Το δεντρολίβανο, η αλόη, το χαμομήλι, η λεβάντα και η μέντα χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια σε προϊόντα περιποίησης μαλλιών. Το γεγονός όμως ότι ένα συστατικό προέρχεται από φυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι είναι πιο ασφαλές, πιο ήπιο ή πιο αποτελεσματικό από ένα συμβατικό καλλυντικό προϊόν.
Ορισμένα φυτικά συστατικά μπορούν να προσφέρουν ευχάριστη αίσθηση, μαλακτική δράση ή να αποτελούν μέρος μιας σωστά διαμορφωμένης φόρμουλας. Για ισχυρισμούς όπως «σταματά την τριχόπτωση» ή «κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν», όμως, χρειάζεται πολύ πιο προσεκτική αξιολόγηση των επιστημονικών δεδομένων.
Είναι πραγματικά πιο ασφαλή τα φυσικά προϊόντα;
Όχι απαραίτητα. Τα φυτικά εκχυλίσματα και τα αιθέρια έλαια αποτελούνται και αυτά από χημικές ουσίες και μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργική δερματίτιδα.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με τα αιθέρια έλαια, επειδή είναι πολύ συμπυκνωμένα. Δεν πρέπει να εφαρμόζονται αδιάλυτα στο τριχωτό και δεν είναι σωστό να προστίθενται αυθαίρετα σε νερό, σαμπουάν ή άλλα προϊόντα χωρίς κατάλληλη διαμόρφωση.
Η πιο ασφαλής επιλογή είναι συνήθως ένα έτοιμο προϊόν στο οποίο το φυτικό συστατικό βρίσκεται σε ελεγχόμενη συγκέντρωση και η συνολική φόρμουλα έχει σχεδιαστεί για χρήση στο τριχωτό ή στα μαλλιά.
Δεντρολίβανο: έχει πραγματικά στοιχεία για την ανάπτυξη των μαλλιών;
Το rosemary oil είναι από τα φυτικά συστατικά που έχουν μελετηθεί περισσότερο για ανδρογενετική αλωπεκία, αλλά τα ανθρώπινα δεδομένα παραμένουν περιορισμένα.
Σε μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη, 100 άτομα με ανδρογενετική αλωπεκία χωρίστηκαν σε ομάδα rosemary oil και ομάδα minoxidil 2%. Στους τρεις μήνες δεν παρατηρήθηκε σημαντική αύξηση του αριθμού των τριχών σε καμία ομάδα. Στους έξι μήνες και οι δύο ομάδες εμφάνισαν αύξηση σε σχέση με την έναρξη.
Το εύρημα είναι ενδιαφέρον, αλλά δεν αρκεί για να πούμε ότι το δεντρολίβανο αποτελεί αποδεδειγμένη θεραπεία τριχόπτωσης ή ότι είναι ισοδύναμο με τη μινοξιδίλη σε κάθε περίπτωση.
Η τριχόπτωση έχει πολλές αιτίες και η σωστή θεραπεία εξαρτάται από τη διάγνωση.
Τι ισχύει για τη μέντα;
Το αιθέριο έλαιο μέντας δημιουργεί έντονη αίσθηση δροσιάς λόγω της μενθόλης. Αυτή η αίσθηση δεν αποτελεί απόδειξη ότι αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος σε βαθμό που οδηγεί σε νέα ανάπτυξη μαλλιών.
Μια συχνά αναφερόμενη μελέτη για peppermint oil και ανάπτυξη τριχών πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια και όχι σε ανθρώπους. Τα αποτελέσματα σε ζώα δεν μπορούν να θεωρηθούν απόδειξη ότι το ίδιο αποτέλεσμα θα εμφανιστεί και στο ανθρώπινο τριχωτό.
Επιπλέον, peppermint essential oil μπορεί να προκαλέσει τσούξιμο, ερυθρότητα ή αλλεργική αντίδραση.
Και η λεβάντα;
Η λεβάντα χρησιμοποιείται κυρίως για το άρωμά της και σε προϊόντα καλλυντικής περιποίησης. Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι το lavender oil από μόνο του κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν γρηγορότερα.
Υπάρχει μια παλαιότερη κλινική μελέτη σε άτομα με γυροειδή αλωπεκία στην οποία χρησιμοποιήθηκε συνδυασμός αιθέριων ελαίων από θυμάρι, δεντρολίβανο, λεβάντα και κέδρο μέσα σε jojoba και grapeseed oil.
Επειδή χρησιμοποιήθηκαν πολλά αιθέρια έλαια μαζί, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ποιο συστατικό συνέβαλε στο αποτέλεσμα ούτε να μεταφέρουμε αυτόματα τα ευρήματα σε άλλες μορφές τριχόπτωσης.
Τι μπορεί να προσφέρει η αλόη βέρα;
Η αλόη χρησιμοποιείται σε πολλά προϊόντα για το τριχωτό επειδή δημιουργεί δροσερή και καταπραϋντική αίσθηση. Μπορεί να βρίσκεται σε σαμπουάν, conditioners και scalp gels.
