Υπάρχει μια σουηδική λέξη που περιγράφει κάτι που πολλοί αναζητούμε στην καθημερινότητά μας: να έχουμε αρκετά, χωρίς να αισθανόμαστε ότι μας λείπει κάτι ή ότι πρέπει συνεχώς να αποκτούμε περισσότερα. Η λέξη αυτή είναι lagom και κρύβει μια ενδιαφέρουσα αντίληψη για την ισορροπία, την απλότητα και τον τρόπο που επιλέγουμε να ζούμε.
Στη Σουηδία χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για να περιγράψει αυτό που βρίσκεται στη σωστή ποσότητα ή στο κατάλληλο μέτρο. Από το φαγητό και τη δουλειά μέχρι τις σχέσεις και τις καθημερινές μας συνήθειες, το lagom μάς προσκαλεί να σκεφτούμε μια απλή ερώτηση: μήπως αυτό που έχουμε είναι ήδη αρκετό;
Τι σημαίνει πραγματικά η σουηδική λέξη lagom;
Αν θέλαμε να μεταφράσουμε το lagom στα ελληνικά, η πιο κοντινή έκφραση θα ήταν «όσο πρέπει». Ούτε υπερβολικά πολύ ούτε υπερβολικά λίγο, αλλά στην ποσότητα που ταιριάζει στην περίσταση.
Η λέξη χρησιμοποιείται στη σουηδική γλώσσα για πολύ καθημερινά πράγματα. Μπορεί να περιγράψει έναν καφέ που έχει την κατάλληλη θερμοκρασία, ένα γεύμα με ικανοποιητική ποσότητα φαγητού ή έναν χώρο που έχει ακριβώς το μέγεθος που χρειάζεστε.
Με τον καιρό, η έννοια συνδέθηκε και με μια ευρύτερη αντίληψη για τον τρόπο ζωής. Αντί να επιδιώκουμε διαρκώς το περισσότερο, μπορούμε να αναζητούμε αυτό που είναι κατάλληλο για τις πραγματικές μας ανάγκες.
Το lagom δεν σημαίνει ότι πρέπει να ζούμε με στερήσεις ή να εγκαταλείπουμε τις φιλοδοξίες μας. Ούτε επιβάλλει την ίδια ποσότητα ή τον ίδιο τρόπο ζωής σε όλους. Αυτό που θεωρείται αρκετό για έναν άνθρωπο μπορεί να μην είναι αρκετό για κάποιον άλλον.
Αυτή ακριβώς είναι και η ενδιαφέρουσα πλευρά του: η ισορροπία δεν είναι ένας αυστηρός κανόνας, αλλά κάτι που προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις συνθήκες της ζωής μας.
Οι δύο σουηδικές συνήθειες που συμπληρώνουν το lagom
Η σουηδική καθημερινότητα περιλαμβάνει και άλλες πολιτισμικές συνήθειες που συνδέονται με την απόλαυση απλών στιγμών. Δύο από τις πιο γνωστές είναι το mys και το fika.
Mys: Η απόλαυση της θαλπωρής
Το mys περιγράφει την αίσθηση ζεστασιάς, άνεσης και ευχάριστης χαλάρωσης. Μπορεί να είναι ένα ήσυχο βράδυ στο σπίτι, μια κουβέρτα στον καναπέ, ένα ζεστό ρόφημα ή μια όμορφη στιγμή με αγαπημένα πρόσωπα.
Η έννοια θυμίζει το δανέζικο hygge, που έχει επίσης συνδεθεί με τη θαλπωρή και τις μικρές απολαύσεις της καθημερινότητας.
Δεν απαιτεί κάποιο ιδιαίτερο σπίτι ή ακριβή διακόσμηση. Ένα ευχάριστο περιβάλλον και λίγος χρόνος για ξεκούραση μπορούν να δημιουργήσουν αυτή την αίσθηση.
Fika: Το διάλειμμα που είναι κάτι περισσότερο από καφές
Το fika είναι μια ιδιαίτερα αγαπητή σουηδική συνήθεια. Πρόκειται για ένα διάλειμμα που συνήθως περιλαμβάνει καφέ ή άλλο ρόφημα, κάτι γλυκό και, συχνά, ευχάριστη συζήτηση.
