και συναισθηματικά με υγιή τρόπο.
Η σύγκριση με άλλα παιδιά μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην ψυχολογία τους, αλλά με την κατάλληλη καθοδήγηση και υποστήριξη, τα παιδιά μπορούν να μάθουν να εκτιμούν τον εαυτό τους για αυτό που είναι, αντί για αυτό που κάνουν οι άλλοι. Εσείς, ως γονείς, μπορείτε να παίξετε καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την διαδικασία και να τους προσφέρετε το καλύτερο δυνατό ξεκίνημα για μια υγιή και ευτυχισμένη ζωή.