Δεν υπάρχουν όμως ισχυρές κλινικές αποδείξεις ότι η αλόη «επισκευάζει» φθαρμένες τρίχες ή ενεργοποιεί την ανάπτυξη νέων μαλλιών.
Αν ένα προϊόν με αλόη σας ταιριάζει, μπορεί να αποτελεί μέρος της ρουτίνας σας, χωρίς να χρειάζεται να του αποδίδονται θεραπευτικές ιδιότητες που δεν έχουν αποδειχθεί.
Τι ισχύει για το χαμομήλι;
Το χαμομήλι χρησιμοποιείται σε σαμπουάν και προϊόντα περιποίησης, ιδιαίτερα σε φόρμουλες που απευθύνονται σε ξανθά ή ανοιχτόχρωμα μαλλιά.
Ένα ξέβγαλμα με χαμομήλι μπορεί να επηρεάσει ελαφρά την οπτική απόχρωση ορισμένων ανοιχτόχρωμων μαλλιών, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με έκθεση στον ήλιο, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι ίδιο με μια ελεγχόμενη βαφή μαλλιών.
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι το χαμομήλι αντιμετωπίζει την ξηρότητα ή θεραπεύει ερεθισμούς του τριχωτού.
Πρέπει να φτιάχνετε μόνοι σας μάσκες με βότανα;
Οι σπιτικές μάσκες δεν είναι απαραίτητες για υγιή μαλλιά. Ένα DIY μείγμα με αλόη, μέλι, χαμομήλι ή αιθέρια έλαια δεν έχει την ίδια ελεγχόμενη σύνθεση με ένα καλλυντικό προϊόν.
Τα αιθέρια έλαια ειδικά δεν πρέπει να προστίθενται «με το μάτι». Η συγκέντρωσή τους έχει σημασία και η υπερβολική ποσότητα μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση.
Αν ο στόχος σας είναι η απαλότητα και το εύκολο ξεμπέρδεμα, ένα σωστά διαμορφωμένο conditioner ή hair mask είναι πιο προβλέψιμη επιλογή.
Γιατί δεν πρέπει να βάζετε αιθέριο έλαιο μέντας σε νερό;
Τα αιθέρια έλαια δεν αναμειγνύονται πραγματικά με το νερό. Αν βάλετε για παράδειγμα σταγόνες peppermint oil μέσα σε ένα ποτήρι νερό, μπορεί να παραμείνουν συγκεντρωμένες στην επιφάνεια ή σε μικρά σταγονίδια.
Έτσι, κατά την εφαρμογή, μια περιοχή του τριχωτού μπορεί να δεχτεί πολύ μεγαλύτερη ποσότητα αιθέριου ελαίου από όση νομίζετε.
Για αυτό δεν συνιστάται η σπιτική «λοσιόν» νερού και αιθέριου ελαίου μέντας.
Μπορείτε να προσθέσετε rosemary oil στο σαμπουάν;
Είναι προτιμότερο να μην τροποποιείτε αυθαίρετα ένα έτοιμο σαμπουάν προσθέτοντας αιθέρια έλαια. Με αυτόν τον τρόπο αλλάζετε την αρχική φόρμουλα χωρίς να γνωρίζετε την τελική συγκέντρωση ή το πόσο ομοιόμορφα θα κατανεμηθεί το έλαιο.
Αν θέλετε να δοκιμάσετε δεντρολίβανο, είναι πιο πρακτικό να επιλέξετε προϊόν που έχει ήδη διαμορφωθεί για χρήση στο τριχωτό.
Τα βότανα μπορούν να αντιμετωπίσουν την πιτυρίδα;
Η πιτυρίδα και η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα δεν είναι απλώς αποτέλεσμα «ξηρού τριχωτού». Συνδέονται με πολύ πιο σύνθετους παράγοντες και συχνά ανταποκρίνονται καλύτερα σε ειδικά αντιπιτυριδικά σαμπουάν.
Αν υπάρχει επίμονο λέπι, έντονος κνησμός ή ερυθρότητα, ένα φυτικό ξέβγαλμα δεν πρέπει να αντικαθιστά την κατάλληλη αντιμετώπιση.
Μπορεί η διατροφή να επηρεάσει τα μαλλιά;
Η φυσιολογική ανάπτυξη των μαλλιών χρειάζεται επαρκή ενέργεια, πρωτεΐνη, σίδηρο, ψευδάργυρο και άλλα θρεπτικά συστατικά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μεγαλύτερες ποσότητες συμπληρωμάτων ή συγκεκριμένων τροφών κάνουν τα μαλλιά να μεγαλώνουν γρηγορότερα όταν δεν υπάρχει έλλειψη.
Μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να περιλαμβάνει:
- ψάρια,
- αυγά,
- όσπρια,
- κρέας όπου καταναλώνεται,
- ξηρούς καρπούς και σπόρους,
- φρούτα και λαχανικά.
