Μια σχέση δεν αλλάζει μόνο από όσα λέγονται και γίνονται. Μερικές φορές επηρεάζεται εξίσου από μια κουβέντα που αναβάλλεται συνεχώς, μια συγγνώμη που δεν έρχεται ποτέ, μια ανάγκη που δεν εκφράζεται ή μια προσπάθεια που περιμένουμε μάταια από τον άλλον.
Οι πράξεις που δεν έγιναν δεν σημαίνουν πάντα αδιαφορία. Μπορεί πίσω τους να υπάρχουν φόβος, αβεβαιότητα, δυσκολία στην επικοινωνία ή διαφορετικές προσδοκίες. Όταν όμως η απουσία γίνεται σταθερό μοτίβο, η απόσταση ανάμεσα σε δύο ανθρώπους μπορεί να μεγαλώσει χωρίς καν να υπάρξει ένας μεγάλος καβγάς.
Μπορούν πραγματικά όσα δεν έγιναν να χαλάσουν μια σχέση;
Ναι, μπορούν, αλλά συνήθως δεν πρόκειται για μία μεμονωμένη στιγμή. Μια σχέση σπάνια αλλάζει επειδή κάποιος δεν τηλεφώνησε μία φορά ή δεν βρήκε τις σωστές λέξεις σε μια δύσκολη ημέρα.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η απουσία ενδιαφέροντος, επικοινωνίας ή προσπάθειας επαναλαμβάνεται. Τότε αυτό που δεν γίνεται αποκτά σταδιακά το δικό του μήνυμα.
Μπορεί να είναι η συζήτηση που αναβάλλεται ξανά και ξανά, η ανάγκη για στήριξη που μένει χωρίς ανταπόκριση ή η αίσθηση ότι μόνο ο ένας από τους δύο προσπαθεί να διατηρήσει τη σχέση ζωντανή.
Η σιωπή δεν σημαίνει πάντα αδιαφορία
Η σιωπή είναι ίσως ένα από τα πιο δύσκολα στοιχεία μιας σχέσης, επειδή μπορεί να σημαίνει διαφορετικά πράγματα. Κάποιος μπορεί να σωπαίνει επειδή φοβάται τη σύγκρουση, δεν ξέρει πώς να εκφράσει αυτό που αισθάνεται ή χρειάζεται χρόνο για να καταλάβει τι θέλει.
Για τον άνθρωπο που βρίσκεται απέναντί του, όμως, η παρατεταμένη σιωπή μπορεί να βιώνεται διαφορετικά. Μπορεί να δημιουργήσει αβεβαιότητα, ερωτήματα και την αίσθηση ότι η επικοινωνία έχει αρχίσει να χάνεται.
Μια μικρή περίοδος σιωπής δεν καταστρέφει μια σχέση. Όταν όμως η αποφυγή της επικοινωνίας γίνεται ο συνηθισμένος τρόπος αντιμετώπισης κάθε δύσκολου θέματος, οι δύο άνθρωποι μπορεί σταδιακά να πάψουν να γνωρίζουν τι πραγματικά σκέφτεται και χρειάζεται ο άλλος.
Οι σχέσεις αλλάζουν και από μικρές απουσίες
Δεν χρειάζεται πάντα να συμβεί κάτι θεαματικό για να δημιουργηθεί απόσταση. Μερικές φορές αυτή χτίζεται αργά, μέσα από μικρές στιγμές που αρχικά φαίνονται ασήμαντες.
Ένα μήνυμα που μένει συνεχώς αναπάντητο, μια σημαντική συζήτηση που αποφεύγεται, η έλλειψη ενδιαφέροντος για όσα απασχολούν τον άλλον ή η απουσία στις στιγμές που χρειάζεται στήριξη μπορούν, όταν επαναλαμβάνονται, να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνεται μια σχέση.
Δεν έχει σημασία μόνο η συγκεκριμένη πράξη που δεν έγινε. Σημασία έχει το μοτίβο που δημιουργείται και το πώς το αντιλαμβάνονται οι δύο πλευρές.
Ο φόβος της απόρριψης μπορεί να μας κρατήσει πίσω
Υπάρχουν φορές που θέλουμε να μιλήσουμε αλλά φοβόμαστε τι θα ακούσουμε. Θέλουμε να εκφράσουμε ένα συναίσθημα, να ζητήσουμε κάτι ή να παραδεχτούμε ότι πληγωθήκαμε, αλλά η πιθανότητα της απόρριψης μας κάνει να υποχωρούμε.
Η επιλογή αυτή μπορεί προσωρινά να μας προστατεύει από μια δύσκολη απάντηση. Ταυτόχρονα όμως αφήνει τον άλλον χωρίς τις πληροφορίες που χρειάζεται για να καταλάβει τι συμβαίνει.
Έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας παράξενος κύκλος: φοβόμαστε ότι η ειλικρίνεια θα προκαλέσει απόσταση και τελικά η αποφυγή της ειλικρίνειας είναι αυτή που μεγαλώνει την απόσταση.
Πότε η απουσία μιας πράξης αποκτά πραγματικό βάρος;
Δεν είναι δίκαιο να κρίνουμε μια ολόκληρη σχέση από μία στιγμή. Όλοι μπορεί να κουραστούμε, να καθυστερήσουμε να απαντήσουμε, να μην καταλάβουμε τι χρειάζεται ο άλλος ή να χειριστούμε άσχημα μια κατάσταση.
Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν αυτό συμβαίνει περιστασιακά ή αποτελεί σταθερό μοτίβο. Υπάρχει ενδιαφέρον και από τις δύο πλευρές; Υπάρχει διάθεση να συζητηθεί ένα πρόβλημα; Όταν κάτι πληγώνει τον έναν, ο άλλος προσπαθεί να το καταλάβει;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα συχνά λένε περισσότερα για μια σχέση από μία μεμονωμένη πράξη.
Δεν είναι όλες οι αποστάσεις αρνητικές
Η απομάκρυνση από έναν άνθρωπο μπορεί να είναι επώδυνη, αλλά δεν σημαίνει πάντοτε αποτυχία. Μερικές φορές μια μικρή απόσταση βοηθά να δούμε μια σχέση πιο καθαρά, χωρίς την ένταση της στιγμής.
Μπορεί να μας κάνει να αναρωτηθούμε τι πραγματικά περιμένουμε από τον άλλον, τι είμαστε διατεθειμένοι να προσφέρουμε και ποια πράγματα θεωρούμε απαραίτητα για να αισθανόμαστε ότι υπάρχει αμοιβαιότητα.
Άλλες φορές, η απόσταση αποκαλύπτει ότι μια σχέση είχε ήδη αλλάξει και ότι οι δύο άνθρωποι δεν βρίσκονταν πια στο ίδιο σημείο.
Η ειλικρινής επικοινωνία μπορεί να αλλάξει την πορεία
Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε πάντα γιατί ο άλλος δεν έκανε κάτι που περιμέναμε. Η ερμηνεία «δεν νοιάζεται» μπορεί να είναι σωστή σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλά σε άλλες μπορεί να απέχει πολύ από την πραγματικότητα.
Γι’ αυτό, όταν μια σχέση έχει αξία, μια ξεκάθαρη συζήτηση μπορεί να είναι πιο χρήσιμη από τις υποθέσεις. Το να πούμε «με πείραξε αυτό», «αισθάνομαι ότι έχουμε απομακρυνθεί» ή «θα ήθελα περισσότερη επικοινωνία» δίνει στον άλλον την ευκαιρία να καταλάβει τι συμβαίνει.
Η ειλικρινής επικοινωνία δεν εγγυάται ότι μια σχέση θα συνεχιστεί. Μπορεί όμως να ξεκαθαρίσει αν υπάρχει πραγματική διάθεση και από τις δύο πλευρές να συνεχίσουν να προσπαθούν.
Όταν έρχεται η στιγμή να αποδεχθούμε την απόσταση
Δεν μπορούν όλες οι σχέσεις να παραμένουν ίδιες για πάντα. Οι άνθρωποι αλλάζουν, οι ανάγκες μεταβάλλονται και κάποιες συνδέσεις εξασθενούν χωρίς να υπάρχει απαραίτητα ένας «κακός» και ένας «καλός».
Η αποδοχή δεν σημαίνει ότι όσα συνέβησαν δεν είχαν σημασία. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε αυτό που υπάρχει μπροστά μας, αντί να προσπαθούμε συνεχώς να κρατήσουμε ζωντανή μια σχέση που έχει πάψει να στηρίζεται στην αμοιβαιότητα.
Τελικά, μια σχέση δεν καθορίζεται μόνο από τις μεγάλες πράξεις. Χτίζεται καθημερινά από παρουσία, ενδιαφέρον, επικοινωνία και συνέπεια. Και όταν αυτά λείπουν για πολύ καιρό, όσα δεν έγιναν μπορεί πράγματι να αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία από όσα κάποτε έγιναν.
