Έχετε παρατηρήσει ότι κάποιοι άνθρωποι δεν αφήνουν σχεδόν ποτέ την κουζίνα να γεμίσει άπλυτα όσο μαγειρεύουν; Ενώ η σάλτσα σιγοβράζει, πλένουν ένα μπολ, σκουπίζουν τον πάγκο ή βάζουν τα υλικά στη θέση τους.
Για άλλους, το καθάρισμα μπορεί να περιμένει μέχρι να τελειώσει το φαγητό. Γιατί όμως κάποιοι προτιμούν να τακτοποιούν τα πάντα στην πορεία; Η ψυχολογία προσφέρει ενδιαφέρουσες εξηγήσεις για αυτή τη συνήθεια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούμε να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα για την προσωπικότητα ενός ανθρώπου μόνο από τον τρόπο που μαγειρεύει.
Όταν το καθάρισμα γίνεται αυτόματη συνήθεια
Για πολλούς ανθρώπους, το καθάρισμα κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος δεν απαιτεί ιδιαίτερη προσπάθεια ή απόφαση. Έχουν συνηθίσει να πλένουν ένα σκεύος μόλις τελειώσουν τη χρήση του ή να πετούν τις φλούδες αμέσως μετά το κόψιμο των λαχανικών.
Αυτό μπορεί να εξηγηθεί μέσα από τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούνται οι συνήθειες. Όταν επαναλαμβάνουμε μια συγκεκριμένη ενέργεια στην ίδια περίσταση, σταδιακά μπορεί να γίνεται πιο αυτόματη και να απαιτεί λιγότερη συνειδητή προσπάθεια.
Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να έχει συνδέσει την αναμονή μέχρι να βράσει το νερό με το πλύσιμο των σκευών που δεν χρειάζεται πλέον. Έτσι, αντί να αντιμετωπίζει το καθάρισμα ως μια ξεχωριστή δουλειά, το έχει ενσωματώσει στη διαδικασία του μαγειρέματος.
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι πιο πειθαρχημένος από κάποιον άλλον. Μπορεί απλώς να έχει αναπτύξει μια διαφορετική καθημερινή ρουτίνα.

Γιατί ένας τακτοποιημένος πάγκος μπορεί να βοηθά τη συγκέντρωση;
Η κουζίνα είναι ένας χώρος όπου συμβαίνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Υπάρχουν κατσαρόλες, μαχαίρια, υλικά, συσκευασίες και διαφορετικές εργασίες που απαιτούν προσοχή.
Όταν ο πάγκος γεμίζει αντικείμενα, ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται περισσότερο να συγκεντρωθούν σε αυτό που κάνουν. Οι έρευνες για την οπτική προσοχή δείχνουν ότι διαφορετικά ερεθίσματα μπορούν να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για την προσοχή μας.
Ένας πιο τακτοποιημένος χώρος μπορεί επομένως να διευκολύνει κάποιον να βρίσκει γρήγορα όσα χρειάζεται και να περιορίζει τις περιττές αποσπάσεις. Δεν σημαίνει όμως ότι όλοι λειτουργούν καλύτερα μέσα σε μια απολύτως καθαρή κουζίνα.
Κάποιοι άνθρωποι δεν ενοχλούνται ιδιαίτερα από τα αντικείμενα γύρω τους και προτιμούν να συγκεντρώνονται αποκλειστικά στο φαγητό. Η διαφορά αυτή μπορεί να σχετίζεται με προσωπικές προτιμήσεις, εμπειρίες και συνήθειες.
Μπορεί το καθάρισμα να προσφέρει αίσθηση ηρεμίας;
Για ορισμένους ανθρώπους, η τακτοποίηση ενός χώρου δημιουργεί μια ευχάριστη αίσθηση οργάνωσης. Το να βλέπουν τον πάγκο καθαρό και τα σκεύη στη θέση τους μπορεί να τους βοηθά να αισθάνονται ότι διαχειρίζονται καλύτερα την κατάσταση.
Αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η καθημερινότητα είναι πιεστική. Μια μικρή, συγκεκριμένη εργασία, όπως το πλύσιμο ενός πιάτου, έχει ξεκάθαρη αρχή και τέλος και προσφέρει ένα άμεσα ορατό αποτέλεσμα.
Ωστόσο, δεν βιώνουν όλοι το καθάρισμα ως κάτι χαλαρωτικό. Για κάποιους αποτελεί απλώς μια ακόμη υποχρέωση και η προσπάθεια να διατηρούν τα πάντα συνεχώς τακτοποιημένα μπορεί να προκαλεί περισσότερη πίεση.
Γι’ αυτό δεν μπορούμε να συμπεράνουμε ότι όποιος καθαρίζει την ώρα που μαγειρεύει έχει λιγότερο άγχος ή μεγαλύτερη συναισθηματική ισορροπία.
Η πρακτική σκέψη πίσω από τις μικρές κινήσεις
Υπάρχει και μια πολύ απλή εξήγηση για αυτή τη συμπεριφορά: πολλοί άνθρωποι δεν θέλουν να βρουν έναν σωρό από άπλυτα πιάτα μετά το φαγητό.
Αν χρησιμοποιήσετε ένα μπολ για να ανακατέψετε τα υλικά και το πλύνετε αμέσως, δεν θα χρειαστεί να το αντιμετωπίσετε αργότερα. Το ίδιο ισχύει για τις επιφάνειες, τα μαχαίρια και τα υπόλοιπα εργαλεία της κουζίνας.
Η τακτική αυτή μπορεί να συνδέεται με τον προγραμματισμό και την ικανότητα να λαμβάνουμε υπόψη τις μελλοντικές συνέπειες μιας απόφασης. Με απλά λόγια, κάνουμε κάτι μικρό τώρα για να έχουμε λιγότερη δουλειά αργότερα.
Παρόμοια λογική ακολουθούμε όταν ετοιμάζουμε τα ρούχα μας από το προηγούμενο βράδυ ή βάζουμε τα πράγματα στη θέση τους μόλις τελειώσουμε τη χρήση τους.
Δεν χρειάζεται όμως να θεωρήσουμε αυτή τη συμπεριφορά ένδειξη ιδιαίτερα ανεπτυγμένης νοημοσύνης ή ανώτερης προσωπικότητας. Είναι κυρίως μια πρακτική στρατηγική οργάνωσης.
Τι μπορεί να δείχνει αυτή η συνήθεια για την προσωπικότητα;
Στην ψυχολογία της προσωπικότητας, η ευσυνειδησία είναι ένα χαρακτηριστικό που συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την οργάνωση, την υπευθυνότητα και τη συνέπεια. Κάποιος που προτιμά να διατηρεί τα πράγματά του τακτοποιημένα μπορεί να εμφανίζει ορισμένες από αυτές τις τάσεις.
Ωστόσο, μία μεμονωμένη συνήθεια δεν είναι αρκετή για να αξιολογηθεί η προσωπικότητα ενός ανθρώπου. Το ότι κάποιος πλένει τα πιάτα όσο μαγειρεύει δεν αποδεικνύει ότι είναι περισσότερο οργανωτικός, υπεύθυνος ή προνοητικός σε όλους τους τομείς της ζωής του.
Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει πεντακάθαρη κουζίνα αλλά ακατάστατο γραφείο. Κάποιος άλλος μπορεί να αφήνει όλα τα σκεύη για το τέλος, ενώ είναι εξαιρετικά συνεπής στις επαγγελματικές και προσωπικές του υποχρεώσεις.
Η συμπεριφορά μας επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως ο διαθέσιμος χρόνος, η κούραση, οι οικογενειακές συνήθειες και οι συνθήκες στις οποίες ζούμε.
Πώς το καθάρισμα γίνεται μέρος του ρυθμού του μαγειρέματος
Οι άνθρωποι που έχουν συνηθίσει να καθαρίζουν στην πορεία συχνά αξιοποιούν τις φυσικές παύσεις της προετοιμασίας. Όταν ένα φαγητό χρειάζεται να σιγοβράσει ή να ψηθεί, μπορούν να ασχοληθούν με κάποια μικρή εργασία στην κουζίνα, εφόσον δεν απαιτείται συνεχής επίβλεψη.
Για παράδειγμα, όσο περιμένουν να ολοκληρωθεί ένα στάδιο του μαγειρέματος, μπορεί να μαζέψουν τις συσκευασίες, να βάλουν τα μπαχαρικά στο ντουλάπι ή να τοποθετήσουν στο πλυντήριο πιάτων όσα σκεύη δεν χρειάζονται πλέον.
Έτσι, όταν το φαγητό είναι έτοιμο, ένα μέρος της καθαριότητας έχει ήδη ολοκληρωθεί. Αυτό μπορεί να κάνει την υπόλοιπη ημέρα πιο εύκολη, ιδιαίτερα σε ένα σπίτι όπου ο χρόνος είναι περιορισμένος.
Δείτε στο βίντεο περισσότερα για την οργάνωση και την καθαριότητα της κουζίνας:
Η καθαριότητα κατά το μαγείρεμα έχει και μια σημαντική πλευρά ασφάλειας
Πέρα από την οργάνωση, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο άμεσος καθαρισμός είναι σημαντικός για την ασφάλεια των τροφίμων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούμε ωμό κρέας, πουλερικά ή ψάρια.
Τα μαχαίρια, οι επιφάνειες και οι σανίδες κοπής που έχουν έρθει σε επαφή με ωμά τρόφιμα μπορεί να μεταφέρουν μικροοργανισμούς σε άλλα υλικά. Γι’ αυτό χρειάζονται σωστό καθαρισμό με νερό και απορρυπαντικό πριν χρησιμοποιηθούν ξανά για τρόφιμα έτοιμα προς κατανάλωση.
Είναι επίσης σημαντικό να πλένουμε τα χέρια μας μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος και να αποφεύγουμε τη χρήση των ίδιων σκευών για ωμά και μαγειρεμένα τρόφιμα χωρίς προηγούμενο πλύσιμο.
Επομένως, το να καθαρίζουμε στην πορεία δεν είναι μόνο ζήτημα προτίμησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί βασικό μέρος της σωστής υγιεινής στην κουζίνα.
Πώς επηρεάζει αυτή η συνήθεια την καθημερινότητα στο σπίτι;
Όταν περισσότερα άτομα χρησιμοποιούν την ίδια κουζίνα, οι διαφορετικές συνήθειες μπορεί να δημιουργήσουν μικρές εντάσεις. Ο ένας προτιμά να καθαρίζει συνεχώς, ενώ ο άλλος θέλει να ολοκληρώσει πρώτα το μαγείρεμα.
Κανένας από τους δύο τρόπους δεν είναι απαραίτητα λανθασμένος, εφόσον τηρούνται οι κανόνες υγιεινής. Το σημαντικό είναι να υπάρχει συνεννόηση για το ποιος αναλαμβάνει την καθαριότητα και πότε.
Για παράδειγμα, σε ένα ζευγάρι μπορεί ο ένας να μαγειρεύει και ο άλλος να πλένει τα σκεύη. Σε ένα άλλο σπίτι, όποιος μαγειρεύει μπορεί να προτιμά να καθαρίζει παράλληλα, ώστε να μη χρειάζεται επιπλέον βοήθεια στο τέλος.
Οι ξεκάθαρες προσδοκίες και ο δίκαιος καταμερισμός των εργασιών έχουν μεγαλύτερη σημασία από την επιβολή ενός συγκεκριμένου τρόπου καθαρισμού.
Πώς να αποκτήσετε τη συνήθεια να καθαρίζετε όσο μαγειρεύετε
Αν θέλετε να δοκιμάσετε αυτή τη μέθοδο, δεν χρειάζεται να αλλάξετε ολόκληρη τη ρουτίνα σας. Ξεκινήστε με μία μικρή ενέργεια που μπορείτε εύκολα να επαναλαμβάνετε.
Για παράδειγμα, βάλτε στόχο να πετάτε αμέσως τις συσκευασίες που δεν χρειάζεστε ή να πλένετε ένα σκεύος μόλις ολοκληρώσετε τη χρήση του. Όταν αυτή η κίνηση γίνει οικεία, μπορείτε να προσθέσετε μία ακόμη.
Είναι σημαντικό όμως να μην αφήνετε χωρίς επίβλεψη την κουζίνα ή το φαγητό για να ολοκληρώσετε κάποια εργασία καθαρισμού. Η ασφάλεια κατά το μαγείρεμα έχει πάντα προτεραιότητα.
Με τον καιρό μπορεί να διαπιστώσετε ότι η κουζίνα μένει πιο λειτουργική και ότι έχετε λιγότερες εκκρεμότητες μετά το γεύμα. Αν πάλι σας βολεύει περισσότερο να καθαρίζετε στο τέλος, δεν υπάρχει λόγος να αισθάνεστε ότι κάνετε κάτι λάθος.
Τελικά, τι αποκαλύπτει αυτή η καθημερινή συνήθεια;
Το καθάρισμα κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος μπορεί να σχετίζεται με την ανάγκη για οργάνωση, την προτίμηση σε έναν τακτοποιημένο χώρο ή την επιθυμία να αποφεύγουμε τις δουλειές που συσσωρεύονται.
Δεν αποτελεί όμως αξιόπιστο τεστ προσωπικότητας ούτε αποδεικνύει ότι κάποιος έχει περισσότερο αυτοέλεγχο ή λιγότερο άγχος από τους υπόλοιπους.
Αυτό που κάνει τη συνήθεια ενδιαφέρουσα είναι ότι δείχνει πόσο διαφορετικά μπορούν οι άνθρωποι να οργανώνουν την ίδια καθημερινή δραστηριότητα. Άλλοι αισθάνονται καλύτερα όταν καθαρίζουν στην πορεία και άλλοι όταν ολοκληρώνουν πρώτα το μαγείρεμα.
Και ίσως το πιο σημαντικό να μην είναι το πότε πλένετε τα πιάτα, αλλά το αν ο τρόπος που έχετε επιλέξει κάνει την καθημερινότητά σας πιο εύκολη.
Πηγές:












