«Δεν θέλω να κάνω παιδιά και είμαι ευτυχισμένη με την επιλογή μου. Υπάρχει όμως κάτι που με φοβίζει: ποιος θα με φροντίσει όταν γεράσω και δεν θα μπορώ πια να φροντίζω τον εαυτό μου;» Αυτός είναι ο προβληματισμός που μοιράστηκε η Αμερικανίδα συγγραφέας Elizabeth Enochs, ανοίγοντας μια συζήτηση που αφορά πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους έχουν επιλέξει να μη γίνουν γονείς.
Η ίδια αγαπά τα παιδιά, έχει στενές σχέσεις με τα ανίψια της και απολαμβάνει την ελευθερία της ζωής της. Δεν έχει μετανιώσει που δεν έγινε μητέρα. Ωστόσο, όταν σκέφτεται τα βαθιά γεράματα, αναγνωρίζει ότι υπάρχει ένα ερώτημα στο οποίο δεν έχει βρει ακόμη απάντηση.
Μια παλιά βαλίτσα την έκανε να σκεφτεί το μέλλον
Σε προσωπικό άρθρο της που δημοσιεύτηκε στο POPSUGAR τον Αύγουστο του 2024, η Elizabeth Enochs περιγράφει μια συνηθισμένη οικογενειακή στιγμή που την οδήγησε σε βαθύτερες σκέψεις για τη ζωή της.
Μια από τις ανιψιές της τη ρώτησε τι είχε μέσα σε μια παλιά βαλίτσα. Η συγγραφέας της εξήγησε ότι εκεί φύλαγε αντικείμενα και αναμνηστικά από προηγούμενες σχέσεις της. Η μικρή απάντησε με φυσικότητα ότι κάτι τέτοιο είχε ήδη φανταστεί.
Η παρατηρητικότητα του παιδιού την έκανε να χαμογελάσει, αλλά ταυτόχρονα της δημιούργησε μια απροσδόκητη σκέψη. Σε ποιον θα άφηνε κάποτε αυτά τα προσωπικά αντικείμενα; Ποιος θα κρατούσε τις αναμνήσεις της όταν εκείνη δεν θα βρισκόταν πια στη ζωή;
Από αυτή την απλή απορία γεννήθηκε ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: ποιος θα ήταν δίπλα της όταν θα μεγάλωνε και θα χρειαζόταν βοήθεια;
«Αγαπώ τα παιδιά, αλλά δεν θέλω να γίνω μητέρα»
Η Elizabeth εξηγεί ότι τα παιδιά έχουν σημαντική θέση στη ζωή της. Τα αδέλφια της, οι συγγενείς και αρκετοί φίλοι της έχουν αποκτήσει οικογένεια, με αποτέλεσμα να βρίσκεται συχνά κοντά σε παιδιά που αγαπά.
Απολαμβάνει ιδιαίτερα τον ρόλο της θείας. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι επιθυμεί να γίνει και η ίδια μητέρα.
Όπως εξηγεί, δεν αισθάνθηκε ποτέ την ανάγκη να βιώσει την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό. Στο παρελθόν είχε σκεφτεί το ενδεχόμενο της υιοθεσίας, αλλά αργότερα συνειδητοποίησε ότι ούτε αυτή η επιλογή την εξέφραζε.
Η απόφασή της να μη μεγαλώσει δικά της παιδιά είναι συνειδητή και δεν τη θεωρεί κάτι για το οποίο χρειάζεται να απολογηθεί.
Παρότι είναι συμφιλιωμένη με αυτή την επιλογή, αναρωτιέται τι θα συμβεί αν ζήσει πολλά χρόνια και κάποια στιγμή χάσει την αυτονομία της.
Ξέρει ότι θα είναι πάντοτε πρόθυμη να βοηθήσει τα ανίψια της. Δεν θεωρεί, όμως, δίκαιο να περιμένει ότι εκείνα θα αναλάβουν υποχρεωτικά τη φροντίδα της όταν μεγαλώσουν.
Βλέποντας τη μητέρα της να φροντίζει τους ηλικιωμένους γονείς της
Ένα γεγονός που επηρέασε βαθιά τον τρόπο σκέψης της ήταν η εμπειρία της μητέρας της. Για σχεδόν μία δεκαετία, εκείνη φρόντιζε τους ηλικιωμένους γονείς της καθώς η υγεία τους επιδεινωνόταν.
Η Elizabeth γνώριζε επίσης ότι όταν οι δικοί της γονείς θα χρειάζονταν βοήθεια, η ίδια και η αδελφή της θα προσπαθούσαν να σταθούν δίπλα τους.
Παρατηρώντας αυτόν τον κύκλο οικογενειακής φροντίδας, άρχισε να αναρωτιέται ποιος θα μπορούσε να αναλάβει έναν αντίστοιχο ρόλο για εκείνη.
Δεν επιθυμεί να αποκτήσει παιδιά για να εξασφαλίσει έναν μελλοντικό φροντιστή. Αναγνωρίζει, άλλωστε, ότι κανένα παιδί δεν γεννιέται με την υποχρέωση να αναλάβει τη φροντίδα των γονιών του.
Ωστόσο, η σκέψη ότι κάποτε ίσως χρειαστεί βοήθεια παραμένει.
Οι δύσκολες εμπειρίες που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τη ζωή
Η συγγραφέας δεν άρχισε να σκέφτεται τον θάνατο και τα γηρατειά μόνο εξαιτίας της επιλογής της να μην αποκτήσει παιδιά.
Έχει βιώσει προσωπικές καταστάσεις που την έφεραν αντιμέτωπη με τον φόβο και την αβεβαιότητα πολύ νωρίτερα από ό,τι περίμενε.
Λίγο μετά τα 25α γενέθλιά της, έφυγε από μια κακοποιητική σχέση στην οποία, όπως έχει περιγράψει, ο τότε σύντροφός της την είχε απειλήσει επανειλημμένα ότι θα τη σκοτώσει.
Μερικά χρόνια αργότερα, λίγο μετά τα 29 της, αντιμετώπισε μια ξαφνική και σοβαρή ασθένεια που παραλίγο να οδηγήσει σε ανεπάρκεια πολλών οργάνων.
Οι εμπειρίες αυτές την έκαναν να αντιληφθεί πόσο απρόβλεπτη μπορεί να είναι η ζωή και πόσο σημαντικό είναι να υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους μπορούμε να βασιστούμε.
Η συζήτηση με την ανιψιά της που την συγκίνησε
Σε μια συζήτηση με την αδελφή της, οι δύο γυναίκες παραδέχτηκαν ότι θα ήθελαν, όταν έρθει το τέλος της ζωής τους, να έχουν κάποιο αγαπημένο πρόσωπο κοντά τους.
Μαζί τους βρισκόταν και μία από τις ανιψιές της Elizabeth.
Η συγγραφέας στράφηκε προς το παιδί και του είπε ότι ίσως κάποια μέρα θα μπορούσε να βρίσκεται εκείνο δίπλα της.
Η αντίδραση της μικρής ήταν ένα λυπημένο χαμόγελο και μια αγκαλιά. Έπειτα ζήτησε να αλλάξουν θέμα.
Αυτή η μικρή στιγμή έκανε την Elizabeth να συνειδητοποιήσει κάτι ουσιαστικό: κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με βεβαιότητα ποιος θα βρίσκεται κοντά του στα τελευταία χρόνια της ζωής του.
Και αυτή η αβεβαιότητα δεν αφορά αποκλειστικά τους ανθρώπους που δεν έχουν παιδιά.
Η οικογένεια δεν περιορίζεται πάντα στους δεσμούς αίματος
Παρά τους φόβους της, η συγγραφέας αναγνωρίζει ότι έχει δεχτεί πολλή αγάπη και υποστήριξη στη ζωή της.
Όταν χρειάστηκε να εγκαταλείψει το σπίτι που μοιραζόταν με τον κακοποιητικό πρώην σύντροφό της, οι γονείς της έσπευσαν να τη βοηθήσουν.
Όταν αντιμετώπισε την επικίνδυνη ασθένεια που απείλησε τη ζωή της, ένας γείτονάς της ήταν εκείνος που τη μετέφερε επειγόντως στο νοσοκομείο.
Και όταν μπορεί, φροντίζει να οργανώνει συναντήσεις με τους αγαπημένους της ανθρώπους, ώστε να διατηρούνται ζωντανές οι σχέσεις τους.
Η ίδια δίνει μεγάλη αξία σε αυτό που συχνά αποκαλείται «επιλεγμένη οικογένεια»: ανθρώπους που δεν συνδέονται απαραίτητα μαζί μας με συγγένεια, αλλά αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ζωής μας.
Φίλοι, γείτονες και πρόσωπα που έχουν σταθεί δίπλα μας στις δυσκολίες μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική αγάπη και υποστήριξη.
Έχει αρχίσει ήδη να προετοιμάζεται για το μέλλον
Η Elizabeth δεν περιορίζεται στις ανησυχίες της. Στο άρθρο της αναφέρει ότι το 2023 είχε ήδη προχωρήσει στις απαραίτητες διαδικασίες για να ορίσει πρόσωπα που θα μπορούσαν να αναλάβουν ιατρικές αποφάσεις για λογαριασμό της, εφόσον κάποια στιγμή δεν θα ήταν σε θέση να αποφασίσει η ίδια.
Αντίγραφα των σχετικών εγγράφων διαθέτουν η αδελφή της και μια στενή φίλη της. Πρόκειται για μια διαδικασία που προβλέπεται στο αμερικανικό πλαίσιο ιατρικής εκπροσώπησης.
Παράλληλα, επιθυμεί να συγκεντρώσει χρήματα ώστε να μπορεί να καλύψει μελλοντικές ανάγκες φροντίδας.
Όταν έγραφε το άρθρο της, σε ηλικία 33 ετών, ήθελε να πιστεύει ότι είχε ακόμη αρκετό χρόνο για να οργανώσει καλύτερα τη ζωή της.
Παρόλα αυτά, ως ανύπαντρη γυναίκα με περιορισμένο εισόδημα στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανησυχούσε για το οικονομικό κόστος της φροντίδας στα γεράματα και την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.
Αυτός είναι ένας φόβος που δεν μπορεί να εξαφανιστεί απλώς με αισιόδοξες σκέψεις.
Το να έχεις παιδιά δεν εγγυάται ότι δεν θα μείνεις μόνος
Η ιστορία της Elizabeth αγγίζει ένα ζήτημα που συχνά προκαλεί συζητήσεις. Υπάρχει η αντίληψη ότι οι άνθρωποι που αποκτούν παιδιά έχουν εξασφαλίσει πως κάποιος θα τους φροντίσει όταν γεράσουν.
Στην πραγματικότητα, οι οικογενειακές σχέσεις είναι πολύ πιο σύνθετες.
Υπάρχουν ηλικιωμένοι που έχουν παιδιά και απολαμβάνουν καθημερινά τη φροντίδα και την αγάπη τους. Υπάρχουν, όμως, και άνθρωποι που έχουν οικογένεια αλλά ζουν μόνοι, είτε λόγω απόστασης είτε λόγω προβλημάτων στις μεταξύ τους σχέσεις.
Αντίστοιχα, ένας άνθρωπος χωρίς παιδιά μπορεί να διαθέτει έναν ισχυρό κύκλο φίλων, συγγενών και άλλων προσώπων που βρίσκονται δίπλα του.
Η ουσιαστική φροντίδα δεν εξαρτάται μόνο από την ύπαρξη παιδιών. Συνδέεται με τις ανθρώπινες σχέσεις, τις διαθέσιμες υπηρεσίες, την οικονομική κατάσταση και την οργάνωση που μπορεί να έχει γίνει για το μέλλον.
Ένας φόβος που αφορά τελικά όλους μας
Η Elizabeth Enochs δεν παρουσιάζει την επιλογή της να μη γίνει μητέρα ως κάτι που χρειάζεται υπεράσπιση. Είναι μια απόφαση με την οποία αισθάνεται ευτυχισμένη και συμφιλιωμένη.
Εκείνο που την προβληματίζει δεν είναι η απουσία παιδιών από τη σημερινή της ζωή. Είναι η πιθανότητα να χρειαστεί κάποτε βοήθεια και να μην ξέρει σε ποιον θα μπορέσει να στηριχτεί.
Ίσως στο μέλλον δημιουργήσει μια συντροφική σχέση. Ίσως συνεχίσει να έχει δίπλα της την οικογένεια και τους φίλους της. Ίσως οι συνθήκες της ζωής της αλλάξουν με τρόπους που σήμερα δεν μπορεί να φανταστεί.
Δεν γνωρίζει την απάντηση και δεν προσποιείται ότι τη γνωρίζει.
Η εξομολόγησή της υπενθυμίζει ότι η ανάγκη για συντροφικότητα, ασφάλεια και αξιοπρεπή φροντίδα στα γεράματα δεν εξαρτάται από το αν κάποιος έγινε γονιός.
Γιατί, τελικά, το ερώτημα «ποιος θα με φροντίσει όταν γεράσω;» δεν αφορά μόνο όσους δεν έχουν παιδιά. Είναι μια ανθρώπινη αγωνία που μπορεί να απασχολήσει τον καθένα μας, ανεξάρτητα από την οικογένεια που έχει δημιουργήσει.
Αρχική πηγή: POPSUGAR, Elizabeth Enochs, 12 Αυγούστου 2024.
