Τα sulfates έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια κακή φήμη και η ένδειξη «sulfate-free» εμφανίζεται πλέον σε αμέτρητα σαμπουάν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν με sulfates βλάπτει τα μαλλιά ή ότι κάθε sulfate-free σαμπουάν είναι πιο ήπιο.
Η πραγματικότητα είναι πιο απλή: τα sulfates είναι αποτελεσματικά καθαριστικά συστατικά. Για κάποιους ανθρώπους λειτουργούν πολύ καλά, ενώ για άλλους μπορεί να είναι περισσότερο καθαριστικά απ’ όσο χρειάζεται το τριχωτό ή η τρίχα.
Τι είναι τα sulfates στα σαμπουάν;
Τα sulfates είναι μια κατηγορία επιφανειοδραστικών ουσιών, γνωστών και ως surfactants.
Τα surfactants έχουν ένα τμήμα που συνδέεται με το νερό και ένα άλλο που συνδέεται με λιπαρές ουσίες. Έτσι βοηθούν να απομακρύνονται το σμήγμα, η σκόνη και τα υπολείμματα προϊόντων όταν ξεβγάζουμε τα μαλλιά.
Δύο από τα πιο γνωστά συστατικά που συναντάμε στις ετικέτες είναι:
- Sodium Lauryl Sulfate (SLS)
- Sodium Laureth Sulfate (SLES)
Υπάρχουν όμως πολλά ακόμη επιφανειοδραστικά συστατικά, με ή χωρίς sulfate.
Τα sulfates είναι αυτά που δημιουργούν τον αφρό;
Τα SLS και SLES δημιουργούν εύκολα πλούσιο αφρό, γι’ αυτό χρησιμοποιούνται ευρέως σε σαμπουάν και άλλα καθαριστικά προϊόντα.
Ο αφρός όμως δεν είναι μέτρο της καθαριστικής ικανότητας.
Ένα σαμπουάν μπορεί να καθαρίζει καλά ακόμη κι αν δημιουργεί ελάχιστο αφρό, ενώ πολύς αφρός δεν σημαίνει απαραίτητα ότι καθαρίζει καλύτερα.
Μύθος: Τα sulfates είναι επικίνδυνα για όλους
Δεν ισχύει.
Τα sulfates χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες σε προϊόντα που ξεβγάζονται και μπορούν να χρησιμοποιούνται με ασφάλεια όταν περιλαμβάνονται σε σωστά διαμορφωμένες καλλυντικές φόρμουλες.
Το γεγονός ότι ένα σαμπουάν περιέχει SLS ή SLES δεν σημαίνει από μόνο του ότι είναι «τοξικό» ή επικίνδυνο.
Αυτό που μπορεί να συμβεί είναι να προκαλέσει ξηρότητα ή ερεθισμό σε ορισμένους ανθρώπους, ιδιαίτερα αν το προϊόν είναι πολύ ισχυρό για τις ανάγκες τους.
Μπορεί το SLS να ερεθίσει το τριχωτό;
Ναι.
Το SLS χρησιμοποιείται ακόμη και σε δερματολογικές μελέτες ως ουσία που μπορεί να προκαλέσει ελεγχόμενο ερεθισμό όταν εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις και συνθήκες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα σαμπουάν που περιέχει SLS θα προκαλέσει απαραίτητα ερεθισμό.
Η τελική επίδραση εξαρτάται από:
- τη συγκέντρωση του surfactant,
- τα υπόλοιπα συστατικά της φόρμουλας,
- το pH του προϊόντος,
- τη συχνότητα λουσίματος,
- τον χρόνο που μένει πάνω στο δέρμα,
- την ευαισθησία του κάθε ανθρώπου.
Είναι το SLES πιο ήπιο από το SLS;
Συνήθως το SLES χρησιμοποιείται σε φόρμουλες που μπορούν να είναι πιο ήπιες από αντίστοιχα προϊόντα με SLS.
Δεν πρέπει όμως να θεωρούμε ότι το όνομα ενός μόνο συστατικού αρκεί για να προβλέψουμε πόσο ερεθιστικό ή ήπιο θα είναι ολόκληρο το σαμπουάν.
Οι εταιρείες συνδυάζουν διαφορετικά surfactants, conditioners, πολυμερή και άλλα συστατικά ώστε να αλλάξουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρεται το τελικό προϊόν.
Μύθος: Όλα τα σαμπουάν με sulfates ξηραίνουν τα μαλλιά
Όχι απαραίτητα.
Ένας βασικός στόχος του σαμπουάν είναι να αφαιρεί μέρος του σμήγματος. Αν όμως απομακρύνει περισσότερο λίπος από όσο χρειάζονται τα συγκεκριμένα μαλλιά, μπορεί να τα αφήσει πιο ξηρά ή τραχιά.
Για έναν άνθρωπο με λιπαρό τριχωτό αυτό μπορεί να μην αποτελεί πρόβλημα.
Για κάποιον με πολύ ξηρά, σγουρά, βαμμένα ή ντεκαπαρισμένα μαλλιά, η ίδια καθαριστική ένταση μπορεί να είναι υπερβολική.
Τι ισχύει για τα σγουρά και πολύ ξηρά μαλλιά;
Τα σγουρά και ιδιαίτερα τα tightly coiled μαλλιά έχουν μεγαλύτερη τάση για ξηρότητα και σπάσιμο.
Το φυσικό σμήγμα του τριχωτού δυσκολεύεται περισσότερο να μετακινηθεί κατά μήκος μιας έντονα κυματιστής ή σγουρής τρίχας.
Γι’ αυτό ένα ήπιο ή ενυδατικό σαμπουάν μπορεί να είναι καλύτερη επιλογή όταν ένα ισχυρό καθαριστικό αφήνει τα μαλλιά τραχιά ή φριζαρισμένα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι με σγουρά μαλλιά πρέπει υποχρεωτικά να αποφεύγουν κάθε sulfate.
Τι ισχύει για πολύ λιπαρό τριχωτό;
Ένα πιο αποτελεσματικό καθαριστικό σαμπουάν μπορεί να είναι χρήσιμο όταν υπάρχει έντονη λιπαρότητα ή μεγάλη συσσώρευση προϊόντων styling.
Δεν υπάρχει όμως κανόνας ότι τα λιπαρά μαλλιά χρειάζονται υποχρεωτικά SLS ή SLES.
Υπάρχουν sulfate-free φόρμουλες που μπορούν επίσης να καθαρίσουν αποτελεσματικά.
Το sulfate-free σημαίνει ότι το σαμπουάν είναι πιο ήπιο;
Όχι πάντα.
Αν αφαιρέσουμε τα sulfates από ένα σαμπουάν, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε άλλες επιφανειοδραστικές ουσίες για να γίνει ο καθαρισμός.
Ορισμένες είναι πολύ ήπιες, ενώ άλλες μπορούν επίσης να είναι αρκετά ισχυρές.
Γι’ αυτό το «sulfate-free» δεν είναι εγγύηση ότι ένα προϊόν θα είναι πιο απαλό για κάθε τύπο μαλλιών ή τριχωτού.
Είναι το Sodium Coco-Sulfate πιο φυσικό και πιο ήπιο;
Το Sodium Coco-Sulfate προέρχεται από λιπαρά οξέα που μπορούν να προέρχονται από έλαιο καρύδας, αλλά παραμένει surfactant της οικογένειας των alkyl sulfates.
Η λέξη «coco» στην ετικέτα δεν σημαίνει αυτόματα ότι το προϊόν είναι πολύ ήπιο ή ότι δεν μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό.
Η προέλευση ενός συστατικού δεν είναι από μόνη της μέτρο ασφάλειας ή ήπιας δράσης.
Τα «φυσικά» σαμπουάν είναι πάντα sulfate-free;
Όχι.
Οι όροι «natural», «φυσικό» ή «organic» δεν μας λένε από μόνοι τους ποια surfactants περιέχει ένα προϊόν.
Για να γνωρίζετε τι πραγματικά υπάρχει στο σαμπουάν, πρέπει να διαβάσετε τη λίστα συστατικών.
Το pH του σαμπουάν παίζει ρόλο;
Ναι, και συχνά παραβλέπεται.
Η τρίχα έχει όξινη επιφάνεια. Ένα πολύ αλκαλικό προϊόν μπορεί να αυξήσει το αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο της τρίχας, την τριβή μεταξύ των ινών και το φριζάρισμα.
Μελέτες για το pH των σαμπουάν έχουν επισημάνει ότι πιο αλκαλικές φόρμουλες μπορεί να αυξήσουν την τριβή και την ευαισθησία της τρίχας σε μηχανική φθορά.
Άρα, αν ένα σαμπουάν αφήνει τα μαλλιά τραχιά, δεν είναι σωστό να θεωρήσουμε αυτομάτως ότι φταίει μόνο το sulfate.
Πώς καταλαβαίνουμε ότι ένα σαμπουάν είναι πολύ δυνατό για εμάς;
Δεν χρειάζεται να αναλύετε ολόκληρη τη χημική σύνθεση.
Παρατηρήστε πώς αισθάνονται το τριχωτό και τα μαλλιά μετά από μερικές χρήσεις.
Ένα σαμπουάν μπορεί να είναι υπερβολικά καθαριστικό για εσάς αν παρατηρείτε συστηματικά:
- έντονη αίσθηση τραβήγματος στο τριχωτό,
- φαγούρα ή κάψιμο,
- πολύ ξηρή αίσθηση αμέσως μετά το λούσιμο,
- έντονο φριζάρισμα,
- μαλλιά που μπερδεύονται περισσότερο από πριν.
Αν δεν εμφανίζεται κάποιο πρόβλημα, δεν υπάρχει λόγος να αλλάξετε ένα σαμπουάν μόνο και μόνο επειδή περιέχει sulfate.
Σε ποιο σημείο πρέπει να εφαρμόζουμε το σαμπουάν;
Το σαμπουάν προορίζεται κυρίως για το τριχωτό.
Εφαρμόστε το στη ρίζα και κάντε απαλό μασάζ στο τριχωτό.
Όταν το ξεβγάζετε, ο αφρός που περνά κατά μήκος των μαλλιών συνήθως αρκεί για να απομακρύνει τους επιφανειακούς ρύπους.
Με αυτό τον τρόπο περιορίζεται ο περιττός καθαρισμός στις άκρες, οι οποίες είναι συνήθως το πιο ξηρό και ταλαιπωρημένο μέρος της τρίχας.
Χρειάζεται conditioner μετά το σαμπουάν;
Για πολλούς ανθρώπους, ναι.
Το conditioner μειώνει την τριβή μεταξύ των τριχών, βελτιώνει το ξεμπέρδεμα και κάνει τα μαλλιά πιο εύκολα στη διαχείριση.
Σε λεπτά και ίσια μαλλιά μπορεί να εφαρμόζεται κυρίως στις άκρες.
Σε ξηρά ή σγουρά μαλλιά μπορεί να χρησιμοποιείται σε μεγαλύτερο μήκος της τρίχας.
Πόσο συχνά πρέπει να λούζουμε τα μαλλιά;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ταιριάζει σε όλους.
Άτομα με λιπαρό τριχωτό και ίσια, λεπτά μαλλιά μπορεί να χρειάζονται συχνότερο λούσιμο.
Αντίθετα, τα ξηρά, σγουρά ή πολύ πυκνά μαλλιά συχνά μπορούν να λούζονται λιγότερο συχνά.
Η συχνότητα πρέπει να προσαρμόζεται στο τριχωτό, στον τύπο μαλλιών και στα προϊόντα styling που χρησιμοποιούνται.
Τι γίνεται αν χρησιμοποιούμε πολλά προϊόντα styling;
Gel, κεριά, oils, dry shampoo, σιλικόνες και άλλα προϊόντα μπορούν με τον χρόνο να δημιουργήσουν buildup.
Σε αυτή την περίπτωση μπορεί περιστασιακά να χρειαστεί ένα πιο καθαριστικό ή clarifying shampoo.
Ακόμη και κάποιος που χρησιμοποιεί συνήθως sulfate-free σαμπουάν μπορεί να επιλέγει περιστασιακά ένα ισχυρότερο καθαριστικό, αν διαπιστώνει ότι τα μαλλιά έχουν βαραίνει από υπολείμματα.
Τι ισχύει αν έχουμε πιτυρίδα;
Αν υπάρχει πιτυρίδα ή σμηγματορροϊκή δερματίτιδα, το σημαντικότερο δεν είναι αν το σαμπουάν γράφει sulfate-free.
Μεγαλύτερη σημασία έχει να περιέχει το κατάλληλο δραστικό συστατικό για το συγκεκριμένο πρόβλημα.
Τα αντιπιτυριδικά σαμπουάν μπορεί να χρησιμοποιούν, ανάλογα με το προϊόν, δραστικά όπως ketoconazole, selenium sulfide, salicylic acid ή άλλα συστατικά.
Χρησιμοποιήστε τα σύμφωνα με τις οδηγίες και, αν το πρόβλημα επιμένει, απευθυνθείτε σε δερματολόγο.
Είναι καλή ιδέα να φτιάξουμε DIY sulfate-free σαμπουάν;
Δεν είναι απαραίτητο και συνήθως δεν είναι καλύτερη επιλογή από ένα σωστά διαμορφωμένο σαμπουάν.
Ιδιαίτερα οι συνταγές με Castile soap μπορεί να έχουν αρκετά αλκαλικό pH, κάτι που μπορεί να αυξήσει την τριβή, το μπέρδεμα και το φριζάρισμα της τρίχας.
Η προσθήκη νερού σε ένα σπιτικό προϊόν δημιουργεί επίσης ζήτημα μικροβιακής σταθερότητας όταν δεν υπάρχει σωστό σύστημα συντήρησης.
Τα αιθέρια έλαια δεν είναι απαραίτητα για τον καθαρισμό και μπορούν σε ορισμένους ανθρώπους να προκαλέσουν ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση.
Πώς διαβάζουμε την ετικέτα ενός σαμπουάν;
Αν θέλετε να αποφύγετε τα πιο γνωστά sulfates, αναζητήστε ονομασίες όπως:
- Sodium Lauryl Sulfate
- Sodium Laureth Sulfate
- Ammonium Lauryl Sulfate
- Ammonium Laureth Sulfate
- Sodium Coco-Sulfate
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα αυτά έχουν ακριβώς την ίδια καθαριστική ή ερεθιστική δράση μέσα σε κάθε προϊόν.
Ποιος μπορεί να προτιμήσει sulfate-free σαμπουάν;
Ένα πιο ήπιο sulfate-free σαμπουάν μπορεί να αξίζει να δοκιμαστεί αν έχετε:
- πολύ ξηρά μαλλιά,
- σγουρά ή coily μαλλιά,
- πολύ ταλαιπωρημένα ή ντεκαπαρισμένα μαλλιά,
- τριχωτό που ερεθίζεται εύκολα από ισχυρά καθαριστικά,
- αίσθηση τραβήγματος μετά από κάθε λούσιμο.
Το σημαντικό είναι η λέξη ήπιο. Το sulfate-free από μόνο του δεν αρκεί για να γνωρίζουμε πώς θα συμπεριφερθεί ένα προϊόν.
Και ποιος δεν χρειάζεται να αποφεύγει τα sulfates;
Αν χρησιμοποιείτε χρόνια ένα σαμπουάν με SLS ή SLES, καθαρίζει καλά το τριχωτό σας και δεν προκαλεί ξηρότητα, φαγούρα ή ερεθισμό, δεν υπάρχει λόγος να το αλλάξετε μόνο λόγω της λέξης «sulfate».
Ένα σωστά διαμορφωμένο σαμπουάν με sulfates μπορεί να είναι απολύτως κατάλληλο για πολλούς ανθρώπους.
Τι αξίζει τελικά να θυμάστε για τα sulfates;
Τα sulfates δεν είναι ούτε «δηλητήριο» ούτε απαραίτητα το καλύτερο καθαριστικό για κάθε άνθρωπο.
Είναι μια κατηγορία αποτελεσματικών surfactants που μπορούν να λειτουργήσουν εξαιρετικά σε λιπαρό τριχωτό ή όταν υπάρχει αρκετό buildup, αλλά μπορεί να είναι υπερβολικά καθαριστικά για ορισμένα ξηρά, σγουρά ή πολύ ταλαιπωρημένα μαλλιά.
Αν το τριχωτό σας είναι άνετο, τα μαλλιά δεν αισθάνονται υπερβολικά ξηρά και το σαμπουάν κάνει τη δουλειά του, δεν υπάρχει λόγος να το απορρίψετε επειδή περιέχει SLS ή SLES.
Αν αντίθετα εμφανίζετε σταθερά ξηρότητα, κνησμό ή έντονο φριζάρισμα, δοκιμάστε μια πιο ήπια φόρμουλα και αξιολογήστε το αποτέλεσμα στα δικά σας μαλλιά αντί να βασίζεστε αποκλειστικά στην ένδειξη «sulfate-free».
