Το κλάμα είναι ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους ένα μωρό επικοινωνεί ότι χρειάζεται τροφή, ύπνο, αλλαγή πάνας, αγκαλιά ή απλώς βοήθεια για να ηρεμήσει. Τους πρώτους μήνες, όμως, δεν υπάρχει ένας αξιόπιστος «κώδικας» που να μεταφράζει κάθε διαφορετικό ήχο σε μία συγκεκριμένη ανάγκη.
Με τον χρόνο οι γονείς αρχίζουν να γνωρίζουν καλύτερα το δικό τους μωρό και να συνδυάζουν το κλάμα με άλλα σημάδια, όπως τις κινήσεις, την ώρα του τελευταίου γεύματος και το πόσο καιρό είναι ξύπνιο. Αυτή η συνολική εικόνα είναι πιο χρήσιμη από το να προσπαθούμε να αναγνωρίσουμε ένα συγκεκριμένο «είδος κλάματος».
Γιατί κλαίει ένα μωρό;
Τα μωρά μπορεί να κλαίνε για πολλούς καθημερινούς λόγους. Μερικές φορές η αιτία είναι προφανής και άλλες φορές όχι.
- Πείνα: ιδιαίτερα στα νεογέννητα αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες.
- Κούραση: ένα υπερκουρασμένο μωρό μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να ηρεμήσει και να κοιμηθεί.
- Βρεγμένη ή λερωμένη πάνα: ειδικά αν υπάρχει ερεθισμός του δέρματος.
- Ζέστη ή κρύο: η δυσφορία από τη θερμοκρασία ή τα πολλά ρούχα μπορεί να προκαλέσει γκρίνια.
- Ανάγκη για αγκαλιά: η επαφή, η φωνή και η παρουσία του γονέα συχνά βοηθούν ένα μωρό να ηρεμήσει.
- Υπερδιέγερση: πολλά φώτα, ήχοι ή δραστηριότητα μπορεί να κουράσουν ένα μικρό βρέφος.
- Πόνος ή ασθένεια: ιδιαίτερα όταν το κλάμα είναι ασυνήθιστο ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.
Υπάρχουν πραγματικά διαφορετικά «είδη κλάματος»;
Ένα μωρό μπορεί να ακούγεται διαφορετικά όταν πεινάει, κουράζεται ή πονάει και οι γονείς συχνά αρχίζουν να αναγνωρίζουν αυτές τις αλλαγές. Ωστόσο, οι ήχοι μπορούν να επικαλύπτονται και δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας που να ισχύει για όλα τα παιδιά.
Το πιο χρήσιμο είναι να παρατηρείτε μαζί με το κλάμα και τη συμπεριφορά του μωρού, τις κινήσεις του σώματος, το τελευταίο γεύμα, τον ύπνο και το περιβάλλον γύρω του.
Πείνα
Το κλάμα είναι συνήθως ένα από τα πιο όψιμα σημάδια πείνας. Πριν φτάσει σε αυτό το σημείο, ένα μωρό μπορεί να αρχίσει να κινεί το κεφάλι ψάχνοντας για στήθος ή μπιμπερό, να βάζει τα χέρια στο στόμα, να ανοιγοκλείνει τα χείλη ή να γίνεται περισσότερο δραστήριο.
Αν αναγνωρίσετε αυτά τα πρώιμα σημάδια, συχνά είναι ευκολότερο να ξεκινήσει το γεύμα πριν το μωρό αναστατωθεί πολύ.
Κούραση
Χασμουρητό, απομάκρυνση του βλέμματος, τρίψιμο των ματιών σε μεγαλύτερα βρέφη, γκρίνια και έντονες κινήσεις μπορεί να δείχνουν ότι το μωρό κουράζεται. Αν παραμείνει ξύπνιο πολύ περισσότερο, μπορεί να γίνει δυσκολότερο να ηρεμήσει.
Δυσφορία
Ελέγξτε αν η πάνα είναι λερωμένη, αν τα ρούχα πιέζουν, αν το μωρό είναι υπερβολικά ζεστό ή κρύο και αν κάτι στο περιβάλλον φαίνεται να το ενοχλεί.
Πόνος ή ασθένεια
Ένα πολύ ξαφνικό, ασυνήθιστο ή επίμονο κλάμα μπορεί να σας κάνει να υποψιαστείτε πόνο, αλλά ο ήχος από μόνος του δεν αρκεί για να βρεθεί η αιτία.
Δώστε μεγαλύτερη σημασία όταν το κλάμα συνοδεύεται από πυρετό, εμετούς, δυσκολία στην αναπνοή, έντονη νωθρότητα, άρνηση σίτισης ή αλλαγή στη γενικότερη συμπεριφορά.
Είναι φυσιολογικό ένα μωρό να κλαίει πολύ;
Ναι. Όλα τα μωρά κλαίνε και κάποια περισσότερο από άλλα. Τις πρώτες εβδομάδες της ζωής, το κλάμα συχνά αυξάνεται και στη συνέχεια αρχίζει σταδιακά να μειώνεται περίπου από τους πρώτους μήνες.
Μπορεί επίσης να υπάρχουν ώρες, συχνά προς το απόγευμα ή το βράδυ, όπου ένα μωρό κλαίει περισσότερο και είναι δύσκολο να παρηγορηθεί, παρότι έχει φάει, είναι καθαρό και κατά τα άλλα φαίνεται καλά.
Το φυσιολογικό κλάμα διαφέρει σημαντικά από παιδί σε παιδί. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι αν το μωρό τρέφεται και αναπτύσσεται κανονικά, αν είναι καλά ανάμεσα στα επεισόδια και αν εμφανίζονται άλλα ανησυχητικά συμπτώματα.
Τι ισχύει για τους κολικούς και τα «αέρια»;
Ο βρεφικός κολικός περιγράφει περιόδους παρατεταμένου κλάματος σε ένα κατά τα άλλα υγιές μωρό, συνήθως μέσα στους πρώτους μήνες της ζωής. Η ακριβής αιτία δεν είναι πάντα γνωστή.
Το ότι ένα μωρό κλαίει και ταυτόχρονα έχει αέρια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα αέρια προκαλούν τον πόνο. Τα μωρά καταπίνουν συχνά αέρα όταν κλαίνε και έτσι μπορεί να φαίνονται περισσότερο «φουσκωμένα» μετά από ένα μεγάλο επεισόδιο κλάματος.
Αν το μωρό κλαίει πολύ συχνά ή υπάρχουν αμφιβολίες για κολικούς, παλινδρόμηση, αλλεργία ή άλλο πρόβλημα, είναι προτιμότερο να αξιολογηθεί από παιδίατρο αντί να θεωρείται αυτόματα ότι φταίνε τα «αέρια».
Πώς να ηρεμήσετε ένα μωρό που κλαίει
Δεν υπάρχει μία τεχνική που λειτουργεί σε όλα τα μωρά. Συχνά χρειάζεται να δοκιμάσετε μερικά απλά πράγματα και να παρατηρήσετε τι βοηθά περισσότερο το δικό σας παιδί.
- Ελέγξτε αν πεινάει ή αν εμφανίζει σημάδια ότι θέλει να φάει.
- Αλλάξτε την πάνα αν χρειάζεται.
- Κρατήστε το αγκαλιά και μιλήστε του ήρεμα.
- Λικνίστε το απαλά ή περπατήστε μαζί του.
- Μειώστε φώτα και θορύβους αν φαίνεται υπερκουρασμένο ή υπερδιεγερμένο.
- Δοκιμάστε ήρεμους, επαναλαμβανόμενους ήχους σε χαμηλή ένταση.
- Ελέγξτε τη θερμοκρασία και τα ρούχα του.
Αν το μωρό αποκοιμηθεί, το ασφαλέστερο είναι να τοποθετείται ανάσκελα σε σταθερή και επίπεδη επιφάνεια ύπνου, χωρίς μαξιλάρια, χαλαρές κουβέρτες ή μαλακά αντικείμενα γύρω του.
Πότε το κλάμα χρειάζεται άμεσα παιδίατρο;
Το κλάμα μπορεί μερικές φορές να είναι το πρώτο σημάδι ασθένειας. Ζητήστε άμεση ιατρική συμβουλή όταν:
- το μωρό είναι κάτω των 3 μηνών και έχει θερμοκρασία 38°C ή περισσότερο,
- δυσκολεύεται να αναπνεύσει ή έχει μπλε ή γκρι χείλη ή πρόσωπο,
- είναι ασυνήθιστα νωθρό, δύσκολο να ξυπνήσει ή φαίνεται πολύ άρρωστο,
- αρνείται να φάει ή πίνει πολύ λιγότερο από το συνηθισμένο,
- κάνει επανειλημμένους εμετούς,
- κλαίει όταν το αγγίζετε ή το μετακινείτε,
- υπάρχει πιθανότητα τραυματισμού,
- το κλάμα είναι ασταμάτητο και δεν παρηγορείται για μεγάλο διάστημα,
- ο ήχος ή η συμπεριφορά είναι πολύ διαφορετικά από το συνηθισμένο.
Οι γονείς γνωρίζουν σταδιακά τι είναι «φυσιολογικό» για το δικό τους παιδί. Αν κάτι σας φαίνεται πραγματικά διαφορετικό ή σας ανησυχεί, είναι σωστό να ζητήσετε συμβουλή ακόμη κι αν δεν μπορείτε να εξηγήσετε ακριβώς γιατί.
Τι να κάνετε αν το κλάμα σας εξαντλεί
Το παρατεταμένο κλάμα μπορεί να γίνει εξαιρετικά κουραστικό. Αν αισθανθείτε ότι θυμώνετε ή ότι δεν μπορείτε να αντέξετε άλλο, βάλτε το μωρό με ασφάλεια στην κούνια του, ανάσκελα, και απομακρυνθείτε για λίγα λεπτά ώστε να ηρεμήσετε. Ζητήστε βοήθεια από σύντροφο, συγγενή ή άλλο άτομο που εμπιστεύεστε.
Ποτέ μην ταρακουνάτε ένα μωρό. Το βίαιο κούνημα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή εγκεφαλική βλάβη ή ακόμη και να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή του.
Η παρατήρηση είναι πιο σημαντική από την «αποκωδικοποίηση»
Με τον καιρό θα αρχίσετε να αναγνωρίζετε μοτίβα: πότε συνήθως πεινάει το μωρό, πόση ώρα αντέχει ξύπνιο, τι το ηρεμεί και ποιοι ήχοι ή κινήσεις εμφανίζονται όταν κουράζεται.
Μπορεί να βοηθήσει να σημειώνετε για λίγες ημέρες τις ώρες ύπνου, γευμάτων και παρατεταμένου κλάματος, ιδιαίτερα αν χρειαστεί να συζητήσετε το θέμα με τον παιδίατρο.
Δεν χρειάζεται όμως να πετυχαίνετε κάθε φορά την αιτία με την πρώτη προσπάθεια. Μερικές φορές ένα κατά τα άλλα υγιές μωρό μπορεί να κλαίει ακόμη και όταν οι εμφανείς ανάγκες του έχουν καλυφθεί.
Τι αξίζει να θυμάστε
Το κλάμα είναι φυσιολογικό μέρος της βρεφικής ζωής και ένας σημαντικός τρόπος επικοινωνίας. Η πείνα, η κούραση, η ανάγκη για αγκαλιά, η πάνα και η υπερδιέγερση είναι συχνές αιτίες, αλλά ο ήχος του κλάματος μόνος του δεν αρκεί πάντα για να αποκαλύψει τι συμβαίνει.
Παρατηρήστε ολόκληρη τη συμπεριφορά του μωρού, μάθετε σταδιακά τα προσωπικά του σημάδια και δώστε ιδιαίτερη σημασία σε οποιαδήποτε απότομη αλλαγή ή συμπτώματα ασθένειας. Αυτή η προσέγγιση είναι πολύ πιο αξιόπιστη από την προσπάθεια να χωρίσουμε κάθε κλάμα σε αυστηρές κατηγορίες.
Πηγές:
