Το μπρόκολο είναι από εκείνα τα λαχανικά που έχουν αποκτήσει τη φήμη του «superfood». Η λέξη αυτή δεν αποτελεί επιστημονικό όρο, όμως στην περίπτωση του μπρόκολου υπάρχει ένας καλός λόγος για τη δημοτικότητά του: προσφέρει πολλές βιταμίνες, φυτικές ίνες και ιδιαίτερες φυτικές ενώσεις με πολύ λίγες θερμίδες.
Το σημαντικό όμως είναι να ξεχωρίζουμε τα πραγματικά διατροφικά οφέλη από τις υπερβολές. Το μπρόκολο δεν θεραπεύει ούτε προλαμβάνει μόνο του ασθένειες, αλλά μπορεί να αποτελεί πολύτιμο μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.
Τι θρεπτικά συστατικά περιέχει το μπρόκολο;
Το μπρόκολο ανήκει στα σταυρανθή λαχανικά, μαζί με το κουνουπίδι, το λάχανο και τα λαχανάκια Βρυξελλών. Είναι ιδιαίτερα καλή πηγή βιταμίνης C και βιταμίνης K, ενώ παρέχει φυλλικό οξύ, φυτικές ίνες, κάλιο και μικρότερες ποσότητες άλλων βιταμινών και μετάλλων.
Σύμφωνα με τα δεδομένα του USDA, 100 γραμμάρια ωμού μπρόκολου δίνουν περίπου 34 θερμίδες, 2,8 γραμμάρια πρωτεΐνης και 2,6 γραμμάρια φυτικών ινών. Παράλληλα περιέχουν περίπου 89 mg βιταμίνης C και περισσότερα από 100 μg βιταμίνης K.
| Θρεπτικό συστατικό | Γιατί είναι σημαντικό |
|---|---|
| Βιταμίνη C | Συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού και στον σχηματισμό κολλαγόνου. |
| Βιταμίνη K | Παίζει σημαντικό ρόλο στη φυσιολογική πήξη του αίματος και στον μεταβολισμό των οστών. |
| Φυλλικό οξύ | Είναι απαραίτητο για τη δημιουργία νέων κυττάρων και έχει ιδιαίτερη σημασία κατά την εγκυμοσύνη. |
| Φυτικές ίνες | Συμβάλλουν στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου και στον κορεσμό. |
| Κάλιο | Συμμετέχει στη φυσιολογική λειτουργία των μυών και του νευρικού συστήματος. |
Τι είναι η σουλφοραφάνη που περιέχει;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του μπρόκολου δεν είναι κάποια βιταμίνη αλλά οι γλυκοσινολάτες. Πρόκειται για φυσικές ενώσεις που υπάρχουν στα σταυρανθή λαχανικά.
Όταν κόβουμε, μασάμε ή επεξεργαζόμαστε το μπρόκολο, ορισμένες από αυτές τις ενώσεις μπορούν να μετατραπούν σε ουσίες όπως η σουλφοραφάνη. Η σουλφοραφάνη έχει μελετηθεί εκτενώς επειδή σε εργαστηριακές και ζωικές μελέτες εμφανίζει ενδιαφέρουσες βιολογικές δράσεις.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το μπρόκολο αποτελεί «αντικαρκινική θεραπεία». Οι μελέτες σε ανθρώπους που εξετάζουν αν η κατανάλωση σταυρανθών λαχανικών μειώνει τον κίνδυνο συγκεκριμένων μορφών καρκίνου δεν έχουν δώσει ενιαία αποτελέσματα.
Βοηθά πραγματικά το ανοσοποιητικό;
Το μπρόκολο είναι πολύ καλή διατροφική πηγή βιταμίνης C. Η βιταμίνη C είναι απαραίτητη για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και δρα επίσης ως αντιοξειδωτικό.
Είναι όμως διαφορετικό να λέμε ότι ένα θρεπτικό συστατικό υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού και διαφορετικό ότι ένα συγκεκριμένο τρόφιμο «θωρακίζει» τον οργανισμό ή αποτρέπει ιώσεις και κρυολογήματα. Το δεύτερο δεν υποστηρίζεται από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Οι φυτικές ίνες και η υγεία του εντέρου
Οι φυτικές ίνες του μπρόκολου είναι ακόμη ένας καλός λόγος για να το εντάξουμε στη διατροφή μας. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου και αποτελούν μέρος μιας διατροφής που συνδέεται γενικότερα με καλύτερη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία.
Σε ορισμένους ανθρώπους, ωστόσο, ειδικά όταν καταναλώνεται ωμό ή σε μεγάλη ποσότητα, το μπρόκολο μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα και αέρια. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι επιβλαβές· απλώς η ανοχή διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να μαγειρέψεις το μπρόκολο;
Το μαγείρεμα αλλάζει τη σύσταση του μπρόκολου και ορισμένες μέθοδοι διατηρούν καλύτερα συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά από άλλες. Η βιταμίνη C, για παράδειγμα, είναι ευαίσθητη στη θερμότητα και στο νερό.
Μελέτες που έχουν συγκρίνει διαφορετικούς τρόπους μαγειρέματος δείχνουν ότι το ήπιο μαγείρεμα στον ατμό συνήθως διατηρεί καλύτερα τις γλυκοσινολάτες και αρκετά άλλα συστατικά σε σχέση με το παρατεταμένο βράσιμο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τρώμε αποκλειστικά μπρόκολο στον ατμό. Ωμό, ψητό, ελαφρά βρασμένο ή μαγειρεμένο μαζί με άλλα τρόφιμα παραμένει μια θρεπτική επιλογή. Αν θέλουμε να περιορίσουμε τις απώλειες υδατοδιαλυτών βιταμινών, καλό είναι απλώς να αποφεύγουμε το υπερβολικό βράσιμο σε μεγάλη ποσότητα νερού.

Ωμό ή μαγειρεμένο;
Και οι δύο επιλογές έχουν θέση στη διατροφή. Το ωμό μπρόκολο διατηρεί περισσότερη βιταμίνη C και το ένζυμο μυροσινάση, το οποίο συμμετέχει στον σχηματισμό της σουλφοραφάνης.
Το μαγειρεμένο μπρόκολο, από την άλλη, είναι πιο μαλακό και για πολλούς ανθρώπους πιο εύκολο στην πέψη. Το σύντομο μαγείρεμα στον ατμό αποτελεί μια καλή μέση λύση όταν θέλουμε να διατηρήσουμε μεγάλο μέρος των θρεπτικών συστατικών χωρίς να το καταναλώσουμε ωμό.
Μπορεί το μπρόκολο να προλάβει ασθένειες;
Κανένα μεμονωμένο τρόφιμο δεν μπορεί να εγγυηθεί την πρόληψη καρκίνου, καρδιαγγειακών παθήσεων, διαβήτη ή άλλων χρόνιων νοσημάτων. Αυτό ισχύει και για το μπρόκολο.
Η πραγματική του αξία βρίσκεται στο ότι είναι ένα θρεπτικό λαχανικό που μπορεί να αποτελεί μέρος μιας διατροφής πλούσιας σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια και άλλες φυτικές τροφές. Αυτό το συνολικό διατροφικό πρότυπο είναι σημαντικότερο για την υγεία από οποιοδήποτε «superfood» ξεχωριστά.
Μια σημαντική σημείωση για τη βιταμίνη K
Επειδή το μπρόκολο περιέχει αρκετή βιταμίνη K, όσοι λαμβάνουν αντιπηκτικά φάρμακα που επηρεάζονται από τη βιταμίνη K, όπως η βαρφαρίνη, δεν χρειάζεται συνήθως να αποκλείουν τα πράσινα λαχανικά. Είναι όμως σημαντικό η πρόσληψή τους να παραμένει σχετικά σταθερή και να ακολουθούν τις οδηγίες του γιατρού τους.
Για τους περισσότερους ανθρώπους, το μπρόκολο είναι απλώς μια πολύ καλή επιλογή λαχανικού: έχει λίγες θερμίδες, αρκετές φυτικές ίνες και σημαντικές ποσότητες βιταμινών C και K. Δεν χρειάζεται να του αποδώσουμε θαυματουργές ιδιότητες για να αναγνωρίσουμε ότι αξίζει μια σταθερή θέση στο πιάτο μας.
Πηγές:












