Οι πρώτοι μήνες πίσω από το τιμόνι είναι η περίοδος κατά την οποία ένας οδηγός αποκτά εμπειρία που καμία θεωρητική εξέταση δεν μπορεί να του δώσει. Απόσταση, ταχύτητα, πρόβλεψη των κινήσεων των άλλων και σωστή αντίδραση σε μια απρόβλεπτη κατάσταση μαθαίνονται σταδιακά.
Γι’ αυτό και οι νέοι οδηγοί έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμπλακούν σε τροχαίο. Δεν σημαίνει ότι ένας νέος οδηγός είναι απαραίτητα απρόσεκτος. Σημαίνει όμως ότι η μικρότερη εμπειρία αφήνει λιγότερα περιθώρια όταν κάτι συμβεί ξαφνικά.
Γιατί η απειρία παίζει τόσο μεγάλο ρόλο;
Ένας έμπειρος οδηγός έχει αντιμετωπίσει πολλές φορές καταστάσεις που για έναν νέο οδηγό εμφανίζονται για πρώτη φορά: ένα αυτοκίνητο που φρενάρει απότομα, έναν πεζό που πλησιάζει τη διάβαση, μια κλειστή στροφή ή έναν δρόμο που γίνεται ξαφνικά ολισθηρός.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι νέοι και αρχάριοι οδηγοί εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο τροχαίου λόγω του συνδυασμού μικρής εμπειρίας και ηλικίας. Η ταχύτητα, η απόσπαση προσοχής, η λανθασμένη εκτίμηση του κινδύνου και η οδήγηση υπό την επήρεια ουσιών μπορούν να κάνουν την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη.
Αυτά είναι έξι από τα λάθη που αξίζει να προσέξει ιδιαίτερα ένας νέος οδηγός.
1. Οδήγηση με μεγαλύτερη ταχύτητα από όσο επιτρέπουν οι συνθήκες
Η ταχύτητα δεν αφορά μόνο το αν κάποιος ξεπερνά το νόμιμο όριο. Ένας οδηγός μπορεί να κινείται μέσα στο όριο και παρ’ όλα αυτά να πηγαίνει πολύ γρήγορα για μια βρεγμένη οδό, μια κλειστή στροφή, πυκνή κυκλοφορία ή περιοχή με πεζούς.
Όσο αυξάνεται η ταχύτητα, τόσο περισσότερη απόσταση χρειάζεται το αυτοκίνητο για να σταματήσει και τόσο λιγότερος χρόνος υπάρχει για αντίδραση. Παράλληλα αυξάνεται η σοβαρότητα μιας πιθανής σύγκρουσης.
Για έναν νέο οδηγό η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο «ποιο είναι το όριο;», αλλά και «είναι αυτή η ταχύτητα ασφαλής για όσα συμβαίνουν τώρα μπροστά μου;».
- Παρακολουθείτε συχνά το ταχύμετρο χωρίς να αποσπάτε την προσοχή σας από τον δρόμο.
- Μειώνετε ταχύτητα όταν η ορατότητα ή η πρόσφυση είναι περιορισμένη.
- Αφήνετε μεγαλύτερη απόσταση από το προπορευόμενο όχημα.
- Μην παρασύρεστε από την ταχύτητα με την οποία κινούνται οι υπόλοιποι.
2. Κινητό τηλέφωνο και απόσπαση προσοχής
Ένα μήνυμα, μια ειδοποίηση ή μια γρήγορη ματιά στην οθόνη μπορεί να φαίνεται ασήμαντη. Στην οδήγηση όμως ακόμη και μερικά δευτερόλεπτα χωρίς πλήρη προσοχή στον δρόμο μπορεί να είναι αρκετά για να αλλάξει εντελώς η κατάσταση μπροστά σας.
Η χρήση κινητού επηρεάζει τον χρόνο αντίδρασης, την ικανότητα διατήρησης της σωστής λωρίδας και την απόσταση από τα άλλα οχήματα. Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το αν κρατάτε το κινητό στο χέρι.
Ακόμη και μια συνομιλία μέσω hands-free μπορεί να αποσπάσει νοητικά την προσοχή. Γι’ αυτό η ασφαλέστερη συνήθεια είναι απλή: ρυθμίστε πλοήγηση και μουσική πριν ξεκινήσετε και αφήστε τις υπόλοιπες λειτουργίες του κινητού για όταν σταματήσετε.
3. Λάθη στη στάθμευση και κακή εκτίμηση του χώρου
Η στάθμευση είναι από τις δεξιότητες που συνήθως βελτιώνονται περισσότερο με την εμπειρία. Στην αρχή είναι δύσκολο να υπολογίσει κάποιος με ακρίβεια πού τελειώνει το αυτοκίνητο, πόσο απέχει από το πεζοδρόμιο ή αν υπάρχει αρκετός χώρος για μια μανούβρα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο μια γρατζουνιά. Η στάθμευση σε σημείο που περιορίζει την ορατότητα μπορεί να δημιουργήσει κίνδυνο για πεζούς, ποδηλάτες και άλλους οδηγούς.
Προσέξτε ιδιαίτερα:
- διαβάσεις πεζών,
- διασταυρώσεις και σημεία όπου περιορίζεται η ορατότητα,
- ράμπες και θέσεις για άτομα με αναπηρία,
- εισόδους και εξόδους,
- την απόσταση που αφήνετε από άλλα οχήματα.
Κάμερες και αισθητήρες στάθμευσης είναι χρήσιμα βοηθήματα, αλλά δεν αντικαθιστούν τον έλεγχο από τους καθρέφτες και την άμεση παρατήρηση γύρω από το αυτοκίνητο.
4. Παράλειψη της ζώνης ασφαλείας
Η ζώνη πρέπει να φοριέται σε κάθε διαδρομή, ακόμη και αν πρόκειται να κινηθείτε μόνο λίγα τετράγωνα. Ένα τροχαίο δεν χρειάζεται να συμβεί σε αυτοκινητόδρομο ή με πολύ μεγάλη ταχύτητα για να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό.
Η σωστή χρήση της ζώνης μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο θανάτου και σοβαρού τραυματισμού σε περίπτωση σύγκρουσης. Και αυτό αφορά όχι μόνο τον οδηγό αλλά και όλους τους επιβάτες, μπροστά και πίσω.
Κάντε λοιπόν μια απλή κίνηση μέρος της διαδικασίας εκκίνησης:
- καθίστε σωστά,
- ρυθμίστε κάθισμα και καθρέφτες,
- φορέστε τη ζώνη,
- βεβαιωθείτε ότι τη φορούν και οι επιβάτες,
- και μετά ξεκινήστε.
5. Οδήγηση μετά από κατανάλωση αλκοόλ ή ουσιών
Το αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει την κρίση, την αντίληψη, τον συντονισμό και τον χρόνο αντίδρασης. Το ίδιο ισχύει για ψυχοδραστικές ουσίες και για ορισμένα φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν την ικανότητα οδήγησης.
Το επικίνδυνο είναι ότι ένας οδηγός μπορεί να αισθάνεται πως «είναι καλά», ενώ οι πραγματικές ικανότητές του έχουν ήδη επηρεαστεί.
Γι’ αυτό μην προσπαθείτε να υπολογίσετε αν «χωράει άλλο ένα ποτό» ούτε να βασίζεστε σε πρόχειρους υπολογισμούς για το πόσο αλκοόλ έχει απομείνει στον οργανισμό σας.
Αν σκοπεύετε να πιείτε, οργανώστε από πριν την επιστροφή:
- ορίστε οδηγό που δεν θα καταναλώσει αλκοόλ,
- χρησιμοποιήστε ταξί ή άλλο διαθέσιμο μέσο μεταφοράς,
- ή αφήστε το αυτοκίνητο και επιστρέψτε σε αυτό αργότερα.
