Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι νιώθει ο σκύλος σας όταν φεύγετε από το σπίτι; Εκείνη η στιγμή που σας παρακολουθεί να παίρνετε τα κλειδιά και να κατευθύνεστε προς την πόρτα μπορεί να σας κάνει να αισθάνεστε ότι τον αφήνετε στενοχωρημένο. Όμως τι συμβαίνει πραγματικά όταν μένει μόνος;
Οι σκύλοι δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς με τους ανθρώπους τους, αλλά δεν αντιδρούν όλοι με τον ίδιο τρόπο στον αποχωρισμό. Κάποιοι χαλαρώνουν και κοιμούνται, ενώ άλλοι δυσκολεύονται περισσότερο. Υπάρχουν μάλιστα ορισμένα σημάδια που μπορούν να σας βοηθήσουν να καταλάβετε πώς περνά ο δικός σας σκύλος όσο λείπετε.
Τι συμβαίνει όταν καταλαβαίνει ότι ετοιμάζεστε να φύγετε
Πριν ακόμη ανοίξετε την πόρτα, ο σκύλος σας μπορεί να έχει ήδη καταλάβει ότι ετοιμάζεστε να φύγετε. Τα κλειδιά, τα παπούτσια, η τσάντα ή ακόμη και η ώρα της ημέρας είναι σημάδια που έχει μάθει να αναγνωρίζει.
Αν έχει συνηθίσει να μένει μόνος χωρίς πρόβλημα, μπορεί απλώς να σας παρακολουθήσει και στη συνέχεια να επιστρέψει στο κρεβατάκι του. Αν όμως δυσκολεύεται με τον αποχωρισμό, μπορεί να αρχίσει να σας ακολουθεί ανήσυχος, να κλαψουρίζει ή να λαχανιάζει πριν φύγετε.
Στους σκύλους που παρουσιάζουν άγχος αποχωρισμού, η έντονη ανησυχία συχνά εμφανίζεται μέσα στα πρώτα λεπτά της απουσίας. Δεν υπάρχει όμως ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που ισχύει για όλους. Κάθε ζώο αντιδρά διαφορετικά.
Νιώθει πραγματικά μοναξιά ή στενοχώρια;
Οι σκύλοι είναι κοινωνικά ζώα και η ανθρώπινη συντροφιά έχει μεγάλη σημασία για πολλούς από αυτούς. Είναι επομένως πιθανό να αισθάνονται δυσφορία όταν αποχωρίζονται ένα αγαπημένο τους πρόσωπο, ιδιαίτερα αν δεν έχουν μάθει να μένουν μόνοι.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε σκύλος περνά τις ώρες της απουσίας σας στενοχωρημένος. Ένας σκύλος που αισθάνεται ασφαλής στο περιβάλλον του μπορεί να κοιμηθεί, να παίξει με ένα παιχνίδι ή να παρακολουθήσει ήρεμα όσα συμβαίνουν γύρω του.
Επίσης, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν σκέφτεται την απουσία σας όπως ένας άνθρωπος ή αν αναρωτιέται πότε θα επιστρέψετε. Μπορούμε όμως να παρατηρήσουμε τη συμπεριφορά του και να αναγνωρίσουμε πότε δείχνει σημάδια άγχους.
Πότε η δυσκολία γίνεται άγχος αποχωρισμού;
Το άγχος αποχωρισμού εμφανίζεται όταν ένας σκύλος βιώνει έντονη δυσφορία επειδή μένει μακριά από τον άνθρωπο με τον οποίο έχει δεθεί ή επειδή μένει μόνος. Δεν πρόκειται για πείσμα, ανυπακοή ή προσπάθεια να τραβήξει την προσοχή σας.
Οι αντιδράσεις διαφέρουν από σκύλο σε σκύλο. Ορισμένοι γαβγίζουν ή προσπαθούν να ακολουθήσουν τον άνθρωπό τους, ενώ άλλοι παρουσιάζουν πιο διακριτικά σημάδια που δύσκολα γίνονται αντιληπτά.
Η ηλικία, οι προηγούμενες εμπειρίες, οι αλλαγές στην καθημερινότητα και η εξοικείωση με τη μοναξιά μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο που ένας σκύλος αντιμετωπίζει την απουσία σας. Ωστόσο, δεν υπάρχει ένας και μοναδικός λόγος που εξηγεί κάθε περίπτωση.
Τα σημάδια που δείχνουν ότι ο σκύλος σας δυσκολεύεται
Πολλές φορές δεν γνωρίζουμε τι κάνει ο σκύλος μας όταν είμαστε έξω. Υπάρχουν όμως συμπεριφορές που αξίζει να παρατηρήσουμε, ειδικά αν εμφανίζονται συστηματικά όταν ετοιμαζόμαστε να φύγουμε ή όσο λείπουμε.
Γαβγίσματα, κλάμα και ανησυχία
Ένας σκύλος μπορεί να γαβγίζει, να ουρλιάζει ή να κλαψουρίζει επίμονα μετά την αναχώρησή σας. Μπορεί επίσης να περπατά συνεχώς από το ένα δωμάτιο στο άλλο, να λαχανιάζει ή να δυσκολεύεται να ηρεμήσει. Όταν αυτές οι αντιδράσεις σχετίζονται με την απουσία σας, χρειάζονται προσοχή.
Καταστροφές κοντά στις πόρτες και στα παράθυρα
Ορισμένοι σκύλοι μασούν αντικείμενα, γρατζουνίζουν πόρτες ή προσπαθούν να βγουν από το σπίτι. Σε σοβαρές περιπτώσεις υπάρχει ακόμη και κίνδυνος τραυματισμού. Δεν το κάνουν για να σας εκδικηθούν, αλλά ενδέχεται να προσπαθούν να αντιμετωπίσουν μια κατάσταση που τους προκαλεί έντονη δυσφορία.
Ατυχήματα μέσα στο σπίτι
Ένας σκύλος που έχει μάθει να κάνει την ανάγκη του έξω μπορεί να αρχίσει να ουρεί ή να αφοδεύει μέσα στο σπίτι όταν μένει μόνος. Αυτό μπορεί να σχετίζεται με άγχος, αλλά και με προβλήματα υγείας ή άλλους παράγοντες. Γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα ένδειξη άγχους αποχωρισμού.
Άρνηση τροφής και άλλα λιγότερο εμφανή σημάδια
Μερικοί σκύλοι δεν αγγίζουν την αγαπημένη τους λιχουδιά όσο λείπει ο άνθρωπός τους, παρότι την τρώνε μόλις επιστρέψει. Άλλοι τρέμουν, βγάζουν υπερβολικά σάλια ή επαναλαμβάνουν συνεχώς την ίδια κίνηση. Αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να αποτελούν ενδείξεις έντονης δυσφορίας.
Πώς θα καταλάβετε αν έχει άγχος ή απλώς βαριέται;
Δεν σημαίνει ότι κάθε σκύλος που γαβγίζει ή μασά ένα παπούτσι υποφέρει από άγχος αποχωρισμού. Η ανία, η έλλειψη δραστηριότητας, οι θόρυβοι από το περιβάλλον και η ανεπαρκής εκπαίδευση μπορούν επίσης να επηρεάσουν τη συμπεριφορά του.
Μια χρήσιμη λύση είναι να χρησιμοποιήσετε μια κάμερα για να δείτε τι συμβαίνει όταν μένει μόνος. Παρατηρήστε αν η ανησυχία αρχίζει αμέσως μετά την αναχώρησή σας, αν συνεχίζεται ή αν ο σκύλος χαλαρώνει ύστερα από λίγο.
Για παράδειγμα, ένας σκύλος που κοιμάται ήρεμος για αρκετή ώρα και αργότερα αρχίζει να εξερευνά το σπίτι μπορεί απλώς να αναζητά απασχόληση. Αντίθετα, ένας σκύλος που πανικοβάλλεται μόλις φύγετε χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση. Η παρατήρηση βοηθά, αλλά η διάγνωση πρέπει να γίνεται από κατάλληλο επαγγελματία.
Τι μπορείτε να κάνετε για να νιώθει πιο ασφαλής
Αν ο σκύλος σας δυσκολεύεται να μείνει μόνος, υπάρχουν καθημερινές κινήσεις που μπορούν να τον βοηθήσουν. Το σημαντικό είναι να προσαρμόζετε την προσέγγισή σας στις ανάγκες του και να μην περιμένετε ότι όλες οι λύσεις λειτουργούν το ίδιο σε κάθε ζώο.
Δημιουργήστε μια σταθερή καθημερινότητα
Μια προβλέψιμη ρουτίνα με συγκεκριμένες ώρες για βόλτα, φαγητό, παιχνίδι και ξεκούραση μπορεί να βοηθήσει τον σκύλο να αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια. Η συνέπεια είναι χρήσιμη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να ακολουθείτε κάθε μέρα ένα απόλυτα αυστηρό πρόγραμμα.
Φροντίστε να έχει εκτονωθεί πριν φύγετε
Μια ευχάριστη βόλτα, χρόνος για μυρωδιές και λίγο παιχνίδι μπορούν να καλύψουν μέρος των σωματικών και πνευματικών αναγκών του. Έπειτα, δώστε του την ευκαιρία να χαλαρώσει πριν από την αναχώρησή σας.
Η άσκηση είναι σημαντική για την ευεξία του, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της θεραπεία για το σοβαρό άγχος αποχωρισμού.
Αφήστε του ασφαλή παιχνίδια και ερεθίσματα
Ένα παιχνίδι που περιέχει τροφή ή μια κατάλληλη δραστηριότητα αναζήτησης λιχουδιών μπορεί να προσφέρει ευχάριστη απασχόληση. Φροντίστε να υπάρχουν πάντοτε φρέσκο νερό και ασφαλής χώρος ξεκούρασης.
Επιλέξτε παιχνίδια που γνωρίζετε ότι μπορεί να χρησιμοποιεί χωρίς επίβλεψη. Να θυμάστε επίσης ότι ένας σκύλος με έντονο άγχος μπορεί να αρνείται ακόμη και την αγαπημένη του τροφή, οπότε ένα παιχνίδι δεν αρκεί για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα.