Αν υπάρχει σημαντική τριχόπτωση, η τυχαία λήψη σιδήρου, ψευδαργύρου ή βιοτίνης χωρίς να έχει διαπιστωθεί έλλειψη δεν είναι καλή στρατηγική.
Ποιες παρενέργειες μπορούν να προκαλέσουν τα αιθέρια έλαια;
Τα αιθέρια έλαια μπορούν να προκαλέσουν:
- ερυθρότητα,
- κάψιμο ή τσούξιμο,
- κνησμό,
- ερεθιστική δερματίτιδα,
- αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν εφαρμόζονται αδιάλυτα ή σε υψηλή συγκέντρωση.
Το ότι έχετε χρησιμοποιήσει ένα αιθέριο έλαιο στο παρελθόν χωρίς πρόβλημα δεν αποκλείει την πιθανότητα να εμφανιστεί αλλεργία αργότερα.
Αρκεί ένα τεστ στον καρπό για 24 ώρες;
Όχι ως εγγύηση ασφάλειας. Μια εφαρμογή για μία ημέρα στον καρπό μπορεί να μην εντοπίσει μια καθυστερημένη αλλεργική αντίδραση και δεν αντικαθιστά το ιατρικό patch testing.
Αν γνωρίζετε ότι έχετε ιστορικό αλλεργικής δερματίτιδας ή αντιδράσεων σε αρώματα και αιθέρια έλαια, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Πότε η τριχόπτωση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με βότανα;
Αν βλέπετε σημαντική ή ξαφνική απώλεια μαλλιών, είναι σημαντικό να εντοπιστεί πρώτα η αιτία.
Ζητήστε αξιολόγηση από δερματολόγο αν εμφανίζονται:
- κενά ή στρογγυλά σημεία χωρίς τρίχες,
- ξαφνική έντονη τριχόπτωση,
- υποχώρηση της γραμμής των μαλλιών,
- πόνος ή κάψιμο στο τριχωτό,
- έντονη ερυθρότητα ή λέπια,
- ουλές ή αλλαγές στην επιφάνεια του τριχωτού.
Παθήσεις όπως ανδρογενετική αλωπεκία, γυροειδής αλωπεκία, τελογενής τριχόπτωση ή ουλωτικές αλωπεκίες δεν έχουν όλες την ίδια θεραπεία.
Συχνές ερωτήσεις
Το δεντρολίβανο κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν;
Υπάρχουν περιορισμένα αλλά ενδιαφέροντα ανθρώπινα δεδομένα για rosemary oil στην ανδρογενετική αλωπεκία. Χρειάζονται όμως περισσότερες και καλύτερες μελέτες πριν θεωρηθεί αποδεδειγμένη θεραπεία.
Η μέντα βοηθά στην τριχόπτωση;
Δεν υπάρχει καλή ανθρώπινη κλινική τεκμηρίωση. Η μελέτη που αναφέρεται συχνότερα για peppermint oil και ανάπτυξη τριχών πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια.
Η λεβάντα κάνει τα μαλλιά πιο πυκνά;
Δεν έχει αποδειχθεί ότι το lavender oil μόνο του αυξάνει την πυκνότητα των μαλλιών. Υπάρχει παλαιότερη μελέτη σε γυροειδή αλωπεκία με συνδυασμό τεσσάρων αιθέριων ελαίων, από την οποία δεν μπορεί να εξαχθεί συμπέρασμα ειδικά για τη λεβάντα.
Τα φυσικά προϊόντα είναι ασφαλέστερα;
Όχι απαραίτητα. Φυτικά εκχυλίσματα, αρώματα και αιθέρια έλαια μπορούν επίσης να προκαλέσουν αλλεργία και ερεθισμό. Ασφάλεια και αποτελεσματικότητα εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη ουσία, τη συγκέντρωση και τη συνολική φόρμουλα.
Ποιο είναι το πιο ασφαλές πρώτο βήμα αν θέλω βότανα στη ρουτίνα μου;
Επιλέξτε ένα έτοιμο σαμπουάν, conditioner ή scalp προϊόν με το φυτικό συστατικό που σας ενδιαφέρει αντί να εφαρμόζετε αδιάλυτα αιθέρια έλαια ή αυτοσχέδια μείγματα στο τριχωτό.
Τα βότανα μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ευχάριστης ρουτίνας περιποίησης, αλλά δεν χρειάζεται να παρουσιάζονται ως «φυσικά φάρμακα». Από τα συστατικά που χρησιμοποιούνται συχνά, το δεντρολίβανο έχει κάποια πρώιμα ανθρώπινα δεδομένα για συγκεκριμένη μορφή τριχόπτωσης, ενώ για τη μέντα και τη λεβάντα οι ισχυρισμοί είναι συχνά πολύ μεγαλύτεροι από την υπάρχουσα τεκμηρίωση. Η ασφαλής χρήση και η σωστή διάγνωση έχουν μεγαλύτερη σημασία από το αν ένα προϊόν χαρακτηρίζεται φυσικό.
Πηγές:
