Ο Στέφαν Μαντέλ έμεινε στην ιστορία των τυχερών παιχνιδιών ως ο άνθρωπος στον οποίο αποδίδονται 14 επιτυχίες σε λοταρίες. Δεν είχε όμως ανακαλύψει έναν μαγικό τρόπο να προβλέπει τους αριθμούς που θα κληρώνονταν.
Η πιο εντυπωσιακή στρατηγική του ήταν διαφορετική: περίμενε μέχρι ένα τζακ ποτ να γίνει τόσο μεγάλο ώστε, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αξίζει να επιχειρήσει μαζί με επενδυτές να αγοράσει όλους ή σχεδόν όλους τους πιθανούς συνδυασμούς. Το 1992 αυτή η ιδέα κορυφώθηκε με ένα τζακ ποτ 27 εκατομμυρίων δολαρίων στη Βιρτζίνια.
Πώς ξεκίνησε η ιστορία του Στέφαν Μαντέλ
Ο Μαντέλ γεννήθηκε στη Ρουμανία και ασχολήθηκε από νεαρή ηλικία με τους αριθμούς και τις πιθανότητες. Στα χρόνια του κομμουνιστικού καθεστώτος αναζητούσε έναν τρόπο να βελτιώσει δραματικά τα οικονομικά του και άρχισε να μελετά τη λειτουργία των λοταριών.
Η πρώτη μέθοδος που ανέπτυξε έγινε γνωστή ως «συνδυαστική συμπύκνωση». Η βασική ιδέα ήταν να επιλέξει ένα μικρότερο σύνολο αριθμών και να οργανώσει τους συνδυασμούς με τέτοιο τρόπο ώστε να αυξάνονται οι πιθανότητες για σημαντικά βραβεία χωρίς να χρειάζεται να αγοράσει κάθε δυνατό δελτίο.
Ο ίδιος ισχυριζόταν αργότερα ότι η μέθοδός του μπορούσε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να του εξασφαλίσει πέντε από τους έξι σωστούς αριθμούς. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούσε να προβλέψει την κλήρωση. Η ακριβής μέθοδός του δεν δημοσιοποιήθηκε ποτέ πλήρως και σύγχρονες μαθηματικές αναλύσεις δείχνουν ότι εξακολουθούσε να υπάρχει σημαντικό στοιχείο ρίσκου.
Από τη Ρουμανία στην Αυστραλία
Μετά τις πρώτες επιτυχίες του, ο Μαντέλ εγκαταστάθηκε τελικά στην Αυστραλία. Εκεί άρχισε να εφαρμόζει μια διαφορετική και πολύ πιο φιλόδοξη στρατηγική.
Παρατήρησε ότι σε ορισμένες λοταρίες μπορούσε να δημιουργηθεί μια ασυνήθιστη κατάσταση: το τζακ ποτ να έχει ανέβει τόσο πολύ ώστε να είναι μεγαλύτερο από το ποσό που θα κόστιζε θεωρητικά η αγορά όλων των πιθανών συνδυασμών.
Αν, για παράδειγμα, μια λοταρία είχε λίγα εκατομμύρια πιθανούς συνδυασμούς και το πρώτο βραβείο ήταν πολλαπλάσιο αυτού του ποσού, τότε η αγορά ολόκληρου του «πεδίου» μπορούσε θεωρητικά να μετατρέψει ένα παιχνίδι τύχης σε ένα ιδιαίτερο επενδυτικό στοίχημα.
Υπήρχαν βέβαια σοβαροί κίνδυνοι. Κάποιος άλλος μπορούσε επίσης να πετύχει τους έξι αριθμούς και να μοιραστεί το τζακ ποτ, το κόστος εκτύπωσης και αγοράς εκατομμυρίων δελτίων ήταν τεράστιο και όλη η διαδικασία έπρεπε να ολοκληρωθεί πριν κλείσουν οι πωλήσεις.
Οι επιτυχίες στην Αυστραλία
Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980, ο Μαντέλ οργάνωσε συνδικάτα επενδυτών και χρησιμοποίησε υπολογιστές και εκτυπωτές για να διαχειρίζεται τεράστιους αριθμούς συνδυασμών.
Σε μεταγενέστερες αφηγήσεις τού αποδίδονται συνολικά 14 επιτυχίες σε λοταρίες, με τις περισσότερες να συνδέονται με την περίοδο της Αυστραλίας. Οι ίδιες οι λεπτομέρειες όλων των παλαιότερων νικών δεν είναι το ίδιο καλά τεκμηριωμένες με το μεγάλο εγχείρημα που ακολούθησε στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι αυστραλιανές αρχές άρχισαν σταδιακά να αλλάζουν τους κανόνες, περιορίζοντας πρακτικές όπως οι μαζικές αγορές και η χρήση εκτυπωμένων δελτίων. Ο Μαντέλ άρχισε τότε να αναζητά λοταρίες σε άλλες χώρες όπου οι αριθμοί εξακολουθούσαν να λειτουργούν προς όφελος της στρατηγικής του.
Το μεγάλο σχέδιο για τη λοταρία της Βιρτζίνια
Η μεγάλη ευκαιρία εμφανίστηκε στη Virginia Lottery στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το παιχνίδι ζητούσε την επιλογή έξι αριθμών από το 1 έως το 44. Αυτό σήμαινε ότι υπήρχαν συνολικά 7.059.052 διαφορετικοί συνδυασμοί.
Κάθε δελτίο κόστιζε ένα δολάριο. Θεωρητικά λοιπόν, κάποιος που μπορούσε να αγοράσει και τους 7.059.052 συνδυασμούς θα εξασφάλιζε ότι θα είχε το νικητήριο δελτίο.
Ο Μαντέλ περίμενε μέχρι το τζακ ποτ να φτάσει περίπου τα 27 εκατομμύρια δολάρια, σχεδόν τέσσερις φορές περισσότερο από το θεωρητικό κόστος κάλυψης όλων των συνδυασμών.
Χιλιάδες επενδυτές και εκατομμύρια δελτία
Για να πραγματοποιηθεί ένα τέτοιο σχέδιο χρειαζόταν τεράστιο κεφάλαιο. Δημιουργήθηκε το International Lotto Fund, στο οποίο συμμετείχαν περίπου 2.500 επενδυτές.
Η ομάδα χρησιμοποίησε υπολογιστές και εκτυπωτές στην Αυστραλία για να ετοιμάσει τους συνδυασμούς και στη συνέχεια τους έστειλε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Εκεί συνεργάτες του συνδικάτου ανέλαβαν να περάσουν τα δελτία από τα επίσημα τερματικά της λοταρίας.
Το σχέδιο όμως δεν εξελίχθηκε ακριβώς όπως είχε σχεδιαστεί. Οι άνθρωποι του Μαντέλ δεν πρόλαβαν να αγοράσουν όλους τους δυνατούς συνδυασμούς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εποχής, αγοράστηκαν περίπου 5 εκατομμύρια από τους συνολικά 7,1 εκατομμύρια πιθανούς συνδυασμούς. Αυτό σήμαινε ότι, παρά την τεράστια επιχείρηση, υπήρχε ακόμη σημαντική πιθανότητα να χαθεί το τζακ ποτ.
Η κλήρωση των 27 εκατομμυρίων δολαρίων
Στις 15 Φεβρουαρίου 1992 κληρώθηκαν οι αριθμοί 8, 11, 13, 15, 19 και 20.
Το συνδικάτο είχε το νικητήριο δελτίο.
Εκτός από το τζακ ποτ των περίπου 27 εκατομμυρίων δολαρίων, τα εκατομμύρια δελτία απέφεραν και πολλά μικρότερα βραβεία. Αναφορές της εποχής κάνουν λόγο για έξι δεύτερα βραβεία και 132 τρίτα, μαζί με μεγάλο αριθμό ακόμη μικρότερων κερδών.
Το εντυπωσιακό στοιχείο ήταν ότι αυτή τη φορά ο Μαντέλ δεν είχε προβλέψει τους αριθμούς. Είχε δημιουργήσει μια επιχείρηση αρκετά μεγάλη ώστε να κατέχει ένα τεράστιο ποσοστό όλων των πιθανών αποτελεσμάτων.
Ήταν νόμιμο αυτό που έκανε;
Η τεράστια αγορά δελτίων τράβηξε αμέσως την προσοχή των αμερικανικών αρχών. Η υπόθεση εξετάστηκε από τη Virginia Lottery, ενώ ενημερώθηκαν ή ενεπλάκησαν στην έρευνα το FBI, η Virginia State Police και φορολογικές αρχές. Παράλληλα, οι αυστραλιανές αρχές εξέταζαν ζητήματα που αφορούσαν το επενδυτικό ταμείο.
Το βασικό ερώτημα στη Βιρτζίνια ήταν αν τα δελτία είχαν αγοραστεί σύμφωνα με τους τότε κανονισμούς. Τελικά, τον Μάρτιο του 1992, η πολιτεία αποφάσισε ότι το νικητήριο δελτίο ήταν έγκυρο και ότι το τζακ ποτ θα καταβαλλόταν.
Το γεγονός ότι το σχέδιο ήταν δυνατό εκείνη την εποχή δεν σημαίνει ότι μπορεί εύκολα να επαναληφθεί. Μετά τέτοιες προσπάθειες, οι λοταρίες άλλαξαν διαδικασίες και κανόνες ώστε να δυσκολεύουν τις μαζικές αγορές και την κάλυψη όλων των συνδυασμών.
Δεν έβαλε προσωπικά στην τσέπη 27 εκατομμύρια
Ένα από τα συχνότερα λάθη στην ιστορία του Μαντέλ είναι η εντύπωση ότι κέρδισε προσωπικά ολόκληρο το τζακ ποτ.
Στην πραγματικότητα, το εγχείρημα της Βιρτζίνια ήταν μια οργανωμένη επενδυτική επιχείρηση. Τα χρήματα για την αγορά των δελτίων προέρχονταν από χιλιάδες επενδυτές, ενώ από τα βραβεία έπρεπε να αφαιρεθούν φόροι, λειτουργικά έξοδα και οι αποδόσεις των συμμετεχόντων.
Το τζακ ποτ των 27 εκατομμυρίων δολαρίων ήταν επίσης προγραμματισμένο να καταβληθεί σε ετήσιες δόσεις και όχι ως ένα εφάπαξ ποσό στο χέρι του Μαντέλ.
Το πραγματικό μυστικό του Μαντέλ
Η ιστορία του συχνά παρουσιάζεται σαν να είχε βρει έναν «αλγόριθμο που προέβλεπε τους αριθμούς». Αυτό κάνει την ιστορία πιο εντυπωσιακή, αλλά δεν περιγράφει σωστά τη μέθοδο πίσω από τη μεγαλύτερη επιτυχία του.
Στη Βιρτζίνια, το πλεονέκτημα προερχόταν από τον συνδυασμό μαθηματικών, τεράστιου κεφαλαίου, αυτοματοποίησης και μιας ιδιαιτερότητας στους τότε κανόνες της λοταρίας.
Ο ίδιος και οι συνεργάτες του υπολόγισαν πόσοι συνδυασμοί υπήρχαν, περίμεναν μέχρι το έπαθλο να γίνει αρκετά μεγάλο και προσπάθησαν να αγοράσουν το μεγαλύτερο δυνατό μέρος τους.
Το παράδοξο είναι ότι ακόμη και το πιο φιλόδοξο σχέδιό του δεν εξάλειψε εντελώς την τύχη. Επειδή η ομάδα δεν κατάφερε να αγοράσει όλους τους συνδυασμούς στη Βιρτζίνια, το νικητήριο δελτίο θα μπορούσε κάλλιστα να βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνα που δεν πρόλαβαν να αποκτήσουν.
Τελικά βρισκόταν μέσα στα εκατομμύρια δελτία που είχαν αγοράσει. Και αυτή ίσως είναι η πιο ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια της ιστορίας του Στέφαν Μαντέλ: ακόμη και όταν προσπάθησε να υποτάξει τη λοταρία στα μαθηματικά, ένα μέρος της επιτυχίας του εξακολουθούσε να εξαρτάται από την τύχη.