Στην Ελλάδα οι κυρώσεις για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ είναι κλιμακωτές ανάλογα με τη συγκέντρωση που διαπιστώνεται και μπορούν να περιλαμβάνουν υψηλό πρόστιμο, αφαίρεση της άδειας, ακινητοποίηση του οχήματος και, στις βαρύτερες περιπτώσεις, ποινικές κυρώσεις.
6. Λάθος εκτίμηση της προτεραιότητας
Οι διασταυρώσεις απαιτούν από τον οδηγό να παρακολουθεί ταυτόχρονα πινακίδες, φανάρια, άλλα οχήματα, πεζούς και πιθανές κινήσεις που δεν είναι πάντα προβλέψιμες. Για κάποιον που μόλις απέκτησε δίπλωμα, αυτή η επεξεργασία πολλών πληροφοριών ταυτόχρονα χρειάζεται εξάσκηση.
Μην περνάτε μια διασταύρωση επειδή απλώς υποθέσατε ότι ο άλλος θα σταματήσει. Ελέγξτε τη σήμανση, μειώστε έγκαιρα ταχύτητα και βεβαιωθείτε ότι έχετε αντιληφθεί σωστά την κατάσταση.
Και κάτι ακόμη σημαντικό: η προτεραιότητα δεν αντικαθιστά την προσοχή. Ακόμη και όταν έχετε νόμιμα προτεραιότητα, μπορεί να χρειαστεί να φρενάρετε για να αποφύγετε ένα λάθος άλλου οδηγού.
Τι άλλο δυσκολεύει έναν νέο οδηγό;
Δεν είναι μόνο τα έξι παραπάνω λάθη. Υπάρχουν καταστάσεις που απαιτούν περισσότερη εμπειρία και μπορούν να δυσκολέψουν έναν οδηγό τους πρώτους μήνες.
- Νυχτερινή οδήγηση: η ορατότητα μειώνεται και η εκτίμηση αποστάσεων γίνεται δυσκολότερη.
- Βροχή: μειώνεται η πρόσφυση και αυξάνεται η απόσταση φρεναρίσματος.
- Πυκνή κυκλοφορία: απαιτεί συνεχή παρακολούθηση πολλών οχημάτων και πεζών.
- Κόπωση: μειώνει την εγρήγορση και μπορεί να καθυστερήσει την αντίδραση.
- Συνεπιβάτες: οι συζητήσεις και η πίεση από την παρέα μπορούν επίσης να αποσπάσουν την προσοχή.
Πώς αποκτά ένας νέος οδηγός πραγματική εμπειρία;
Η εμπειρία δεν αποκτάται οδηγώντας γρήγορα ή δοκιμάζοντας τα όρια του αυτοκινήτου. Αποκτάται σταδιακά, μέσα από διαφορετικές αλλά ελεγχόμενες συνθήκες οδήγησης.
Ένας νέος οδηγός μπορεί να ξεκινήσει με γνωστές διαδρομές και ώρες με μικρότερη κυκλοφορία και σταδιακά να αποκτήσει εμπειρία σε πιο απαιτητικές συνθήκες. Βροχή, νυχτερινή οδήγηση και πολύ πυκνή κυκλοφορία απαιτούν περισσότερη προσοχή και δεν χρειάζεται να αντιμετωπιστούν όλα από την πρώτη εβδομάδα.
Το σημαντικότερο είναι να μη θεωρήσετε ότι η απόκτηση του διπλώματος σημαίνει πως ολοκληρώθηκε και η εκμάθηση. Στην πραγματικότητα, τότε αρχίζει η περίοδος κατά την οποία χτίζονται η κρίση, η πρόβλεψη και οι σωστές συνήθειες που κάνουν έναν οδηγό πραγματικά ασφαλέστερο.
