Μπορεί η βιταμίνη D να σχετίζεται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας; Μια μεγάλη παρατηρησιακή μελέτη βρήκε ενδιαφέρουσα σύνδεση ανάμεσα στη λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης D και σε χαμηλότερη επίπτωση άνοιας.
Το εύρημα είναι σημαντικό, αλλά χρειάζεται προσοχή: η συγκεκριμένη έρευνα δεν απέδειξε ότι η βιταμίνη D προλαμβάνει την άνοια ούτε ότι όλοι πρέπει να αρχίσουν να παίρνουν συμπληρώματα.
Τι εξέτασε η μελέτη για τη βιταμίνη D και την άνοια
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Calgary στον Καναδά και το Πανεπιστήμιο του Exeter στο Ηνωμένο Βασίλειο ανέλυσαν δεδομένα από 12.388 άτομα που συμμετείχαν στο National Alzheimer’s Coordinating Center των ΗΠΑ.
Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 71 ετών και δεν είχαν άνοια κατά την έναρξη της παρακολούθησης. Από αυτούς, 4.637, δηλαδή περίπου το 37%, είχαν καταγεγραμμένη έκθεση σε συμπληρώματα βιταμίνης D.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε το 2023 στο επιστημονικό περιοδικό Alzheimer’s & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring.
Τι σημαίνει το «40% χαμηλότερη επίπτωση»
Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης έως και 10 ετών, 2.696 συμμετέχοντες εμφάνισαν άνοια. Στην προσαρμοσμένη στατιστική ανάλυση, όσοι είχαν έκθεση σε συμπληρώματα βιταμίνης D παρουσίασαν περίπου 40% χαμηλότερη επίπτωση άνοιας σε σχέση με όσους δεν είχαν αντίστοιχη έκθεση.
Το αποτέλεσμα αυτό περιγράφει μια συσχέτιση. Δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε πως η βιταμίνη D ήταν η αιτία της χαμηλότερης επίπτωσης.
Σε παρατηρησιακές μελέτες μπορεί να υπάρχουν και άλλες διαφορές ανάμεσα στις ομάδες. Για παράδειγμα, άνθρωποι που λαμβάνουν συμπληρώματα μπορεί να διαφέρουν ως προς τη γενικότερη κατάσταση της υγείας τους, τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα, την ιατρική παρακολούθηση ή άλλους παράγοντες.
Σε ποιες ομάδες ήταν ισχυρότερη η συσχέτιση
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η σύνδεση ανάμεσα στη λήψη βιταμίνης D και στη χαμηλότερη επίπτωση άνοιας ήταν ισχυρότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.
Ισχυρότερη ήταν επίσης μεταξύ των συμμετεχόντων που είχαν φυσιολογική γνωστική λειτουργία κατά την έναρξη της μελέτης σε σύγκριση με όσους παρουσίαζαν ήδη ήπια γνωστική διαταραχή.
Παράλληλα, η συσχέτιση ήταν μεγαλύτερη σε άτομα που δεν έφεραν το αλληλόμορφο APOE ε4. Το APOE ε4 αποτελεί γνωστό γενετικό παράγοντα που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ, χωρίς όμως να σημαίνει ότι όποιος το φέρει θα εμφανίσει απαραίτητα τη νόσο.
Τι γνωρίζουμε για τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D
Η βιταμίνη D παίζει σημαντικό ρόλο στον οργανισμό, μεταξύ άλλων στη ρύθμιση του ασβεστίου και του φωσφόρου και στη διατήρηση της υγείας των οστών.
Παρατηρησιακές μελέτες και μετα-αναλύσεις έχουν επίσης συνδέσει τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα με υψηλότερο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.
Αυτό, όμως, δεν αποδεικνύει ότι η έλλειψη βιταμίνης D αποτελεί άμεση αιτία άνοιας ή ότι η χορήγηση συμπληρωμάτων σε ανθρώπους χωρίς έλλειψη θα μειώσει απαραίτητα τον κίνδυνο.
Πρέπει να παίρνουμε βιταμίνη D για την πρόληψη της άνοιας;
Με βάση τα συγκεκριμένα δεδομένα, δεν μπορεί να δοθεί γενική σύσταση λήψης συμπληρωμάτων βιταμίνης D αποκλειστικά για την πρόληψη της άνοιας.
Οι ίδιοι οι ερευνητές υπογράμμισαν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες και κλινικές δοκιμές, ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει πραγματική αιτιώδης προστατευτική δράση, ποιοι άνθρωποι ενδεχομένως ωφελούνται και σε ποια δόση.
Η λήψη συμπληρώματος βιταμίνης D μπορεί να είναι απαραίτητη σε ανθρώπους με έλλειψη ή αυξημένες ανάγκες, αλλά αυτό πρέπει να αξιολογείται ανάλογα με την περίπτωση και, όταν χρειάζεται, με τη συμβουλή επαγγελματία υγείας.
Η μελέτη, λοιπόν, προσφέρει ένα ενδιαφέρον στοιχείο για τη σχέση της βιταμίνης D με την υγεία του εγκεφάλου, αλλά δεν αποτελεί απόδειξη ότι ένα συμπλήρωμα μπορεί από μόνο του να αποτρέψει την άνοια.
Πηγές:












