Ήταν 22 Δεκεμβρίου 1958, τρεις ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα. Ένα λεωφορείο του ΚΤΕΛ Ιωαννίνων μετέφερε ανθρώπους που επέστρεφαν στα χωριά τους, στα Τζουμέρκα. Ανάμεσά τους βρίσκονταν οικογένειες, νέοι και γυναίκες που περίμεναν να περάσουν τις γιορτές με τους δικούς τους.
Το ταξίδι τους όμως κατέληξε σε μία από τις μεγαλύτερες οδικές τραγωδίες που γνώρισε η μεταπολεμική Ελλάδα. Σε μια επικίνδυνη στροφή, κοντά στο Τσίμποβο, το λεωφορείο έπεσε σε χαράδρα βάθους περίπου 300 μέτρων. Είκοσι εννέα άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ανάμεσα στους επιζώντες ήταν μια νεαρή γυναίκα που αργότερα περιέγραψε τις στιγμές που δεν ξέχασε ποτέ.
Το πρωινό δρομολόγιο της 22ας Δεκεμβρίου 1958
Στη δεκαετία του 1950, η πρόσβαση στα ορεινά χωριά της Ηπείρου ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Οι δρόμοι ήταν συχνά στενοί και χωμάτινοι, με απότομες στροφές, μεγάλες κλίσεις και σημεία όπου οι κατολισθήσεις δημιουργούσαν πρόσθετους κινδύνους.
Τα λεωφορεία αποτελούσαν ένα από τα σημαντικότερα μέσα σύνδεσης των χωριών με τα Ιωάννινα. Για τους κατοίκους της περιοχής, ακόμη και ένα συνηθισμένο δρομολόγιο απαιτούσε αρκετή ώρα και μεγάλη προσοχή.
Το πρωί της Δευτέρας 22 Δεκεμβρίου 1958, περίπου στις 7, ένα λεωφορείο 24 θέσεων του ΚΤΕΛ Ιωαννίνων ξεκίνησε με 22 επιβάτες και προορισμό τους Χουλιαράδες.
Οι ημέρες των Χριστουγέννων πλησίαζαν και πολλοί ταξιδιώτες επέστρεφαν στα σπίτια τους. Ανάμεσά τους βρίσκονταν και μαθήτριες της Οικοκυρικής Σχολής Κήπων Ιωαννίνων, που κατευθύνονταν στα χωριά τους για τις γιορτές.

Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «Ελευθερία», 23 Δεκεμβρίου 1958.
Οι επιπλέον επιβάτες και το υπερπλήρες λεωφορείο
Σύμφωνα με τις ιστορικές αφηγήσεις, όταν το λεωφορείο έφτασε στο Χαροκόπι, τρεις επιβάτες αποβιβάστηκαν.
Στη στάση περίμεναν έντεκα άντρες που επέστρεφαν από γαμήλιο γλέντι και ζήτησαν από τον οδηγό να τους μεταφέρει στο χωριό τους.
Ο οδηγός αρχικά αρνήθηκε, καθώς το όχημα ήταν ήδη γεμάτο και διέθετε μόνο 24 θέσεις. Τελικά, όμως, επέτρεψε στους άντρες να επιβιβαστούν.
Στη συνέχεια της διαδρομής, ακόμη ένας άντρας προσπάθησε να σταματήσει το λεωφορείο. Σύμφωνα με την αφήγηση που διασώθηκε, εμφανίστηκε περισσότερες από μία φορές μπροστά στο όχημα, ζητώντας να επιβιβαστεί.
Ο οδηγός τελικά σταμάτησε και τον δέχτηκε.
Το λεωφορείο συνέχισε έτσι την πορεία του με περισσότερους επιβάτες από τις προβλεπόμενες θέσεις, πάνω σε έναν δύσκολο και επικίνδυνο ορεινό δρόμο.
Η επικίνδυνη στροφή στη θέση «Κέδρος»
Λίγο πριν από τις 9 το πρωί, το λεωφορείο έφτασε κοντά στο Τσίμποβο, περίπου τρία χιλιόμετρα πριν από το χωριό, στη θέση «Κέδρος».
Εκεί υπήρχε μια ιδιαίτερα δύσκολη στροφή, σε ανηφορικό τμήμα του δρόμου.
Ο οδηγός σταμάτησε το όχημα για να πραγματοποιήσει τον απαραίτητο ελιγμό. Ο νεαρός εισπράκτορας κατέβηκε από το λεωφορείο με σκοπό να τοποθετήσει πέτρες πίσω από τους τροχούς, ώστε να εμποδίσει την οπισθοδρόμησή του.
Δεν πρόλαβε.
Το λεωφορείο άρχισε ξαφνικά να κινείται προς τα πίσω. Μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, έχασε τη στήριξή του στο στενό οδόστρωμα και βρέθηκε στη χαράδρα.
Ακολούθησε πτώση περίπου 300 μέτρων. Το όχημα χτύπησε επανειλημμένα στα βράχια και τα συντρίμμια του κατέληξαν στην περιοχή του ποταμού Αράχθου.

Η μαρτυρία της γυναίκας που σώθηκε
Ανάμεσα στους ανθρώπους που κατάφεραν να επιζήσουν ήταν η Σταυρούλα Κωνσταντινίδη-Βράνου, μια νεαρή γυναίκα περίπου 20 ετών, η οποία καθόταν στις μπροστινές θέσεις του λεωφορείου.
Πολλά χρόνια αργότερα, μιλώντας στη δημοσιογράφο Μαίρη Τζώρα για το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, θυμήθηκε τις συνθήκες του δρόμου και τις τελευταίες στιγμές πριν από το δυστύχημα.
Περιέγραψε μια δύσκολη ανηφορική διαδρομή, γεμάτη στροφές, λάσπες και πέτρες που είχαν πέσει στον δρόμο εξαιτίας της κακοκαιρίας.
Όταν το λεωφορείο σταμάτησε για τον ελιγμό, ο εισπράκτορας κατέβηκε, αφήνοντας την πόρτα ανοιχτή.
Αυτή η λεπτομέρεια αποδείχθηκε καθοριστική για τη ζωή της.
Η Σταυρούλα θυμόταν ότι το λεωφορείο άρχισε ξαφνικά να κινείται προς τα πίσω και να ανατρέπεται. Μέσα στη σύγχυση, βρέθηκε έξω από την ανοιχτή πόρτα, πάνω στον δρόμο.
Η ίδια είχε διευκρινίσει σε παλαιότερη αφήγησή της ότι δεν πήδηξε συνειδητά από το όχημα. Όλα έγιναν τόσο γρήγορα, ώστε δεν πρόλαβε να καταλάβει πώς βρέθηκε έξω.
Από το σημείο όπου είχε πέσει, είδε το λεωφορείο να ανατρέπεται και να εξαφανίζεται στη χαράδρα.
Ήταν η αρχή μιας τραγωδίας που θα τη συνόδευε στη μνήμη της για ολόκληρη τη ζωή της.
Οι 29 νεκροί που βύθισαν τα Τζουμέρκα στο πένθος
Το δυστύχημα είχε τραγικό απολογισμό.
Είκοσι οκτώ άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά την πτώση, ενώ μία ακόμη νεαρή κοπέλα υπέκυψε αργότερα στο νοσοκομείο.
Συνολικά, οι νεκροί ήταν 29, από τους οποίους 12 άντρες και 17 γυναίκες. Πέντε άνθρωποι επέζησαν.
Όταν η είδηση έφτασε στα γύρω χωριά, οι κάτοικοι έσπευσαν στο σημείο. Κάποιοι προσπάθησαν να βοηθήσουν στις επιχειρήσεις διάσωσης και άλλοι αναζητούσαν πληροφορίες για συγγενείς και φίλους τους.
Οι δύσκολες συνθήκες της χαράδρας έκαναν το έργο των σωστικών συνεργείων εξαιρετικά απαιτητικό.
Το πένθος απλώθηκε στο Πετροβούνι, στους Χουλιαράδες, στο Μιχαλίτσι, στα Πράμαντα και στο Ματσούκι.
Ανάμεσα στα θύματα βρίσκονταν άνθρωποι που ταξίδευαν για να περάσουν τα Χριστούγεννα με τις οικογένειές τους. Οι γιορτές εκείνης της χρονιάς σημαδεύτηκαν από μια απώλεια που έμεινε βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη της περιοχής.
Τι γνωρίζουμε για τα αίτια του δυστυχήματος
Στα δημοσιεύματα της εποχής διατυπώθηκε η εκτίμηση ότι το λεωφορείο ενδέχεται να αντιμετώπιζε πρόβλημα στα φρένα του.
Η πιθανότητα αυτή αναφέρθηκε στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων, χωρίς όμως τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία να αρκούν για να παρουσιαστεί ως οριστικά αποδεδειγμένη αιτία.
Το γεγονός ότι το λεωφορείο μετέφερε περισσότερους επιβάτες από τις προβλεπόμενες θέσεις αποτελεί επίσης μέρος των καταγεγραμμένων συνθηκών του δυστυχήματος.
Η τραγωδία ανέδειξε τα μεγάλα προβλήματα του οδικού δικτύου της ορεινής Ηπείρου εκείνης της εποχής, όταν τα λεωφορεία έπρεπε να κινούνται σε στενούς δρόμους χωρίς τα σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφάλειας.
Μετά το δυστύχημα, τα δρομολόγια στην περιοχή διακόπηκαν για ένα διάστημα.
Το μνημείο που θυμίζει την τραγωδία
Στο σημείο του δυστυχήματος δημιουργήθηκε μνημείο για να τιμηθούν οι 29 άνθρωποι που έχασαν τη ζωή τους.
Εκεί βρίσκεται και ένα επιβλητικό γλυπτό του Ηπειρώτη καλλιτέχνη Θεόδωρου Παπαγιάννη, ύψους περίπου 4,5 μέτρων.
Το έργο κατασκευάστηκε από ανοξείδωτο μέταλλο, με μορφή που παραπέμπει σε τσαλακωμένο όχημα. Η επιλογή αυτή συμβολίζει τη σφοδρότητα της πτώσης και την καταστροφή του λεωφορείου.
Μια μαρμάρινη πλάκα στο μνημείο υπενθυμίζει την ημερομηνία της τραγωδίας και τον αριθμό των θυμάτων.
Στην περιοχή πραγματοποιούνται επίσης εκδηλώσεις μνήμης, ώστε οι νεότερες γενιές να γνωρίζουν τι συνέβη εκείνο το πρωινό του Δεκεμβρίου.

Μια τραγωδία που δεν ξεχάστηκε
Η ιστορία του λεωφορείου στο Τσίμποβο δεν είναι μόνο μια καταγραφή ενός παλιού τροχαίου δυστυχήματος.
Είναι η ιστορία ανθρώπων που ξεκίνησαν ένα πρωινό για να επιστρέψουν στα σπίτια τους και δεν έφτασαν ποτέ στον προορισμό τους.
Είναι ακόμη η μαρτυρία μιας γυναίκας που σώθηκε μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα και έζησε έχοντας στη μνήμη της όσα είδε εκείνη την ημέρα.
Για τα χωριά των Τζουμέρκων, η 22α Δεκεμβρίου 1958 παραμένει μια ημερομηνία συνδεδεμένη με την απώλεια και τη μνήμη.
Είκοσι εννέα άνθρωποι δεν επέστρεψαν στα σπίτια τους για τα Χριστούγεννα. Και ένα μνημείο στην άκρη του δρόμου θυμίζει μέχρι σήμερα τα ονόματά τους.
Ιστορικό αφιέρωμα βασισμένο σε καταγραφές του δυστυχήματος και στη μαρτυρία της επιζήσασας Σταυρούλας Κωνσταντινίδη-Βράνου, όπως δημοσιοποιήθηκε από το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων.












