Οι συνέπειες του bullying δεν είναι πάντοτε ορατές. Ένα παιδί μπορεί εξωτερικά να φαίνεται καλά, ενώ μέσα του να αισθάνεται φόβο, στενοχώρια ή ανασφάλεια εξαιτίας όσων ακούει και βιώνει.
Αυτό ακριβώς προσπάθησε να εξηγήσει στα παιδιά η Rosie Dutton, εκπαιδεύτρια του προγράμματος Relax Kids στο Tamworth της Αγγλίας, χρησιμοποιώντας το 2016 ένα εξαιρετικά απλό παράδειγμα: δύο μήλα που εξωτερικά έμοιαζαν σχεδόν ίδια.
Τα δύο μήλα που έμοιαζαν ίδια
Πριν αρχίσει το μάθημα, η Dutton είχε ρίξει επανειλημμένα το ένα μήλο στο πάτωμα, αρκετά προσεκτικά ώστε εξωτερικά να μη φαίνεται ότι είχε χτυπηθεί. Όταν παρουσίασε τα δύο μήλα στα παιδιά, εκείνα παρατήρησαν ότι είχαν παρόμοιο χρώμα και μέγεθος και έμοιαζαν εξίσου καλά.
Τα παιδιά δεν γνώριζαν ότι το ένα είχε ήδη υποστεί χτυπήματα στο εσωτερικό του.
Ζήτησε από τα παιδιά να πουν άσχημα λόγια στο ένα μήλο
Η Dutton πήρε στα χέρια της το μήλο που είχε προηγουμένως χτυπήσει και άρχισε να λέει ότι δεν της άρεσε. Σχολίασε αρνητικά το χρώμα και την εμφάνισή του και πρότεινε στα παιδιά να κάνουν το ίδιο.
Το μήλο πέρασε από χέρι σε χέρι και τα παιδιά άρχισαν να του λένε άσχημες φράσεις. Ένα παιδί μάλιστα αρνήθηκε να συμμετάσχει, κάτι που η Dutton αργότερα χρησιμοποίησε ως παράδειγμα για το πώς μπορούμε να αρνηθούμε να συμμετέχουμε στον εκφοβισμό.
Όταν έκοψε τα μήλα, φάνηκε η διαφορά
Στη συνέχεια, η εκπαιδεύτρια έδειξε και πάλι τα δύο μήλα. Εξωτερικά εξακολουθούσαν να φαίνονται σχεδόν ίδια.
Όταν όμως τα έκοψε στη μέση, η διαφορά ήταν εμφανής. Το μήλο που δεν είχε χτυπηθεί ήταν καθαρό και φρέσκο στο εσωτερικό, ενώ εκείνο που είχε πέσει προηγουμένως στο πάτωμα είχε μελανιές και μαλακά, κατεστραμμένα σημεία.

Το μήλο ήταν μια μεταφορά για τις πληγές που δεν φαίνονται
Οι μελανιές στο μήλο δεν δημιουργήθηκαν από τις προσβολές των παιδιών. Η Dutton τις είχε προκαλέσει προηγουμένως ρίχνοντάς το στο πάτωμα, ώστε να χρησιμοποιήσει την εικόνα ως μεταφορά.
Το μήνυμα που ήθελε να περάσει ήταν ότι ένας άνθρωπος που δέχεται επανειλημμένα προσβολές ή άσχημη συμπεριφορά μπορεί εξωτερικά να φαίνεται εντάξει, ενώ μέσα του να έχει πληγωθεί.
Η ίδια μοιράστηκε μάλιστα με τα παιδιά μια προσωπική εμπειρία, εξηγώντας ότι είχε πληγωθεί από άσχημα λόγια που της είχαν πει, παρόλο που εξωτερικά συνέχιζε να χαμογελά.
Γιατί το bullying μπορεί να αφήσει συνέπειες
Ο σχολικός εκφοβισμός δεν είναι απλώς μια άσχημη στιγμή που ένα παιδί πρέπει να «ξεπεράσει». Μπορεί να συνδέεται με άγχος, χαμηλότερη αυτοεκτίμηση, προβλήματα στον ύπνο, δυσκολίες στις φιλίες και χαμηλότερη σχολική επίδοση.
Οι συνέπειες δεν είναι ίδιες για κάθε παιδί και δεν είναι πάντα εύκολο να γίνουν αντιληπτές από τους γονείς ή τους εκπαιδευτικούς. Γι’ αυτό έχει σημασία τα παιδιά να γνωρίζουν ότι μπορούν να μιλήσουν σε έναν ενήλικα που εμπιστεύονται όταν κάτι τα φοβίζει ή τα πληγώνει.
Τα παιδιά μπορούν να μάθουν να μην μένουν θεατές
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του μαθήματος της Dutton ήταν ότι το bullying δεν αφορά μόνο εκείνον που το προκαλεί και το παιδί που το υφίσταται. Αφορά και όσους βρίσκονται γύρω τους.
Τα παιδιά μπορούν να μάθουν να μη συμμετέχουν στις προσβολές, να στηρίζουν έναν συμμαθητή που δέχεται άσχημη συμπεριφορά και να ζητούν τη βοήθεια ενός ενήλικα όταν βλέπουν κάτι που τα ανησυχεί.
Ένα μάθημα που έγινε viral
Η Rosie Dutton δημοσίευσε την εμπειρία της στη σελίδα Relax Kids Tamworth στο Facebook τον Ιούνιο του 2016. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα η ανάρτηση κοινοποιήθηκε δεκάδες χιλιάδες φορές και η δραστηριότητα άρχισε να χρησιμοποιείται και από άλλους εκπαιδευτικούς.
Η δύναμη του παραδείγματος βρίσκεται στην απλότητά του: δύο άνθρωποι μπορεί να φαίνονται εξωτερικά το ίδιο καλά, αλλά αυτό δεν μας λέει τι συμβαίνει μέσα τους.
Γι’ αυτό τα λόγια και οι πράξεις μας έχουν σημασία. Και όταν ένα παιδί δέχεται bullying, η σωστή αντίδραση δεν είναι να του ζητήσουμε απλώς να το αγνοήσει, αλλά να το ακούσουμε, να το στηρίξουμε και να βοηθήσουμε ώστε η συμπεριφορά να σταματήσει.












