Ο Ποπάυ είναι ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους ήρωες στην ιστορία των κόμικς. Ο μονόφθαλμος ναύτης με την πίπα, τους τεράστιους πήχεις και την αδυναμία στο σπανάκι έκανε την πρώτη του εμφάνιση το 1929 και σύντομα επισκίασε τους χαρακτήρες που πρωταγωνιστούσαν μέχρι τότε στη σειρά του δημιουργού του, E. C. Segar.
Πίσω όμως από τη χαρακτηριστική εμφάνιση και την προσωπικότητα του Ποπάυ φαίνεται πως βρισκόταν ένας πραγματικός άνθρωπος από τη γενέτειρα του Segar: ο Φρανκ «Rocky» Φίγκελ, ένας ιδιαίτερος κάτοικος του Τσέστερ στο Ιλινόις, γνωστός για τη σωματική του δύναμη, την πίπα του και τον σκληροτράχηλο χαρακτήρα του.
Πώς εμφανίστηκε ο Ποπάυ στα κόμικς
Ο Elzie Crisler Segar είχε δημιουργήσει το κόμικ «Thimble Theatre» ήδη από το 1919. Στα πρώτα χρόνια της σειράς, βασικοί χαρακτήρες ήταν η Όλιβ Όιλ, η οικογένειά της και ο τότε σύντροφός της, Χαμ Γκρέιβι.
Στις 17 Ιανουαρίου 1929 εμφανίστηκε για πρώτη φορά ένας παράξενος ναύτης, τον οποίο οι πρωταγωνιστές χρειάζονταν για μια θαλάσσια αποστολή. Ο χαρακτήρας προοριζόταν αρχικά για έναν σχετικά περιορισμένο ρόλο.
Το κοινό, όμως, τον αγάπησε.
Ο Ποπάυ άρχισε σταδιακά να αποκτά όλο και μεγαλύτερη παρουσία στις ιστορίες, μέχρι που εξελίχθηκε στον πραγματικό πρωταγωνιστή του «Thimble Theatre».
Η επιτυχία του συνεχίστηκε και εκτός των εφημερίδων. Από το 1933 ο Ποπάυ πέρασε και στα κινηματογραφικά κινούμενα σχέδια, μέσα από τις παραγωγές των Fleischer Studios, αποκτώντας τεράστια αναγνωρισιμότητα.
Μετά τον θάνατο του Segar το 1938, άλλοι δημιουργοί συνέχισαν τις περιπέτειες του ήρωα. Ανάμεσά τους ήταν και ο Bud Sagendorf, ο οποίος είχε εργαστεί κοντά στον Segar και αργότερα συνδέθηκε στενά με τη μακρά ιστορία του χαρακτήρα.
Με τις δεκαετίες, ο Ποπάυ πέρασε από τις εφημερίδες στην τηλεόραση, στο σινεμά, στα βιντεοπαιχνίδια και σε αμέτρητα προϊόντα.
Το 1980 έφτασε και στη μεγάλη οθόνη ως κινηματογραφικός ήρωας με σάρκα και οστά, όταν ο σκηνοθέτης Ρόμπερτ Όλτμαν γύρισε την ταινία «Popeye» με πρωταγωνιστή τον Ρόμπιν Γουίλιαμς.
Ποιος ήταν ο Φρανκ «Rocky» Φίγκελ
Ο Φρανκ «Rocky» Φίγκελ γεννήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 1868 και έζησε στο Τσέστερ του Ιλινόις, την ίδια μικρή αμερικανική πόλη όπου μεγάλωσε ο δημιουργός του Ποπάυ.
Η τοπική παράδοση του Τσέστερ τον συνδέει εδώ και δεκαετίες με τη δημιουργία του διάσημου ναύτη.
Η σύνδεση δεν αποτελεί απλώς έναν σύγχρονο διαδικτυακό μύθο. Στον επικήδειο του Φίγκελ, που δημοσιεύθηκε στην τοπική «Chester Herald Tribune» τον Μάρτιο του 1947, αναφερόταν ήδη ότι του αποδιδόταν η ιδιότητα του ανθρώπου που ενέπνευσε τον Ποπάυ του Segar.
Ο Φίγκελ είχε πολωνικές οικογενειακές ρίζες και ήταν γνωστή φυσιογνωμία της περιοχής.
Οι μεταγενέστερες αφηγήσεις ανθρώπων από το Τσέστερ τον περιγράφουν ως δυνατό, σκληροτράχηλο και πρόθυμο να εμπλακεί σε καβγάδες. Παράλληλα, η χαρακτηριστική γνάθος και η πίπα που συνήθιζε να καπνίζει παρουσιάζουν εμφανείς ομοιότητες με την πρώτη σχεδιαστική μορφή του Ποπάυ.
Σύμφωνα με τις ιστορίες που διατηρήθηκαν στο Τσέστερ, ο Φίγκελ εργαζόταν κατά περιόδους σε σαλούν της πόλης.
Λέγεται ότι συνήθιζε να κάθεται έξω από το κατάστημα με την πίπα στο στόμα, ενώ τα παιδιά της γειτονιάς τον πείραζαν όταν αποκοιμιόταν.
Οι λεπτομέρειες αυτών των ιστοριών προέρχονται κυρίως από τοπικές αναμνήσεις και μεταγενέστερες αφηγήσεις και γι’ αυτό είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται ως μέρος της παράδοσης που δημιουργήθηκε γύρω από τον Φίγκελ και όχι όλες ως απολύτως εξακριβωμένα βιογραφικά περιστατικά.
Η μαρτυρία που συνέδεσε τον Φίγκελ με τον Ποπάυ
Ο Bud Sagendorf αναφέρθηκε στον Φίγκελ στο βιβλίο του «Popeye: The First Fifty Years», που κυκλοφόρησε το 1979, καταγράφοντας την ιστορία που είχε ήδη διαμορφωθεί στο Τσέστερ γύρω από την έμπνευση του διάσημου χαρακτήρα.
Οι περιγραφές του πραγματικού άνδρα είχαν πολλά κοινά στοιχεία με τον Ποπάυ: χαρακτηριστική πίπα, έντονα χαρακτηριστικά προσώπου, μεγάλη σωματική δύναμη και φήμη ανθρώπου που δεν απέφευγε τους καβγάδες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο επικήδειος που δημοσιεύθηκε στις 28 Μαρτίου 1947 στην «Chester Herald Tribune».
Ο Φίγκελ είχε πεθάνει τέσσερις ημέρες νωρίτερα, στις 24 Μαρτίου, σε ηλικία 79 ετών.
Στο δημοσίευμα χαρακτηριζόταν γνώριμη φυσιογνωμία του Τσέστερ και αναφερόταν ότι του αποδιδόταν η έμπνευση για τον Ποπάυ του Segar. Η εφημερίδα έκανε επίσης λόγο για εντυπωσιακά κατορθώματα δύναμης στα νεανικά του χρόνια.
Έτσι, η σχέση του Φίγκελ με τον Ποπάυ είχε καταγραφεί δημόσια ήδη από την εποχή του θανάτου του και δεν αποτελεί έναν ισχυρισμό που εμφανίστηκε πολλές δεκαετίες αργότερα στο διαδίκτυο.
Η ιδιαίτερη τιμή στον τάφο του
Στις 7 Σεπτεμβρίου 1996 το International Popeye Fan Club τοποθέτησε επιτύμβια στήλη στον τάφο του Φίγκελ.
Επάνω της απεικονίζεται ο Ποπάυ στην πρώιμη μορφή με την οποία τον είχε σχεδιάσει ο Segar το 1929 και υπάρχει αναφορά στον Φίγκελ ως πηγή έμπνευσης για τον διάσημο ναύτη.
Το Τσέστερ έχει αγκαλιάσει ιδιαίτερα αυτή την ιστορία. Η πόλη προβάλλει μέχρι σήμερα τη σχέση της τόσο με τον Segar όσο και με τους χαρακτήρες που δημιούργησε, ενώ ο Ποπάυ αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Από δευτερεύων χαρακτήρας σε παγκόσμιο σύμβολο
Όταν ο Ποπάυ εμφανίστηκε στο «Thimble Theatre» το 1929, κανείς δεν μπορούσε να γνωρίζει πόσο σημαντικός θα γινόταν.
Στην πρώτη του εμφάνιση, ένας από τους χαρακτήρες της ιστορίας αναζητά ναύτη για ένα ταξίδι και συναντά τον παράξενο άνδρα με το ένα μάτι μισόκλειστο και την πίπα στο στόμα.
Η σύντομη αυτή εμφάνιση εξελίχθηκε σε κάτι πολύ μεγαλύτερο.
Μέσα στα επόμενα χρόνια, ο Ποπάυ επισκίασε τους περισσότερους από τους αρχικούς πρωταγωνιστές και το όνομά του συνδέθηκε πλέον άμεσα με τη σειρά.
Από την αρχή ήταν ένας ασυνήθιστος ήρωας. Δεν είχε την κομψότητα ούτε την εμφάνιση που αργότερα θα συνδεόταν με πολλούς υπερήρωες.
Ήταν τραχύς, μιλούσε με τον δικό του ιδιαίτερο τρόπο και χρησιμοποιούσε συχνά τη δύναμή του για να αντιμετωπίσει τους αντιπάλους του.
Παράλληλα, όμως, παρουσιαζόταν ως εξαιρετικά πιστός στους ανθρώπους που αγαπούσε και με έντονη προσωπική αίσθηση του σωστού και του λάθους.
Πότε μπήκε το σπανάκι στην ιστορία του Ποπάυ;
Σήμερα είναι σχεδόν αδύνατο να σκεφτεί κανείς τον Ποπάυ χωρίς ένα κουτί σπανάκι.
Στις πρώτες ιστορίες, όμως, η δύναμή του δεν παρουσιαζόταν αποκλειστικά ως αποτέλεσμα του σπανακιού. Ο Ποπάυ ήταν εξαρχής ένας εξαιρετικά δυνατός χαρακτήρας, ενώ σε μία από τις πρώτες περιπέτειές του σημαντικό ρόλο έπαιζε και η μαγική Whiffle Hen.
Με τον καιρό, το σπανάκι συνδέθηκε όλο και περισσότερο με τις υπερβολικές εκρήξεις δύναμης του ήρωα και τα κινηματογραφικά κινούμενα σχέδια βοήθησαν καθοριστικά ώστε η εικόνα του Ποπάυ που τρώει σπανάκι και αποκτά αμέσως τεράστια δύναμη να γίνει παγκοσμίως αναγνωρίσιμη.
Ποιος ήταν πραγματικά ο δημιουργός του Ποπάυ
Ο Elzie Crisler Segar γεννήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1894 στο Τσέστερ του Ιλινόις.
Ως νέος εργάστηκε στο Chester Opera House και παράλληλα καλλιέργησε το ενδιαφέρον του για το σχέδιο. Εκπαιδεύτηκε στη γελοιογραφία και στη δημιουργία κόμικς μέσω μαθημάτων αλληλογραφίας και στη συνέχεια ακολούθησε επαγγελματική πορεία ως σκιτσογράφος.
Πριν από το «Thimble Theatre» είχε ήδη εργαστεί σε άλλα κόμικς. Το 1919 δημιούργησε τη σειρά που έμελλε, δέκα χρόνια αργότερα, να συστήσει στον κόσμο τον Ποπάυ.
Η επιτυχία του χαρακτήρα άλλαξε οριστικά την πορεία της σειράς αλλά και τη θέση του Segar στην ιστορία των αμερικανικών κόμικς.
Ο Segar πέθανε στις 13 Οκτωβρίου 1938 σε ηλικία μόλις 43 ετών, ύστερα από ασθένεια.
Μετά τον θάνατό του, το έργο του συνέχισαν άλλοι δημιουργοί, μεταξύ των οποίων και ο Bud Sagendorf, και ο Ποπάυ παρέμεινε ζωντανός για πολλές ακόμη γενιές αναγνωστών και θεατών.
Ένας πραγματικός άνθρωπος πίσω από έναν θρυλικό ήρωα
Δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε με απόλυτη ακρίβεια πόσα στοιχεία του χαρακτήρα του Ποπάυ προήλθαν απευθείας από τον Φρανκ Φίγκελ και πόσα προστέθηκαν από τη φαντασία του Segar κατά την εξέλιξη της σειράς.
Η σύνδεση, όμως, ανάμεσα στους δύο έχει βαθιές ρίζες στην ιστορία του Τσέστερ.
Ο Φίγκελ ήταν πραγματικό πρόσωπο, έζησε στην ίδια πόλη όπου μεγάλωσε ο Segar και ήδη στον επικήδειό του το 1947 αναφερόταν ως ο άνθρωπος που θεωρούνταν πηγή έμπνευσης για τον Ποπάυ.
Η πίπα, το χαρακτηριστικό πρόσωπο, η σωματική δύναμη και η φήμη του σκληροτράχηλου άνδρα είναι στοιχεία που βοηθούν να καταλάβουμε γιατί η ιστορία αυτή επιβίωσε για τόσες δεκαετίες.
Ο πραγματικός Φρανκ «Rocky» Φίγκελ μπορεί να μην ήταν ναύτης που αποκτούσε υπεράνθρωπη δύναμη τρώγοντας σπανάκι. Φαίνεται όμως ότι άφησε αρκετά έντονη εντύπωση στη μικρή κοινωνία του Τσέστερ ώστε το όνομά του να συνδεθεί για πάντα με έναν από τους πιο διάσημους χαρακτήρες των κόμικς.