Μάθετέ του σταδιακά να μένει μόνος
Η σταδιακή εξοικείωση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Ξεκινήστε με πολύ σύντομες απουσίες που ο σκύλος μπορεί να ανεχτεί χωρίς να φοβηθεί και αυξήστε τη διάρκειά τους αργά, ανάλογα με την αντίδρασή του.
Αν αρχίσει να αγχώνεται, χρειάζεται να επιστρέψετε σε ευκολότερο στάδιο. Μην τον αφήνετε επίτηδες να κλαίει για να «συνηθίσει», καθώς αυτό μπορεί να επιδεινώσει τη δυσφορία του.
Αποχωρήστε και επιστρέψτε με φυσικό τρόπο
Δεν χρειάζονται μεγάλες αποχαιρετιστήριες τελετές κάθε φορά που φεύγετε. Μπορείτε να τον χαιρετήσετε με ήρεμο και φυσικό τρόπο, χωρίς να δημιουργείτε ένταση γύρω από την αναχώρηση.
Το ίδιο ισχύει και όταν επιστρέφετε. Δεν υπάρχει λόγος να αγνοείτε τον σκύλο σας ή να αποφεύγετε να του δείξετε τρυφερότητα. Μπορείτε να τον χαιρετήσετε ήρεμα και να του δώσετε την προσοχή που χρειάζεται.
Πόσες ώρες μπορεί να μείνει μόνος ένας σκύλος;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός ωρών που να ταιριάζει σε όλους τους σκύλους. Η ηλικία, η υγεία, οι ανάγκες για τουαλέτα και η εξοικείωση με τη μοναξιά έχουν μεγάλη σημασία.
Η βρετανική φιλοζωική οργάνωση RSPCA συμβουλεύει γενικά να μην αφήνουμε τους σκύλους μόνους για περισσότερες από τέσσερις ώρες, ώστε να έχουν ευκαιρίες για κίνηση, τουαλέτα και ανθρώπινη επαφή. Αυτό είναι μια γενική σύσταση και όχι εγγύηση ότι κάθε σκύλος θα αισθάνεται άνετα για τόσο χρόνο.
Κουτάβια, ηλικιωμένοι σκύλοι και ζώα με προβλήματα υγείας μπορεί να χρειάζονται συχνότερη φροντίδα. Αν λείπετε πολλές ώρες, εξετάστε τη δυνατότητα να περνά κάποιος έμπιστος άνθρωπος για βόλτα και συντροφιά.
Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε πρόσθετο υλικό σχετικά με τη συμπεριφορά των σκύλων.
Πότε χρειάζεται η βοήθεια κτηνιάτρου;
Αν ο σκύλος σας παρουσιάζει έντονο γάβγισμα, πανικό, καταστροφές, τραυματισμούς ή άλλα σημάδια δυσφορίας όταν μένει μόνος, καλό είναι να απευθυνθείτε σε κτηνίατρο. Είναι σημαντικό να αποκλειστούν πρώτα πιθανά προβλήματα υγείας που μπορεί να επηρεάζουν τη συμπεριφορά του.
Ο κτηνίατρος μπορεί, εφόσον χρειάζεται, να σας παραπέμψει σε ειδικό συμπεριφοράς ζώων ή κατάλληλα καταρτισμένο εκπαιδευτή που χρησιμοποιεί θετικές μεθόδους. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός εξατομικευμένης εκπαίδευσης και φαρμακευτικής αγωγής υπό κτηνιατρική παρακολούθηση.
Μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση, προσπαθήστε να αποφεύγετε απουσίες που προκαλούν έντονο πανικό, οργανώνοντας προσωρινή βοήθεια όταν είναι εφικτό. Και κυρίως, μην τιμωρείτε τον σκύλο για όσα έκανε όσο λείπατε. Η τιμωρία μπορεί να αυξήσει το άγχος του.
Η χαρά της επιστροφής και η σημασία της εμπιστοσύνης
Όταν ανοίγετε την πόρτα και ο σκύλος σας έρχεται να σας υποδεχτεί, βλέπετε πόσο σημαντική είναι η σχέση σας. Άλλοι σκύλοι εκδηλώνουν τη χαρά τους με ενθουσιασμό, ενώ άλλοι πλησιάζουν πιο ήρεμα. Και οι δύο αντιδράσεις μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικές.
Το ζητούμενο δεν είναι να μη σας λείπει ποτέ ο σκύλος σας, αλλά να μπορεί να αισθάνεται ασφαλής ακόμη κι όταν δεν είστε δίπλα του. Με φροντίδα, υπομονή και σωστή εξοικείωση, πολλοί σκύλοι μπορούν να μάθουν ότι οι ώρες που περνούν μόνοι δεν χρειάζεται να είναι δυσάρεστες.
Γιατί η πιο όμορφη σχέση με τον σκύλο σας δεν φαίνεται μόνο στη χαρά με την οποία σας υποδέχεται, αλλά και στην ηρεμία που μπορεί να νιώθει όσο σας περιμένει.
Πηγές:
