Το 1937, εργάτες σε έναν φαλαινοθηρικό σταθμό του Καναδά αντίκρισαν κάτι που δεν μπορούσαν εύκολα να αναγνωρίσουν. Μέσα στο στομάχι μιας φάλαινας βρήκαν τα υπολείμματα ενός παράξενου ζώου, με μακρύ σώμα, μικρό κεφάλι και σχήμα που θύμιζε προϊστορικό θαλάσσιο ερπετό.
Το μυστηριώδες θαλάσσιο πλάσμα στον Καναδά φωτογραφήθηκε και η εικόνα του δημοσιεύτηκε σε εφημερίδα της εποχής. Για κάποιους ήταν η απόδειξη ότι ένα άγνωστο είδος ζούσε στα νερά του Ειρηνικού. Για άλλους, μια πολύ πιο συνηθισμένη εξήγηση κρυβόταν πίσω από το αλλόκοτο σώμα.
Η ανακάλυψη του παράξενου πλάσματος μέσα σε μια φάλαινα το 1937
Η ιστορία ξεκίνησε τον Ιούλιο του 1937 στον φαλαινοθηρικό σταθμό Naden Harbour, στο αρχιπέλαγος Χάιντα Γκουάι, στη δυτική ακτή του Καναδά.
Κατά την επεξεργασία ενός φυσητήρα που είχε αλιευθεί κοντά στο νησί Langara, οι εργάτες εντόπισαν στο στομάχι του ένα ασυνήθιστο σώμα. Το μήκος του εκτιμήθηκε σε περίπου 3 έως 3,8 μέτρα, ανάλογα με την ιστορική περιγραφή.
Όσοι το αντίκρισαν μίλησαν για ένα μικρό κεφάλι που θύμιζε σκύλο ή καμήλα, μακρύ λαιμό και λεπτή ουρά. Η εμφάνισή του ήταν τόσο παράξενη ώστε αποφάσισαν να το φωτογραφίσουν.
Τοποθέτησαν τα υπολείμματα πάνω σε μια επιφάνεια με ξύλινα κιβώτια και χρησιμοποίησαν λευκό ύφασμα για το φόντο. Μία από τις φωτογραφίες δημοσιεύτηκε στις 31 Οκτωβρίου 1937 στην εφημερίδα Victoria Daily Colonist.
Η εικόνα ενίσχυσε τις ιστορίες για ένα μυστηριώδες θαλάσσιο ζώο που υποτίθεται ότι ζούσε στην περιοχή.
Πώς συνδέθηκε η φωτογραφία με τον θρύλο του Cadborosaurus
Ο θρύλος του Cadborosaurus, γνωστού και ως «Caddy», είχε ξεκινήσει πριν από τη συγκεκριμένη ανακάλυψη.
Το 1933, εφημερίδες της Βρετανικής Κολομβίας δημοσίευαν μαρτυρίες ανθρώπων που υποστήριζαν ότι είχαν δει ένα μεγάλο, φιδόμορφο πλάσμα στη θάλασσα. Το όνομα Cadborosaurus προήλθε από τον κόλπο Cadboro Bay, κοντά στη Βικτόρια.
Όταν εμφανίστηκε η φωτογραφία του 1937, πολλοί συνέδεσαν τα υπολείμματα με το υποτιθέμενο πλάσμα των παλαιότερων αφηγήσεων.
Το μεγάλο πρόβλημα ήταν ότι το αρχικό σώμα δεν διατηρήθηκε. Παρότι αναφορές της εποχής κάνουν λόγο για δείγμα που στάλθηκε σε μουσείο, σήμερα δεν υπάρχει διαθέσιμο υλικό για σύγχρονη εργαστηριακή ανάλυση.
Έτσι, οι ερευνητές βασίζονται στις παλιές φωτογραφίες, στις περιγραφές των μαρτύρων και στα ιστορικά έγγραφα.
Μήπως το μυστηριώδες πλάσμα ήταν ένας αποσυντεθειμένος καρχαρίας;
Μία από τις πιο γνωστές επιστημονικές ερμηνείες είναι ότι τα υπολείμματα ανήκαν σε έναν καρχαρία προσκυνητή, γνωστό διεθνώς ως basking shark.
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα ψάρια του πλανήτη. Παρά το εντυπωσιακό του μέγεθος, τρέφεται κυρίως με πλαγκτόν, το οποίο φιλτράρει κολυμπώντας με το στόμα ανοιχτό.
Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο τι συμβαίνει μετά τον θάνατό του. Καθώς το σώμα αποσυντίθεται, οι μεγάλοι βραγχιακοί ιστοί και άλλα μαλακά μέρη καταρρέουν ή αποσπώνται.
Το περίγραμμα που απομένει μπορεί να μοιάζει εντυπωσιακά διαφορετικό από εκείνο ενός ζωντανού καρχαρία. Το μπροστινό τμήμα φαίνεται στενότερο, ενώ το κεφάλι μπορεί να δίνει την εντύπωση ότι βρίσκεται στην άκρη ενός μακριού λαιμού.
Έτσι δημιουργείται μια εικόνα που θυμίζει πλεισιόσαυρο, ένα θαλάσσιο ερπετό που έζησε εκατομμύρια χρόνια πριν.

Το φαινόμενο του «ψευδοπλεισιόσαυρου»
Ο θαλάσσιος βιολόγος Ben Speers-Roesch έχει εξηγήσει ότι η αποσύνθεση καρχαριών προσκυνητών μπορεί να δημιουργήσει σώματα που μοιάζουν με μυθικά θαλάσσια τέρατα.
Το φαινόμενο είναι γνωστό ως pseudo-plesiosaur carcass, δηλαδή πτώμα που θυμίζει πλεισιόσαυρο χωρίς να ανήκει σε τέτοιο ζώο.
Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό σημειώθηκε το 1977, όταν το ιαπωνικό αλιευτικό Zuiyō Maru ανέσυρε ένα παράξενο πτώμα στα νερά κοντά στη Νέα Ζηλανδία.
Αρχικά προκάλεσε ενθουσιασμό επειδή έμοιαζε με προϊστορικό πλάσμα. Εργαστηριακές αναλύσεις ιστών, όμως, έδειξαν ότι πιθανότατα επρόκειτο για καρχαρία προσκυνητή.
Η περίπτωση αυτή αποδεικνύει πόσο παραπλανητική μπορεί να είναι η εμφάνιση ενός αποσυντεθειμένου θαλάσσιου ζώου.
Γιατί δεν έχει λυθεί οριστικά το μυστήριο του 1937
Η εξήγηση με τον καρχαρία προσκυνητή είναι εύλογη, αλλά δεν αποτελεί οριστική ταυτοποίηση του ευρήματος στον Καναδά.
Ο ζωολόγος Darren Naish, που έχει μελετήσει την υπόθεση, έχει εξετάσει και άλλες πιθανότητες, όπως το ενδεχόμενο ενός αποσυντεθειμένου οξύρρυγχου.
Από την άλλη πλευρά, ο John Kirk, γνωστός για την ενασχόλησή του με την κρυπτοζωολογία στη Βρετανική Κολομβία, υποστηρίζει ότι το σώμα δεν ταιριάζει με κάποιο γνωστό είδος.
Το γεγονός ότι οι ερμηνείες διαφέρουν δεν σημαίνει πως υπάρχουν αποδείξεις για ένα άγνωστο θαλάσσιο τέρας.
Χωρίς διατηρημένο δείγμα, οι ειδικοί δεν μπορούν να εξετάσουν ανατομικά χαρακτηριστικά, ιστούς ή γενετικό υλικό. Η ιστορική φωτογραφία παραμένει ενδιαφέρουσα, αλλά δεν επαρκεί για να αποδείξει την ύπαρξη νέου είδους.

Η θλιβερή ιστορία των καρχαριών προσκυνητών στον Καναδά
Ανεξάρτητα από την ταυτότητα του πλάσματος του 1937, η ιστορία συνδέεται με ένα πραγματικό περιβαλλοντικό πρόβλημα.
Οι καρχαρίες προσκυνητές ήταν κάποτε πολύ συχνότεροι στα παράκτια νερά της Βρετανικής Κολομβίας. Επειδή όμως μπλέκονταν σε δίχτυα και προκαλούσαν ζημιές σε αλιευτικά εργαλεία, αντιμετωπίστηκαν για δεκαετίες ως ανεπιθύμητα ζώα.
Στα μέσα του 20ού αιώνα εφαρμόστηκαν οργανωμένες επιχειρήσεις εξόντωσης. Ένα αλιευτικό περιπολικό εξοπλίστηκε ακόμη και με μεγάλη μεταλλική λεπίδα στην πλώρη, με σκοπό να σκοτώνει τους καρχαρίες που κολυμπούσαν κοντά στην επιφάνεια.
Σύμφωνα με επίσημη καναδική αξιολόγηση, οι θάνατοι καρχαριών προσκυνητών από διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες την περίοδο 1945–1970 εκτιμώνται σε περίπου 1.000 έως 2.600.
Η μείωση του πληθυσμού τους στον καναδικό Ειρηνικό ξεπέρασε το 90%. Το 2010 ο συγκεκριμένος πληθυσμός καταχωρίστηκε επίσημα ως απειλούμενος με εξαφάνιση, αποκτώντας νομική προστασία.
Η ειρωνεία είναι μεγάλη. Ένα ζώο που μπορεί να εξηγεί ιστορίες για μυστηριώδη θαλάσσια τέρατα κινδύνεψε να εξαφανιστεί από τα ίδια νερά εξαιτίας του ανθρώπου.

Τι μας διδάσκει η παράξενη φωτογραφία του 1937
Το περιστατικό του Naden Harbour δείχνει πόσο δύσκολο είναι να αναγνωρίσουμε ένα ζώο όταν το σώμα του έχει αλλοιωθεί από την αποσύνθεση.
Δείχνει επίσης γιατί μια εντυπωσιακή φωτογραφία δεν αρκεί πάντα για ένα επιστημονικό συμπέρασμα. Χρειάζονται φυσικά δείγματα, συγκρίσεις και στοιχεία που μπορούν να εξεταστούν ανεξάρτητα.
Οι ωκεανοί εξακολουθούν να φιλοξενούν είδη που γνωρίζουμε ελάχιστα, καθώς και παράξενα πλάσματα στα μεγάλα θαλάσσια βάθη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε ασυνήθιστο εύρημα αποτελεί απόδειξη ενός άγνωστου οργανισμού.
Στην περίπτωση του Cadborosaurus, η πιθανότητα ενός αποσυντεθειμένου γνωστού ζώου παραμένει πολύ πιο τεκμηριωμένη από την υπόθεση ενός προϊστορικού πλάσματος που επιβίωσε μέχρι σήμερα.
Η φωτογραφία του 1937 εξακολουθεί να προκαλεί περιέργεια, όχι επειδή αποδεικνύει την ύπαρξη θαλάσσιου τέρατος, αλλά επειδή αποκαλύπτει πόσο διαφορετική μπορεί να γίνει η εικόνα ενός ζώου μετά τον θάνατό του.
Πηγές:












