Πώς δείχνουν οι σκύλοι τη συμπόνια τους και τι σημαίνει αυτό για τη σχέση τους με τον άνθρωπο
Αν έχετε ποτέ παρατηρήσει τον σκύλο σας να σας πλησιάζει όταν είστε λυπημένοι ή να γλείφει το πρόσωπό σας όταν κλαίτε, ίσως έχετε αναρωτηθεί: Μπορούν οι σκύλοι να νιώσουν συμπόνια, όπως οι άνθρωποι; Η απάντηση είναι πιο ενδιαφέρουσα απ’ όσο νομίζετε. Οι σκύλοι φαίνεται πως έχουν μια απίστευτη ικανότητα να «διαβάζουν» τα συναισθήματά μας και να αντιδρούν με τρόπους που μοιάζουν πολύ με ανθρώπινες εκδηλώσεις συμπόνιας.
Οι σκύλοι αντιλαμβάνονται τη θλίψη μας
Πολλοί ιδιοκτήτες σκύλων θα σας πουν πως ο τετράποδός τους φίλος φαίνεται να καταλαβαίνει πότε είναι στεναχωρημένοι. Και η επιστήμη το επιβεβαιώνει. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι σκύλοι μπορούν να αναγνωρίσουν τα ανθρώπινα συναισθήματα μέσα από τον τόνο της φωνής, τη στάση του σώματος και τις εκφράσεις του προσώπου. Όταν νιώθουν ότι κάτι δεν πάει καλά, πλησιάζουν, γέρνουν το κεφάλι ή προσπαθούν να «παρηγορήσουν» με τη φυσική τους παρουσία.
Αυτό δεν είναι τυχαίο. Οι σκύλοι εξελίχθηκαν δίπλα στον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια, μαθαίνοντας να ερμηνεύουν τα συναισθήματά του για να επιβιώσουν και να συνδεθούν μαζί του. Η ικανότητά τους αυτή δεν είναι απλώς ένστικτο —είναι αποτέλεσμα της μακράς τους συμβίωσης με εμάς.
Πώς δείχνουν οι σκύλοι τη συμπόνια τους
Η συμπόνια στους σκύλους εκδηλώνεται με απλούς αλλά συγκινητικούς τρόπους. Μπορεί να κάτσουν δίπλα σας χωρίς να ζητούν τίποτα, να σας αγγίξουν με το πόδι τους, να σας κοιτάξουν στα μάτια ή να ακουμπήσουν το κεφάλι τους πάνω σας. Μερικοί μάλιστα φέρνουν το αγαπημένο τους παιχνίδι, σαν να προσπαθούν να σας κάνουν να χαμογελάσετε.
Αυτές οι πράξεις δείχνουν ότι οι σκύλοι αντιλαμβάνονται την ανθρώπινη στεναχώρια και προσπαθούν να προσφέρουν «συναισθηματική υποστήριξη». Αν και δεν μπορούν να κατανοήσουν τα συναισθήματα όπως οι άνθρωποι, η συμπεριφορά τους αποδεικνύει πως μπορούν να συμμετέχουν στο συναισθηματικό μας ταξίδι.
Έχουν οι σκύλοι ενσυναίσθηση; Η επιστήμη εξηγεί τη συναισθηματική τους σύνδεση με τους ανθρώπους
Η λέξη «ενσυναίσθηση» αναφέρεται στην ικανότητα να νιώθεις αυτό που νιώθει κάποιος άλλος. Μπορούν όμως οι σκύλοι να το κάνουν αυτό; Οι επιστήμονες λένε πως ναι, αλλά σε διαφορετικό επίπεδο από τους ανθρώπους.
Έρευνες από πανεπιστήμια όπως το University of London και το Kyoto University δείχνουν ότι οι σκύλοι μπορούν να ανταποκριθούν στα ανθρώπινα συναισθήματα με τρόπο που μοιάζει πολύ με την ανθρώπινη ενσυναίσθηση. Όταν ακούν έναν άνθρωπο να κλαίει, πολλοί σκύλοι πλησιάζουν και δείχνουν σημάδια άγχους ή λύπης. Κάποιοι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό συμβαίνει γιατί οι σκύλοι «αντικατοπτρίζουν» τα συναισθήματά μας, ενώ άλλοι θεωρούν ότι έχουν αναπτύξει μια πιο περίπλοκη συναισθηματική κατανόηση.
Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η συμπεριφορά δεν σχετίζεται μόνο με τους ιδιοκτήτες τους. Οι σκύλοι μπορούν να δείξουν ενδιαφέρον και για αγνώστους που φαίνονται λυπημένοι, κάτι που αποδεικνύει ότι η «συμπόνια» τους δεν περιορίζεται μόνο στο δικό τους περιβάλλον.
Γιατί οι σκύλοι μάς καταλαβαίνουν τόσο καλά
Η σχέση ανθρώπου και σκύλου είναι μοναδική. Από τότε που εξημερώθηκαν, οι σκύλοι έγιναν εξαιρετικοί «παρατηρητές» της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Μαθαίνουν γρήγορα να συνδέουν τις εκφράσεις, τις κινήσεις και τους ήχους μας με καταστάσεις και συναισθήματα.
Όταν γελάμε, το νιώθουν. Όταν φωνάζουμε, καταλαβαίνουν την ένταση. Και όταν είμαστε λυπημένοι, αντιλαμβάνονται ότι χρειάζεται να μείνουν ήρεμοι και κοντά μας. Αυτή η ευαισθησία δεν είναι μόνο θέμα νοημοσύνης, αλλά και δεσμού. Οι σκύλοι αγαπούν τον άνθρωπο και αυτή η αγάπη φαίνεται σε κάθε μικρή τους κίνηση.
Η συναισθηματική δύναμη του δεσμού
Όσοι έχουν σκύλο γνωρίζουν πολύ καλά τη θεραπευτική δύναμη αυτής της σχέσης. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι η συντροφιά ενός σκύλου μειώνει το στρες, την κατάθλιψη και την αίσθηση μοναξιάς. Ακόμη και οι θεραπείες με ζώα βασίζονται σε αυτή τη μοναδική ικανότητα των σκύλων να «νιώθουν» τον άνθρωπο και να του προσφέρουν άνεση χωρίς λόγια.
Η συμπόνια που δείχνουν οι σκύλοι δεν είναι απλώς μια τυχαία αντίδραση. Είναι αποτέλεσμα μιας βαθιάς συναισθηματικής σύνδεσης που έχει χτιστεί ανάμεσα σε δύο είδη μέσα από αιώνες συνύπαρξης.
Η απάντηση στο ερώτημα
Λοιπόν, Μπορούν οι σκύλοι να νιώσουν συμπόνια, όπως οι άνθρωποι; Ναι, μπορούν — με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο. Ίσως να μην αντιλαμβάνονται τα ανθρώπινα συναισθήματα τόσο περίπλοκα όσο εμείς, αλλά η αγάπη, η αφοσίωση και η παρουσία τους δίπλα μας αποδεικνύουν κάτι πολύ πιο σημαντικό: ότι η συμπόνια δεν χρειάζεται λόγια. Ένα βλέμμα, ένα άγγιγμα ή μια απλή αγκαλιά από τον σκύλο μας μπορεί να πει περισσότερα απ’ ό,τι χίλιες λέξεις.