Σε πολλούς σουηδικούς χώρους εργασίας, οι συνάδελφοι συνηθίζουν να κάνουν ένα μικρό διάλειμμα για να πιουν καφέ και να μιλήσουν μεταξύ τους. Το fika είναι επίσης συνηθισμένο στα σπίτια και στις συναντήσεις με φίλους.
Ένα χαρακτηριστικό συνοδευτικό είναι το kanelbulle, το γνωστό σουηδικό γλυκό ψωμάκι με κανέλα.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στον καφέ, αλλά και στην ευκαιρία να σταματήσετε για λίγο αυτό που κάνετε και να περάσετε χρόνο με άλλους ανθρώπους. Δεν υπάρχει κάποια υποχρεωτική ώρα ή αυστηρή τελετουργία.
Γιατί το lagom έχει κερδίσει το ενδιαφέρον τόσων ανθρώπων
Ζούμε σε μια εποχή όπου είναι εύκολο να αισθανόμαστε ότι πρέπει να κάνουμε συνεχώς περισσότερα. Περισσότερη δουλειά, περισσότερες δραστηριότητες, περισσότερες αγορές και περισσότερες υποχρεώσεις.
Μέσα σε αυτή την καθημερινότητα, η ιδέα του «αρκετά» μπορεί να ακούγεται σχεδόν επαναστατική.
Το lagom μάς προτείνει να επανεξετάσουμε τις προτεραιότητές μας. Χρειαζόμαστε πραγματικά όλα όσα προσπαθούμε να χωρέσουμε στο πρόγραμμα; Μήπως κάποιες υποχρεώσεις θα μπορούσαν να περιμένουν; Μήπως αγοράζουμε πράγματα που τελικά χρησιμοποιούμε ελάχιστα;
Δεν πρόκειται για κάποια επιστημονικά αποδεδειγμένη συνταγή ευτυχίας. Είναι περισσότερο ένας τρόπος να σκεφτόμαστε τις επιλογές μας και να αποφεύγουμε υπερβολές που δεν μας προσφέρουν ουσιαστικό όφελος.
Για κάποιους ανθρώπους, αυτή η προσέγγιση μπορεί να κάνει την καθημερινότητα πιο απλή και πιο διαχειρίσιμη. Για άλλους, οι πραγματικές συνθήκες της ζωής τους μπορεί να απαιτούν διαφορετικές λύσεις.
Πώς να εφαρμόσετε το lagom στη δουλειά και στον ελεύθερο χρόνο σας
Ένας από τους πιο πρακτικούς τρόπους να δοκιμάσετε τη φιλοσοφία του lagom είναι να κοιτάξετε το καθημερινό σας πρόγραμμα.
Αν γεμίζετε κάθε διαθέσιμη ώρα με δουλειές και υποχρεώσεις, ίσως αξίζει να αφήσετε λίγο χρόνο χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν είναι απαραίτητο κάθε λεπτό της ημέρας να είναι παραγωγικό.
Μπορείτε επίσης να οργανώνετε τις εργασίες σας με βάση τις προτεραιότητες και όχι μόνο με βάση την ποσότητα. Μερικές σημαντικές δουλειές που ολοκληρώθηκαν σωστά μπορεί να είναι προτιμότερες από ένα εξαντλητικό πρόγραμμα που αφήνει συνεχώς εκκρεμότητες.
Τα σύντομα διαλείμματα μπορούν να προσφέρουν ευκαιρίες ξεκούρασης και επανασυγκέντρωσης. Το σημαντικό είναι να τα προσαρμόζετε στις ανάγκες σας και στις πραγματικές δυνατότητες του προγράμματός σας.
Η λογική του lagom δεν απαιτεί να εργάζεστε λιγότερο σε κάθε περίπτωση. Σας καλεί να αναζητάτε μια πιο βιώσιμη ισορροπία ανάμεσα στις υποχρεώσεις, στην ξεκούραση και στον προσωπικό σας χρόνο.
Κίνηση, διατροφή και καθημερινές συνήθειες χωρίς υπερβολές
Η ίδια αντίληψη μπορεί να εφαρμοστεί και στον τρόπο που φροντίζουμε το σώμα μας, αρκεί να μην αντιμετωπίζουμε το μέτρο ως δικαιολογία για να αγνοούμε τις πραγματικές ανάγκες της υγείας μας.
Κίνηση που ταιριάζει στην καθημερινότητά σας
Δεν χρειάζεται κάθε μορφή σωματικής δραστηριότητας να είναι έντονη ή ανταγωνιστική. Το περπάτημα, το ποδήλατο, η κηπουρική και άλλες δραστηριότητες μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ενεργητικής καθημερινότητας.
Αυτό που μετράει για την υγεία είναι η συστηματική κίνηση, με διάρκεια και ένταση κατάλληλες για την ηλικία, τις δυνατότητες και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Διατροφή χωρίς άκαμπτους κανόνες
Στο φαγητό, η ιδέα του lagom μπορεί να σημαίνει ότι επιλέγετε ποικιλία τροφών και αποφεύγετε τόσο τις υπερβολές όσο και τους αδικαιολόγητους περιορισμούς.
Δεν χρειάζεται να μετατρέπετε κάθε γεύμα σε μια δοκιμασία αυτοπειθαρχίας. Μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να περιλαμβάνει και τροφές που απολαμβάνετε, με προσοχή στις ανάγκες του οργανισμού σας.
Το lagom, πάντως, δεν αποτελεί διατροφική οδηγία ή υποκατάστατο εξατομικευμένης συμβουλής από επαγγελματία υγείας.
Λιγότερα περιττά πράγματα, περισσότερος χώρος για όσα αγαπάτε
Μια άλλη ενδιαφέρουσα εφαρμογή του lagom αφορά το σπίτι και τις καταναλωτικές μας συνήθειες.
Σκεφτείτε μια ντουλάπα γεμάτη ρούχα που δεν φοράτε ή ένα συρτάρι γεμάτο αντικείμενα που έχετε ξεχάσει ότι υπάρχουν. Η συσσώρευση δεν σημαίνει απαραίτητα μεγαλύτερη άνεση.
Το lagom δεν σας ζητά να πετάξετε τα μισά υπάρχοντά σας. Σε αντίθεση με ορισμένες αυστηρές εκδοχές του μινιμαλισμού, δεν επικεντρώνεται στη μικρότερη δυνατή ποσότητα αντικειμένων, αλλά σε εκείνη που είναι κατάλληλη για εσάς.
Μπορείτε να ξεκινήσετε από κάτι απλό. Πριν αγοράσετε ένα καινούργιο αντικείμενο, αναρωτηθείτε αν το χρειάζεστε, αν θα το χρησιμοποιήσετε και αν υπάρχει ήδη κάτι στο σπίτι που καλύπτει την ίδια ανάγκη.
Παράλληλα, μπορείτε να κρατάτε όσα σας είναι πραγματικά χρήσιμα ή έχουν συναισθηματική αξία. Ένα σπίτι δεν χρειάζεται να μοιάζει με φωτογραφία περιοδικού για να είναι όμορφο και λειτουργικό.
Πώς το lagom μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που βλέπετε τις σχέσεις σας
Στις ανθρώπινες σχέσεις, η αναζήτηση ισορροπίας δεν σημαίνει ότι πρέπει να μετράμε πόσο χρόνο αφιερώνουμε στους άλλους. Σημαίνει ότι μπορούμε να αναγνωρίζουμε τόσο την ανάγκη για συντροφικότητα όσο και την ανάγκη για προσωπικό χώρο.
Δεν είναι απαραίτητο να αποδέχεστε κάθε πρόσκληση ή να γεμίζετε όλα τα Σαββατοκύριακα με κοινωνικές υποχρεώσεις. Αν χρειάζεστε ξεκούραση, μπορείτε να το εκφράσετε με ευγένεια.
Από την άλλη, το lagom δεν σημαίνει απομόνωση. Οι ουσιαστικές επαφές με φίλους και οικογένεια μπορούν να έχουν σημαντική θέση στη ζωή μας, ακόμη και όταν δεν συνοδεύονται από εντυπωσιακές δραστηριότητες.
Ένας καφές με έναν φίλο, μια οικογενειακή βόλτα ή μια ήσυχη συζήτηση μπορεί να προσφέρουν περισσότερη ικανοποίηση από ένα φορτωμένο πρόγραμμα που δεν αφήνει χώρο για πραγματική επικοινωνία.
