Το γάλα χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες σε παραδοσιακές πρακτικές περιποίησης και ακόμη και σήμερα συναντάμε σαπούνια, κρέμες και μάσκες που περιέχουν γάλα ή παράγωγά του. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το να απλώνουμε απλό γάλα απευθείας στο πρόσωπο προσφέρει τα ίδια οφέλη.
Το πιο ενδιαφέρον συστατικό από δερματολογικής άποψης είναι το γαλακτικό οξύ, ένα άλφα-υδροξυοξύ που χρησιμοποιείται σε ελεγχόμενες συγκεντρώσεις σε καλλυντικά για ήπια απολέπιση και βελτίωση της υφής του δέρματος.
Τι περιέχει το γάλα και τι από αυτά έχει σημασία για το δέρμα;
Το γάλα περιέχει νερό, λίπος, πρωτεΐνες, λακτόζη, βιταμίνες και ανόργανα στοιχεία. Όταν το καταναλώνουμε, αυτά τα συστατικά έχουν διατροφική αξία.
Όταν όμως το γάλα εφαρμόζεται πάνω στο δέρμα, δεν ισχύει ότι όλα αυτά τα θρεπτικά συστατικά περνούν μέσα στην επιδερμίδα και λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο όπως όταν προσλαμβάνονται από τη διατροφή.
Το συστατικό που έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον στην περιποίηση είναι το γαλακτικό οξύ, το οποίο ανήκει στα γνωστά AHA.
Το γαλακτικό οξύ είναι διαφορετικό από το ίδιο το γάλα
Το γαλακτικό οξύ χρησιμοποιείται σε καλλυντικά προϊόντα επειδή μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση νεκρών κυττάρων από την επιφάνεια του δέρματος.
Σε σωστά διαμορφωμένες συγκεντρώσεις μπορεί να βελτιώσει την υφή και να κάνει την επιδερμίδα να φαίνεται πιο λεία. Παράλληλα έχει και υγραντικές ιδιότητες, δηλαδή μπορεί να βοηθήσει το δέρμα να συγκρατήσει νερό.
Κλινική μελέτη με προϊόντα που περιείχαν 5% και 12% γαλακτικό οξύ έδειξε βελτιώσεις στην ομαλότητα και στην υφή του δέρματος.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το κοινό γάλα λειτουργεί όπως ένα serum ή μια κρέμα που περιέχει συγκεκριμένη, ελεγχόμενη συγκέντρωση γαλακτικού οξέος.
Μπορεί το γάλα να ενυδατώσει προσωρινά το δέρμα;
Το λίπος που περιέχει το γάλα μπορεί να αφήσει προσωρινά την επιφάνεια του δέρματος πιο απαλή. Αυτός είναι ένας από τους λόγους που τα παραδοσιακά «μπάνια με γάλα» εξακολουθούν να είναι δημοφιλή.
Υπάρχουν όμως πολύ λιγότερα επιστημονικά δεδομένα για το ίδιο το γάλα σε σύγκριση με τα σύγχρονα προϊόντα περιποίησης.
Για ξηρή επιδερμίδα, μια κανονική ενυδατική κρέμα με συστατικά όπως γλυκερίνη, ceramides ή υαλουρονικό οξύ είναι συνήθως πιο προβλέψιμη και πρακτική επιλογή.
Το γάλα δεν αποτελεί θεραπεία για την ακμή
Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι η απευθείας εφαρμογή γάλακτος στο πρόσωπο μειώνει την ακμή ή τις φλεγμονές.
Ούτε πρέπει να θεωρείται ότι το γάλα έχει αντιφλεγμονώδη δράση αρκετά ισχυρή ώστε να θεραπεύει ερυθρότητα, έκζεμα ή άλλες δερματικές παθήσεις.
Ακμή, επίμονη ερυθρότητα και εξανθήματα χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με την αιτία τους.
Χρειάζεται να βάζουμε φρέσκο γάλα στο πρόσωπο;
Όχι. Δεν υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος να εντάξει κάποιος το απλό γάλα στην καθημερινή ρουτίνα περιποίησης.
Η χρήση του δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι καλύτερη από ένα σωστά σχεδιασμένο καθαριστικό ή ενυδατικό προϊόν.
Επιπλέον, σε άτομα με αλλεργία στις πρωτεΐνες του γάλακτος ή ιδιαίτερα ευαίσθητο δέρμα μπορεί να εμφανιστούν κνησμός, ερυθρότητα ή άλλος ερεθισμός.
Και το ωμό γάλα;
Το μη παστεριωμένο γάλα δεν αποτελεί καλύτερη επιλογή για το δέρμα.
Μπορεί να περιέχει περισσότερους μικροοργανισμούς και δεν υπάρχει κλινική τεκμηρίωση ότι λειτουργεί ως αποτελεσματικό καθαριστικό, απολεπιστικό ή προϊόν για «λάμψη».
Η εφαρμογή τροφίμων στο δέρμα δεν γίνεται πιο αποτελεσματική επειδή αυτά είναι λιγότερο επεξεργασμένα.
Τι ισχύει για τα προϊόντα περιποίησης με γάλα;
Εδώ η εικόνα είναι διαφορετική.
Σαπούνια, κρέμες και άλλα προϊόντα μπορεί να περιέχουν γάλα, πρωτεΐνες γάλακτος, ορό γάλακτος ή γαλακτικό οξύ ως μέρος μιας συγκεκριμένης καλλυντικής σύνθεσης.
Σε αυτή την περίπτωση το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από ολόκληρη τη φόρμουλα και όχι απλώς από τη λέξη «γάλα» στην ετικέτα.
Πιο χρήσιμο είναι να εξετάζουμε:
- αν το προϊόν είναι κατάλληλο για τον τύπο της επιδερμίδας,
- αν περιέχει άρωμα ή άλλα συστατικά που προκαλούν ερεθισμό,
- τη συγκέντρωση των δραστικών ουσιών,
- αν έχει σχεδιαστεί για πρόσωπο ή σώμα.
Το «βιολογικό» δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερο για το δέρμα
Δεν υπάρχει λόγος να θεωρούμε ότι ένα βιολογικό σαπούνι ή ένα προϊόν με «φυσικά συστατικά» είναι αυτόματα ασφαλέστερο ή αποτελεσματικότερο.
Φυσικές και συνθετικές ουσίες μπορούν εξίσου να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση.
Η ανοχή της επιδερμίδας και η σωστή σύνθεση του προϊόντος είναι πιο σημαντικές από την ένδειξη «φυσικό» ή «βιολογικό».
Τι ισχύει για τις μάσκες με γάλα;
Οι σπιτικές μάσκες με γάλα, μέλι ή βρώμη μπορεί να δίνουν προσωρινά αίσθηση απαλότητας, αλλά δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα ώστε να θεωρούνται αποδεδειγμένη θεραπεία για το δέρμα.
Επιπλέον, τα τρόφιμα δεν έχουν σχεδιαστεί ώστε να παραμένουν πάνω στην επιδερμίδα και μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργία.
Για κάποιον που θέλει ενυδατική μάσκα, ένα τυποποιημένο προϊόν με γνωστή σύνθεση είναι συνήθως πιο ασφαλής επιλογή.
Μπορεί ένα μπάνιο με γάλα να κάνει το δέρμα πιο απαλό;
Το μπάνιο με γάλα είναι μια πρακτική με μακρά ιστορία και μπορεί να αφήσει προσωρινά το δέρμα πιο απαλό.
Το γαλακτικό οξύ μπορεί να προσφέρει ήπια απολέπιση, ενώ τα λιπαρά του γάλακτος μπορεί να αφήνουν μια πιο μαλακή αίσθηση στην επιφάνεια του δέρματος.
Η επιστημονική τεκμηρίωση πάντως παραμένει περιορισμένη και δεν πρέπει να περιμένουμε θεραπευτικά αποτελέσματα.
Αν θέλετε να δοκιμάσετε μπάνιο με γάλα
Δεν χρειάζεται να γεμίσετε την μπανιέρα με λίτρα γάλακτος.
Μια πιο απλή προσέγγιση είναι να προσθέσετε περίπου ένα ή δύο φλιτζάνια γάλα σε μια μπανιέρα με χλιαρό νερό και να παραμείνετε μέσα περίπου 15–20 λεπτά.
Μετά είναι καλό να ξεπλυθεί το δέρμα ώστε να μην παραμείνουν υπολείμματα.
Αποφύγετε τη συγκεκριμένη πρακτική αν έχετε αλλεργία στο γάλα ή αν παρατηρείτε ερεθισμό.
Χρειάζονται αιθέρια έλαια στο μπάνιο;
Όχι. Τα αιθέρια έλαια δεν είναι απαραίτητα για κάποιο δερματολογικό όφελος και σε ορισμένους ανθρώπους μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργική δερματίτιδα.
Αν έχετε ευαίσθητο δέρμα, είναι συνήθως καλύτερο να κρατήσετε τη σύνθεση όσο πιο απλή γίνεται.
Είναι ασφαλές το γαλακτικό οξύ για όλους;
Τα προϊόντα με γαλακτικό οξύ είναι γενικά καλά ανεκτά όταν χρησιμοποιούνται στη σωστή συγκέντρωση, αλλά παραμένουν απολεπιστικά οξέα.
Σε ευαίσθητη ή ήδη ερεθισμένη επιδερμίδα μπορεί να προκαλέσουν τσούξιμο, κάψιμο ή ερυθρότητα.
Αν χρησιμοποιείτε για πρώτη φορά AHA, είναι συνήθως προτιμότερο να ξεκινάτε με χαμηλότερη συγκέντρωση και όχι κάθε ημέρα.
Η χρήση αντηλιακού είναι επίσης σημαντική όταν χρησιμοποιούνται απολεπιστικά οξέα.
Γάλα ή καλλυντικό με γαλακτικό οξύ;
Αν ο στόχος είναι πιο λεία υφή και ήπια απολέπιση, ένα σωστά διαμορφωμένο καλλυντικό με γαλακτικό οξύ έχει πολύ περισσότερη επιστημονική λογική από το να απλώνουμε κοινό γάλα στο πρόσωπο.
Το καλλυντικό έχει συγκεκριμένη συγκέντρωση, ελεγχόμενο pH και σύνθεση που έχει σχεδιαστεί για παραμονή πάνω στο δέρμα.
Το γάλα είναι πρωτίστως τρόφιμο και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν φυσικό υποκατάστατο ενός δερματολογικά σχεδιασμένου προϊόντος.
Η πιο ασφαλής βασική ρουτίνα παραμένει απλή
Για τους περισσότερους ανθρώπους, η καθημερινή περιποίηση δεν χρειάζεται γάλα ή άλλες DIY θεραπείες.
Μια καλή βάση είναι:
- ήπιος καθαρισμός,
- ενυδατική κρέμα κατάλληλη για τον τύπο του δέρματος,
- αντηλιακό ευρέος φάσματος SPF 30 ή υψηλότερο,
- και δραστικά συστατικά μόνο όταν υπάρχει συγκεκριμένη ανάγκη.
Αν το γαλακτικό οξύ ταιριάζει στην επιδερμίδα σας, μπορεί να προστεθεί σταδιακά ως καλλυντικό συστατικό. Δεν χρειάζεται όμως να μετατραπεί το ψυγείο σε ντουλάπι περιποίησης.
Πηγές:















