Η χρήση μάσκας μπορεί να μειώσει την έκθεση σε αναπνευστικούς ιούς, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης κυκλοφορίας λοιμώξεων, όταν κάποιος είναι άρρωστος ή όταν χρειάζεται επιπλέον προστασία. Παράλληλα, η πολύωρη χρήση μπορεί σε ορισμένους ανθρώπους να προκαλέσει ακμή, ξηρότητα, κοκκινίλα ή ερεθισμό στο δέρμα.
Το πρόβλημα δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσει κανείς να χρησιμοποιεί μάσκα όταν τη χρειάζεται. Συνήθως μπορεί να μειωθεί με σωστή εφαρμογή, καθαρή μάσκα και μια απλή, ήπια ρουτίνα περιποίησης.
Τι προβλήματα μπορεί να προκαλέσει η μάσκα στο δέρμα;
Η περιοχή κάτω από τη μάσκα εκτίθεται σε περισσότερη θερμότητα, υγρασία, ιδρώτα, πίεση και τριβή. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να επιδεινώσουν υπάρχουσες δερματικές παθήσεις ή να προκαλέσουν νέο ερεθισμό.
Τα πιο συνηθισμένα προβλήματα είναι:
- ακμή ή επιδείνωση υπάρχουσας ακμής,
- ξηρότητα και ξεφλούδισμα,
- κοκκινίλα και ερεθισμός,
- κνησμός,
- ερεθιστική ή αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής.
Τι είναι το «maskne»;
Ο όρος maskne χρησιμοποιείται για την ακμή που εμφανίζεται ή επιδεινώνεται σε περιοχές που καλύπτονται για πολλές ώρες από τη μάσκα.
Δεν προκαλείται απλώς επειδή «δεν αναπνέει» το δέρμα. Συνήθως εμπλέκονται πολλοί παράγοντες:
- τριβή της μάσκας πάνω στο δέρμα,
- πίεση σε συγκεκριμένα σημεία,
- θερμότητα και ιδρώτας,
- σμήγμα και υπολείμματα καλλυντικών,
- παρατεταμένη υγρασία κάτω από τη μάσκα.
Όλα αυτά μπορούν να κάνουν τους πόρους πιο επιρρεπείς σε απόφραξη και να επιδεινώσουν μια ήδη υπάρχουσα τάση για ακμή.

Γιατί μπορεί να δημιουργηθεί ξηρότητα;
Παρότι κάτω από τη μάσκα υπάρχει συχνά αυξημένη υγρασία, το δέρμα μπορεί ταυτόχρονα να παρουσιάσει ξηρότητα και διαταραχή του προστατευτικού φραγμού.
Η συνεχής τριβή, η εναλλαγή υγρασίας και στεγνώματος, ο ιδρώτας και ο συχνός καθαρισμός μπορούν να κάνουν το δέρμα πιο ευαίσθητο.
Για αυτό αρκετοί άνθρωποι εμφανίζουν αίσθηση τραβήγματος, κοκκινίλα ή ξεφλούδισμα γύρω από τη μύτη, τα μάγουλα και το πηγούνι.
Τι βοηθά πριν φορέσεις τη μάσκα;
Η πιο χρήσιμη προετοιμασία είναι συνήθως απλή:
- Καθάρισε απαλά το πρόσωπο. Χρησιμοποίησε ήπιο καθαριστικό χωρίς έντονο άρωμα.
- Εφάρμοσε ενυδατική. Προτίμησε προϊόν χωρίς άρωμα και, αν έχεις τάση ακμής, non-comedogenic.
- Άφησε την ενυδατική να απορροφηθεί πριν φορέσεις τη μάσκα.
Συστατικά όπως κεραμίδια, υαλουρονικό οξύ και dimethicone μπορούν να βοηθήσουν στη στήριξη του δερματικού φραγμού.
Το μακιγιάζ κάτω από τη μάσκα μπορεί να επιδεινώσει την ακμή;
Μπορεί, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται παχύ foundation σε μια περιοχή που βρίσκεται για ώρες σε ζεστό και υγρό περιβάλλον.
Αν δεν χρειάζεσαι μακιγιάζ κάτω από τη μάσκα, μπορείς απλώς να το παραλείψεις. Αν θέλεις να χρησιμοποιήσεις, προτίμησε προϊόντα που αναγράφουν non-comedogenic ή won’t clog pores.
Το ίδιο ισχύει και για την ενυδατική ή το αντηλιακό: η επιλογή πρέπει να ταιριάζει στον τύπο του δέρματος.
Η μάσκα πρέπει να είναι χαλαρή για να μην ερεθίζει;
Όχι. Η μάσκα πρέπει να εφαρμόζει καλά ώστε να είναι αποτελεσματική.
Το ζητούμενο είναι να έχει σταθερή αλλά άνετη εφαρμογή. Αν είναι υπερβολικά σφιχτή, μπορεί να προκαλεί πίεση και τριβή. Αν είναι πολύ χαλαρή και μετακινείται συνεχώς, μπορεί επίσης να τρίβει το δέρμα και παράλληλα να προστατεύει λιγότερο.
Η σωστή μάσκα καλύπτει μύτη και στόμα και περιορίζει τα κενά γύρω από το πρόσωπο.
Ποια μάσκα προστατεύει περισσότερο;
Δεν πρέπει να επιλέγουμε μάσκα μόνο με βάση το πόσο απαλή είναι για το δέρμα.
Από άποψη προστασίας από αναπνευστικούς ιούς, γενικά:
- οι υφασμάτινες μάσκες προσφέρουν χαμηλότερη προστασία,
- οι χειρουργικές ή άλλες καλά εφαρμοζόμενες μάσκες προσφέρουν μεγαλύτερη,
- οι καλά εφαρμοζόμενοι αναπνευστήρες όπως KN95 και N95 προσφέρουν υψηλότερο επίπεδο προστασίας.
Η καλύτερη επιλογή είναι η πιο προστατευτική μάσκα ή ο αναπνευστήρας που μπορείς να φοράς σωστά και άνετα για όσο χρειάζεται.

Υπάρχει όριο στο πόσες ώρες μπορείς να φοράς μάσκα;
Δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας ότι η μάσκα πρέπει να αφαιρείται μετά από ακριβώς 2 ή 3 ώρες.
Άτομα που χρειάζεται να τη φορούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα μπορούν, όταν βρίσκονται σε ασφαλές περιβάλλον όπου επιτρέπεται να αφαιρεθεί, να κάνουν σύντομα διαλείμματα ώστε να μειώνονται η πίεση και η υγρασία στο δέρμα.
Έχει προταθεί, ιδιαίτερα για εργαζόμενους που τη χρησιμοποιούν πολλές ώρες, ένα διάλειμμα περίπου 15 λεπτών κάθε 4 ώρες, εφόσον αυτό μπορεί να γίνει με ασφάλεια.
Πότε πρέπει να αλλάξεις τη μάσκα;
Μια μάσκα ή ένας αναπνευστήρας πρέπει να αντικαθίσταται όταν:
- βραχεί,
- λερωθεί,
- πάψει να εφαρμόζει σωστά,
- οι ελαστικές ταινίες χαλαρώσουν ή καταστραφούν.
Οι χειρουργικές μάσκες είναι μιας χρήσης και δεν χρειάζεται να τηρείται ένας αυθαίρετος κανόνας «κάθε 4-6 ώρες» ανεξάρτητα από τις συνθήκες.
Για N95 ή KN95, ακολούθησε τις οδηγίες του κατασκευαστή σχετικά με τη διάρκεια και την επαναχρησιμοποίηση.
Τι ισχύει με τις υφασμάτινες μάσκες;
Αν χρησιμοποιείται υφασμάτινη μάσκα, πρέπει να πλένεται σύμφωνα με τις οδηγίες της και να είναι εντελώς στεγνή πριν φορεθεί ξανά.
Το εσωτερικό στρώμα που ακουμπά το πρόσωπο είναι προτιμότερο να είναι μαλακό και να μην ερεθίζει το δέρμα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μια βαμβακερή μάσκα προσφέρει την ίδια προστασία με έναν καλά εφαρμοζόμενο N95 ή KN95.
Χρειάζεται απολέπιση για να αποφύγεις το maskne;
Όχι απαραίτητα. Μάλιστα, όταν το δέρμα είναι ήδη κόκκινο, ξηρό ή ερεθισμένο, η συχνή απολέπιση μπορεί να χειροτερέψει το πρόβλημα.
Αν χρησιμοποιείς:
- σαλικυλικό οξύ,
- AHAs,
- ρετινόλη ή ρετινοειδή,
- άλλα ισχυρά δραστικά συστατικά,
και το δέρμα αρχίσει να ερεθίζεται κάτω από τη μάσκα, μπορεί να χρειαστεί να μειώσεις προσωρινά τη συχνότητα χρήσης τους.
Πώς αντιμετωπίζεται η ακμή από τη μάσκα;
Για ήπια ακμή μπορεί να χρησιμοποιούνται συστατικά όπως το σαλικυλικό οξύ ή το βενζοϋλοϋπεροξείδιο, ανάλογα με τον τύπο των βλαβών και την ανοχή του δέρματος.
Δεν χρειάζεται όμως να ξεκινήσεις ταυτόχρονα πολλά δραστικά προϊόντα. Η περιοχή κάτω από τη μάσκα μπορεί ήδη να είναι πιο ευαίσθητη και η υπερβολική θεραπεία μπορεί να προκαλέσει περισσότερη ξηρότητα και ερεθισμό.
Αν η ακμή είναι επίμονη, βαθιά, επώδυνη ή αφήνει ουλές, είναι προτιμότερο να αξιολογηθεί από δερματολόγο.
Τι κάνεις αν το δέρμα είναι απλώς ερεθισμένο;
Απλοποίησε τη ρουτίνα σου.
Για λίγες ημέρες μπορείς να περιοριστείς σε:
- ήπιο καθαριστικό,
- ενυδατική χωρίς άρωμα,
- αντηλιακό όταν χρειάζεται.
Απόφυγε προσωρινά scrub, ισχυρά οξέα και προϊόντα που προκαλούν κάψιμο ή τσούξιμο.
Τι γίνεται με τα χείλη;
Η χρήση μάσκας μπορεί να οδηγήσει και σε ξηρά ή σκασμένα χείλη.
Ένα απλό προϊόν με petrolatum μπορεί να εφαρμοστεί στα χείλη πριν από τη μάσκα και πριν τον ύπνο. Αν έχεις τάση ακμής γύρω από το στόμα, προσπάθησε να περιορίζεις την εφαρμογή μόνο στα χείλη.

Πότε χρειάζεται δερματολόγος;
Ζήτησε ιατρική αξιολόγηση αν εμφανιστούν:
- επίμονη ή έντονη κοκκινίλα,
- επώδυνες ή βαθιές βλάβες ακμής,
- έντονο πρήξιμο,
- εξάνθημα που εξαπλώνεται,
- πληγές, έκκριση ή σημάδια πιθανής λοίμωξης,
- δερματικό πρόβλημα που δεν βελτιώνεται παρά την αλλαγή της φροντίδας.
Μια μάσκα μπορεί επίσης να επιδεινώσει προϋπάρχουσες παθήσεις όπως ακμή, ροδόχρου νόσο ή έκζεμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να συνεχίζεται η κατάλληλη θεραπεία και να γίνονται προσαρμογές σε συνεργασία με δερματολόγο.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί η μάσκα να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στο δέρμα;
Οι συνηθισμένοι ερεθισμοί, η ξηρότητα και το maskne συνήθως δεν προκαλούν μόνιμη βλάβη. Ωστόσο, σοβαρή ή παρατεταμένη ακμή μπορεί να αφήσει ουλές, ενώ συνεχής πίεση σε επαγγελματική χρήση μπορεί να προκαλέσει σημαντικότερους τραυματισμούς του δέρματος.
Ποια είναι η καλύτερη μάσκα για ευαίσθητο δέρμα;
Δεν υπάρχει μία επιλογή που να είναι καλύτερη για όλους. Η μάσκα πρέπει πρώτα να παρέχει το επίπεδο προστασίας που χρειάζεσαι και να εφαρμόζει σωστά. Παράλληλα, είναι χρήσιμο το υλικό που ακουμπά το δέρμα να μην προκαλεί ερεθισμό και η εφαρμογή να είναι σταθερή χωρίς υπερβολική πίεση.
Το «υποαλλεργικό» σημαίνει ότι δεν θα με ερεθίσει;
Όχι. Ο όρος δεν εγγυάται ότι ένα υλικό ή προϊόν δεν μπορεί να προκαλέσει αλλεργία ή ερεθισμό σε συγκεκριμένο άνθρωπο.
Πρέπει να αλλάζω χειρουργική μάσκα κάθε 4 ώρες;
Δεν υπάρχει καθολικός κανόνας ακριβώς τεσσάρων ωρών για κάθε περίπτωση. Αντικατάστησέ την όταν βραχεί, λερωθεί, φθαρεί ή πάψει να εφαρμόζει σωστά και ακολούθησε τις οδηγίες που ισχύουν στο συγκεκριμένο περιβάλλον όπου τη χρησιμοποιείς.
Η μάσκα εξακολουθεί να έχει νόημα μετά την πανδημία COVID-19;
Ναι, αλλά σήμερα αντιμετωπίζεται γενικότερα ως ένα επιπλέον μέτρο μείωσης του κινδύνου από αναπνευστικές λοιμώξεις. Μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν κυκλοφορούν πολλοί αναπνευστικοί ιοί, όταν είσαι άρρωστος ή αναρρώνεις, μετά από έκθεση ή όταν εσύ ή κάποιος γύρω σου έχει αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
Η μάσκα μπορεί πράγματι να ερεθίσει το δέρμα, αλλά συνήθως δεν χρειάζεται περίπλοκη φροντίδα για να περιοριστεί το πρόβλημα. Καλή εφαρμογή, καθαρή και στεγνή μάσκα, ήπιος καθαρισμός και μια κατάλληλη ενυδατική είναι τα βήματα που κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά.












