Όταν αγαπάμε κάποιον, είναι φυσικό να θέλουμε να τον προστατεύσουμε από λάθη, απογοητεύσεις και αποφάσεις που εμείς θεωρούμε λανθασμένες. Μερικές φορές όμως, στην προσπάθειά μας να βοηθήσουμε, αρχίζουμε χωρίς να το καταλαβαίνουμε να αποφασίζουμε για λογαριασμό του.
Η ουσιαστική στήριξη δεν σημαίνει πάντα να δώσουμε τη σωστή απάντηση. Μπορεί να σημαίνει να ακούσουμε, να πούμε με ειλικρίνεια τη γνώμη μας και στη συνέχεια να αφήσουμε τον άλλον να επιλέξει τον δικό του δρόμο.
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη βοήθεια και στον έλεγχο
Είναι εύκολο να μπερδέψουμε τα δύο. Όταν βλέπουμε έναν άνθρωπο που αγαπάμε να πλησιάζει μια απόφαση που θεωρούμε λάθος, η πρώτη μας αντίδραση μπορεί να είναι να τον πείσουμε να αλλάξει πορεία.
Μπορούμε να του εξηγήσουμε τι μας ανησυχεί, να μοιραστούμε την εμπειρία μας και να του δείξουμε μια διαφορετική οπτική. Από ένα σημείο και μετά όμως, αν πρόκειται για έναν ενήλικα που μπορεί να αποφασίσει για τον εαυτό του, η τελική επιλογή παραμένει δική του.
Η συνεχής πίεση, οι ενοχές ή η προσπάθεια να επιβάλουμε τη δική μας λύση δεν είναι πλέον απλή υποστήριξη. Είναι έλεγχος, ακόμη κι όταν ξεκινά από καλές προθέσεις.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να αφήσουμε τον άλλον να αποφασίσει;
Συχνά πίσω από την ανάγκη να παρέμβουμε βρίσκεται ο φόβος. Δεν θέλουμε να δούμε έναν δικό μας άνθρωπο να πληγώνεται, να χάνει μια ευκαιρία ή να επαναλαμβάνει ένα λάθος που εμείς γνωρίζουμε ήδη.
Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη. Όταν πιστεύουμε ότι γνωρίζουμε ποια είναι η «σωστή» επιλογή, είναι εύκολο να ξεχάσουμε ότι ο άλλος μπορεί να έχει διαφορετικές ανάγκες, προτεραιότητες και όρια.
Αυτό που θα επιλέγαμε εμείς δεν είναι απαραίτητα αυτό που ταιριάζει στον άνθρωπο απέναντί μας.
Δεν χρειάζεται πάντα να δίνουμε συμβουλές
Πολλές φορές ένας άνθρωπος δεν μας μιλά επειδή θέλει να του λύσουμε το πρόβλημα. Θέλει απλώς να ακουστεί.
Πριν αρχίσουμε λοιπόν να δίνουμε οδηγίες, μια απλή ερώτηση μπορεί να αλλάξει ολόκληρη τη συζήτηση: «Θέλεις να σου πω τη γνώμη μου ή θέλεις απλώς να σε ακούσω;»
Αυτό δίνει στον άλλον χώρο να αποφασίσει τι είδους στήριξη χρειάζεται. Μερικές φορές θα ζητήσει συμβουλή. Άλλες φορές, το πιο χρήσιμο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μείνουμε δίπλα του και να ακούσουμε χωρίς να διορθώνουμε κάθε σκέψη του.
Η αυτονομία δεν σημαίνει ότι είμαστε μόνοι
Το να παίρνει κάποιος τις δικές του αποφάσεις δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται τους άλλους. Αντίθετα, μπορούμε να έχουμε δίπλα μας ανθρώπους που μας στηρίζουν χωρίς να προσπαθούν να κατευθύνουν τη ζωή μας.
Η ουσιαστική υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει ενδιαφέρον, ερωτήσεις, πρακτική βοήθεια και ειλικρινή συζήτηση. Η διαφορά βρίσκεται στο ότι ο άνθρωπος εξακολουθεί να αισθάνεται πως η τελική επιλογή τού ανήκει.
Αυτός ο σεβασμός στην προσωπική επιλογή μπορεί να κάνει μια σχέση πιο δυνατή, επειδή δημιουργεί χώρο για εμπιστοσύνη αντί για πίεση.
Τα λάθη πράγματι μας μαθαίνουν, αλλά όχι πάντα
Πολλά από όσα γνωρίζουμε για τον εαυτό μας τα μάθαμε επειδή κάναμε επιλογές που δεν είχαν το αποτέλεσμα που περιμέναμε. Μια αποτυχία μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε τι θέλουμε διαφορετικά την επόμενη φορά.
Δεν χρειάζεται όμως να εξιδανικεύουμε κάθε λάθος. Κάποια λάθη έχουν πραγματικό κόστος και δεν οδηγούν αυτόματα σε σοφία ή προσωπική ανάπτυξη.
Το σημαντικό είναι να έχουμε την ευκαιρία να εξετάσουμε τι συνέβη και, όταν μπορούμε, να πάρουμε κάτι χρήσιμο από την εμπειρία.
Πότε δεν είναι σωστό να μένουμε σιωπηλοί;
Το να σεβόμαστε την επιλογή του άλλου δεν σημαίνει ότι πρέπει πάντα να σιωπάμε.
Αν πιστεύουμε ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για την ασφάλεια ή την υγεία του, βία, κακοποίηση, εξάρτηση, οικονομική εκμετάλλευση ή άλλη κατάσταση που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή βλάβη, είναι λογικό να εκφράσουμε καθαρά την ανησυχία μας και να προσπαθήσουμε να βοηθήσουμε.
Μπορούμε να πούμε: «Σέβομαι ότι είναι δική σου απόφαση, αλλά αυτό που βλέπω με ανησυχεί και θέλω να ξέρεις ότι είμαι εδώ αν χρειαστείς βοήθεια».
Σε τέτοιες περιπτώσεις, η αγάπη δεν χρειάζεται να είναι σιωπηλή. Μπορεί να είναι ξεκάθαρη, σταθερή και παρούσα.
Μερικές φορές χρειάζεται να αφήσουμε τις συνέπειες να μιλήσουν
Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου έχουμε εξηγήσει τη θέση μας πολλές φορές, αλλά ο άλλος συνεχίζει να κάνει την ίδια επιλογή.
Τότε η επανάληψη της ίδιας συμβουλής μπορεί να μην βοηθά κανέναν. Μπορούμε να σταματήσουμε να προσπαθούμε να τον πείσουμε, χωρίς να σταματήσουμε να νοιαζόμαστε.
Δεν χρειάζεται να σώζουμε συνεχώς κάποιον από κάθε συνέπεια των επιλογών του, ιδιαίτερα όταν αυτό μας εξαντλεί ή μας αναγκάζει να αναλαμβάνουμε ευθύνες που δεν είναι δικές μας.
Να είσαι δίπλα του χωρίς να ζεις τη ζωή του
Ίσως αυτή είναι η πιο δύσκολη ισορροπία στις ανθρώπινες σχέσεις. Να αγαπάς αρκετά ώστε να ενδιαφέρεσαι, αλλά και να σέβεσαι αρκετά ώστε να μην προσπαθείς να ελέγξεις.
Να λες τη γνώμη σου όταν χρειάζεται, να προειδοποιείς όταν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, να προσφέρεις ένα χέρι όταν σου ζητηθεί και ταυτόχρονα να αναγνωρίζεις ότι δεν μπορείς να ζήσεις τη ζωή του άλλου αντί για εκείνον.
Μερικές φορές η καλύτερη απάντηση είναι πράγματι να μη δώσουμε άλλη συμβουλή. Όχι επειδή δεν μας ενδιαφέρει, αλλά επειδή έχουμε ήδη μιλήσει και τώρα χρειάζεται να αφήσουμε χώρο.
Η σοφία δεν βρίσκεται πάντα στη σιωπή. Βρίσκεται περισσότερο στο να γνωρίζουμε πότε να μιλήσουμε, πότε να ακούσουμε και πότε να αφήσουμε τον άνθρωπο απέναντί μας να πάρει τη δική του απόφαση.