Η σημασία της μοιρασιάς και του σεβασμού προς τους άλλους
Το lagom συνδέεται συχνά με την ιδέα του μέτρου και στις κοινωνικές μας συμπεριφορές. Μια απλή εικόνα μπορεί να εξηγήσει αυτή την προσέγγιση: όταν μοιράζεστε ένα πιάτο με γλυκά, παίρνετε όσα χρειάζεστε, αφήνοντας και για τους υπόλοιπους.
Δεν πρόκειται για έναν επίσημο κανόνα που ακολουθούν όλοι οι Σουηδοί. Είναι ένα καθημερινό παράδειγμα του πώς η έννοια του «αρκετά» μπορεί να συνδυαστεί με τη σκέψη για τις ανάγκες των άλλων.
Η ισορροπία σε αυτή την περίπτωση δεν αφορά μόνο εμάς. Αφορά και τον τρόπο που μοιραζόμαστε τον χώρο, τον χρόνο και τους διαθέσιμους πόρους με τους ανθρώπους γύρω μας.
Πέντε μικρές αλλαγές για να δοκιμάσετε το lagom στην πράξη
Δεν χρειάζεται να αλλάξετε ολόκληρη τη ζωή σας για να δείτε αν αυτή η σουηδική προσέγγιση σας ταιριάζει. Μπορείτε να ξεκινήσετε με μερικές μικρές επιλογές.
- Αφήστε λίγο ελεύθερο χρόνο στο πρόγραμμα. Δεν είναι απαραίτητο κάθε ώρα της ημέρας να περιλαμβάνει μια δραστηριότητα.
- Κάντε ένα πραγματικό διάλειμμα. Απομακρυνθείτε για λίγο από τις οθόνες και απολαύστε έναν καφέ, ένα τσάι ή μια σύντομη συζήτηση.
- Αγοράζετε πιο συνειδητά. Αναρωτηθείτε αν κάτι που θέλετε να αποκτήσετε θα προσφέρει πραγματική χρησιμότητα ή χαρά.
- Διατηρήστε μια μικρή ευχάριστη συνήθεια. Μια κυριακάτικη βόλτα, ένα αγαπημένο βιβλίο ή ένα γεύμα με φίλους μπορεί να γίνει μια όμορφη σταθερά.
- Μην συγκρίνετε συνεχώς τη ζωή σας με των άλλων. Αυτό που είναι κατάλληλο για εσάς δεν χρειάζεται να μοιάζει με τις επιλογές ή τις επιτυχίες κάποιου άλλου.
Το σημαντικό δεν είναι να εφαρμόσετε τέλεια αυτές τις ιδέες. Αν η προσπάθεια να ζείτε με περισσότερο μέτρο γίνει άλλη μία πιεστική υποχρέωση, τότε χάνεται η ίδια η ουσία της προσέγγισης.
Τελικά, μπορεί το «αρκετά» να είναι αυτό που μας λείπει;
Το lagom δεν είναι κάποια μαγική λύση που εξαφανίζει το άγχος ή εξασφαλίζει την ευτυχία. Είναι μια σουηδική έννοια που μας προσφέρει έναν διαφορετικό τρόπο να σκεφτόμαστε την καθημερινότητα.
Μας θυμίζει ότι δεν χρειάζεται πάντα να κυνηγάμε κάτι μεγαλύτερο, πιο ακριβό ή πιο εντυπωσιακό. Μερικές φορές αξίζει να αναγνωρίζουμε όσα ήδη λειτουργούν καλά στη ζωή μας και να τους δίνουμε περισσότερο χώρο.
Για κάποιον αυτό μπορεί να σημαίνει ένα πιο απλό σπίτι. Για κάποιον άλλον, περισσότερο χρόνο με την οικογένεια, λιγότερες περιττές αγορές ή ένα καθημερινό διάλειμμα χωρίς βιασύνη.
Ίσως τελικά η πιο χρήσιμη πλευρά του lagom να είναι αυτή η μικρή αλλαγή στην ερώτηση που κάνουμε στον εαυτό μας. Αντί για το «πώς θα αποκτήσω περισσότερα;», να αναρωτιόμαστε λίγο συχνότερα: «Τι είναι πραγματικά αρκετό για μένα;»












