Η άσκηση είναι βασικό μέρος της καθημερινότητας ενός σκύλου, αλλά δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα που να ταιριάζει σε όλους. Ένα νεαρό και ενεργητικό ζώο μπορεί να χρειάζεται πολύ περισσότερη κίνηση από έναν ηλικιωμένο σκύλο ή έναν σκύλο με πρόβλημα στις αρθρώσεις.
Το ζητούμενο δεν είναι να κουράσουμε όσο περισσότερο γίνεται τον σκύλο μας. Είναι να του προσφέρουμε τη σωστή ποσότητα κίνησης, παιχνιδιού, εξερεύνησης και νοητικής διέγερσης ανάλογα με την ηλικία, την υγεία και τον χαρακτήρα του.
Γιατί είναι σημαντική η καθημερινή άσκηση;
Η τακτική κίνηση βοηθά στη διατήρηση της μυϊκής μάζας, της φυσικής κατάστασης και ενός υγιούς σωματικού βάρους. Παράλληλα δίνει στον σκύλο την ευκαιρία να εξερευνήσει το περιβάλλον, να μυρίσει, να παίξει και να αλληλεπιδράσει.
Η άσκηση δεν χρειάζεται πάντα να σημαίνει τρέξιμο ή έντονο παιχνίδι. Μια χαλαρή βόλτα όπου ο σκύλος έχει χρόνο να μυρίζει το περιβάλλον μπορεί να προσφέρει τόσο σωματική δραστηριότητα όσο και σημαντική νοητική διέγερση.
Τα βασικά οφέλη της κίνησης
- Διατήρηση μυϊκής δύναμης: η τακτική δραστηριότητα βοηθά τους μυς να παραμένουν ενεργοί.
- Έλεγχος του σωματικού βάρους: η κίνηση αυξάνει την ενεργειακή δαπάνη, αν και η διατροφή παραμένει καθοριστική για την απώλεια βάρους.
- Κινητικότητα: η κατάλληλη άσκηση συμβάλλει στη διατήρηση της λειτουργικότητας των αρθρώσεων και της φυσικής κατάστασης.
- Νοητική διέγερση: βόλτες, μυρωδιές, παιχνίδια και εξερεύνηση προσφέρουν σημαντικά ερεθίσματα.
- Αλληλεπίδραση: κοινές δραστηριότητες μπορούν να ενισχύσουν τη σχέση ανθρώπου και σκύλου.

Χρειάζεται κάθε σκύλος εξειδικευμένο πρόγραμμα;
Όχι. Ένας υγιής σκύλος που βρίσκεται σε φυσιολογικό βάρος συνήθως δεν χρειάζεται ένα αυστηρά σχεδιασμένο «πρόγραμμα γυμναστικής». Χρειάζεται όμως καθημερινή δραστηριότητα που να ανταποκρίνεται στις δικές του ανάγκες.
Ένα πιο οργανωμένο και εξατομικευμένο πρόγραμμα έχει μεγαλύτερη αξία όταν ο σκύλος:
- είναι υπέρβαρος ή παχύσαρκος,
- έχει αρθρίτιδα ή άλλο ορθοπεδικό πρόβλημα,
- αναρρώνει από τραυματισμό ή επέμβαση,
- είναι ηλικιωμένος και έχει μειωμένη κινητικότητα,
- έχει καρδιολογικό, αναπνευστικό ή άλλο χρόνιο πρόβλημα,
- προπονείται για συγκεκριμένη αθλητική δραστηριότητα.
Σε αυτές τις περιπτώσεις ο κτηνίατρος ή, όπου χρειάζεται, ένας επαγγελματίας κτηνιατρικής αποκατάστασης μπορεί να βοηθήσει ώστε η δραστηριότητα να είναι ασφαλής.
Πόση άσκηση χρειάζεται ένας σκύλος κάθε μέρα;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός λεπτών που να ισχύει για όλους. Οι ανάγκες εξαρτώνται από το μέγεθος, τη φυλή, την ηλικία, τη φυσική κατάσταση, την υγεία και την προσωπικότητα του ζώου.
Ένας νεαρός σκύλος εργασιακής ή πολύ ενεργητικής φυλής μπορεί να χρειάζεται σημαντικά περισσότερη δραστηριότητα από έναν μικρόσωμο ή ηλικιωμένο σκύλο. Ακόμη και δύο σκύλοι της ίδιας φυλής μπορεί να έχουν διαφορετικές ανάγκες.
Αντί να κοιτάτε μόνο το ρολόι, παρατηρήστε πώς συμπεριφέρεται ο σκύλος πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση.
Η καθημερινή βόλτα αρκεί;
Για πολλούς σκύλους, οι καθημερινές βόλτες αποτελούν τον βασικό κορμό της δραστηριότητάς τους και μπορεί να καλύπτουν μεγάλο μέρος των αναγκών τους. Δεν είναι όμως όλες οι βόλτες ίδιες.
Μια ποιοτική βόλτα περιλαμβάνει όχι μόνο περπάτημα αλλά και χρόνο για μυρωδιές, εξερεύνηση και αλληλεπίδραση με το περιβάλλον.
Ανάλογα με τον σκύλο, μπορούν να προστεθούν:
- παιχνίδι με μπάλα ή άλλο παιχνίδι,
- ήπιο τρέξιμο,
- παιχνίδια αναζήτησης τροφής,
- puzzle feeders και παιχνίδια μυρωδιάς,
- σύντομες συνεδρίες εκπαίδευσης,
- κολύμβηση όπου είναι ασφαλής και κατάλληλη.
Η συμπεριφορά δείχνει ότι χρειάζεται περισσότερη δραστηριότητα;
Η ανεπαρκής σωματική ή νοητική διέγερση μπορεί να συμβάλει σε ανησυχία, υπερβολική αναζήτηση παιχνιδιού ή καταστροφική συμπεριφορά. Δεν πρέπει όμως να θεωρούμε ότι κάθε τέτοια συμπεριφορά λύνεται με μεγαλύτερη βόλτα.
Συνεχές γάβγισμα, καταστροφή αντικειμένων ή αδυναμία να μείνει μόνος μπορεί επίσης να σχετίζονται με άγχος, φόβο, άγχος αποχωρισμού, ελλιπή εκπαίδευση ή άλλους παράγοντες.
Αν ένα πρόβλημα συμπεριφοράς είναι επίμονο, χρειάζεται να εξεταστεί η συνολική κατάσταση και όχι απλώς να αυξηθεί η ένταση της άσκησης.

Υπέρβαρος σκύλος: Περισσότερη άσκηση δεν είναι όλη η λύση
Το αυξημένο βάρος είναι σημαντικό θέμα για την υγεία ενός σκύλου, αλλά η λύση δεν είναι να αρχίσουμε ξαφνικά έντονο τρέξιμο ή πολύωρες βόλτες.
Η σωστή απώλεια βάρους βασίζεται κυρίως στην ελεγχόμενη πρόσληψη θερμίδων και στη σωστή διατροφή, σε συνδυασμό με σταδιακά αυξανόμενη δραστηριότητα.
Ένας υπέρβαρος σκύλος μπορεί ήδη να επιβαρύνει περισσότερο τις αρθρώσεις του και να έχει χαμηλή αντοχή. Πριν ξεκινήσει σημαντική αύξηση της άσκησης είναι χρήσιμο να αξιολογηθεί από κτηνίατρο, ιδιαίτερα αν λαχανιάζει εύκολα ή δυσκολεύεται στο περπάτημα.
Πόνος και αδυναμία δεν σημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερη γυμναστική
Αν ο σκύλος φαίνεται αδύναμος, κουράζεται ασυνήθιστα γρήγορα, κουτσαίνει, δυσκολεύεται να σηκωθεί ή αποφεύγει τις σκάλες, μην θεωρήσετε ότι το πρόβλημα οφείλεται απλώς σε κακή φυσική κατάσταση.
Αυτά μπορεί να είναι σημάδια πόνου ή ασθένειας και χρειάζονται κτηνιατρική αξιολόγηση.
Σε σκύλους με αρθρίτιδα, για παράδειγμα, η ελεγχόμενη χαμηλής έντασης άσκηση μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη για τη διατήρηση μυών και κινητικότητας. Η υπερβολική ένταση, όμως, μπορεί να επιδεινώσει τον πόνο.
Πώς αλλάζει η άσκηση στους ηλικιωμένους σκύλους;
Η ηλικία δεν σημαίνει ότι ο σκύλος πρέπει να σταματήσει να κινείται. Αντίθετα, η τακτική ήπια δραστηριότητα βοηθά στη διατήρηση μυϊκής δύναμης, κινητικότητας και νοητικών ερεθισμάτων.
Οι βόλτες μπορεί να χρειαστεί να γίνουν πιο σύντομες και πιο συχνές, με πιο ήπιο ρυθμό. Ένας ηλικιωμένος σκύλος που εμφανίζει δυσκαμψία, πόνο ή αλλαγή στον τρόπο που περπατά πρέπει να εξεταστεί από κτηνίατρο.
Τι ισχύει για τα κουτάβια;
Τα κουτάβια έχουν πολλή ενέργεια, αλλά το σώμα τους εξακολουθεί να αναπτύσσεται. Περισσότερη άσκηση δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερη ανάπτυξη.
Είναι προτιμότερες μικρές περίοδοι ελεύθερου παιχνιδιού, σύντομες βόλτες κατάλληλες για την ηλικία τους και αρκετή ξεκούραση. Η υπερβολική αναγκαστική άσκηση, τα μεγάλα τρεξίματα και η συνεχής καταπόνηση όσο αναπτύσσονται χρειάζονται προσοχή.
Τα παιχνίδια μυρωδιάς και οι μικρές συνεδρίες εκπαίδευσης είναι επίσης ένας εξαιρετικός τρόπος να κουραστεί νοητικά ένα κουτάβι χωρίς να επιβαρύνεται συνεχώς το σώμα του.
Μην υποτιμάτε τη νοητική άσκηση
Ο σκύλος δεν χρειάζεται μόνο να περπατήσει χιλιόμετρα. Χρειάζεται να χρησιμοποιεί τη μύτη και τον εγκέφαλό του.
Μερικές απλές δραστηριότητες είναι:
- να κρύψετε λιχουδιές και να τον αφήσετε να τις βρει,
- να χρησιμοποιήσετε παιχνίδια παζλ,
- να τον αφήσετε να μυρίζει ελεύθερα σε ασφαλή σημεία της βόλτας,
- να εξασκείτε απλές εντολές για λίγα λεπτά,
- να αλλάζετε περιστασιακά τη διαδρομή της βόλτας.
Σε ορισμένους σκύλους, περισσότερη νοητική διέγερση μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από το να προσθέτουμε συνεχώς έντονη σωματική άσκηση.
Πότε η άσκηση γίνεται υπερβολική;
Η ένταση πρέπει να αυξάνεται σταδιακά. Ένας σκύλος που δεν είναι γυμνασμένος δεν πρέπει ξαφνικά να ακολουθήσει μεγάλες διαδρομές ή έντονο τρέξιμο.
Σταματήστε την άσκηση και αφήστε τον να ξεκουραστεί αν εμφανίσει:
- ασυνήθιστα έντονο ή παρατεταμένο λαχάνιασμα,
- άρνηση να συνεχίσει,
- αδυναμία ή αστάθεια,
- χωλότητα ή πόνο,
- υπερβολικά σάλια,
- σύγχυση ή αποπροσανατολισμό.
Κατάρρευση, δυσκολία στην αναπνοή ή έντονα σημάδια υπερθέρμανσης χρειάζονται άμεση κτηνιατρική αντιμετώπιση.
Ιδιαίτερη προσοχή στη ζέστη
Οι σκύλοι δεν ρυθμίζουν τη θερμοκρασία τους με τον ίδιο τρόπο όπως οι άνθρωποι και μπορούν να υπερθερμανθούν κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Τις ζεστές ημέρες προτιμήστε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, κρατήστε πιο ήπιο ρυθμό και φροντίστε να υπάρχει νερό. Αν οι συνθήκες είναι πολύ ζεστές ή υγρές, μια μεγάλη βόλτα μπορεί να είναι πιο επικίνδυνη παρά ωφέλιμη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι βραχυκέφαλοι σκύλοι, όπως Bulldog, Pug και French Bulldog, επειδή δυσκολεύονται περισσότερο να αποβάλλουν θερμότητα.
Πώς θα βρείτε το σωστό επίπεδο άσκησης;
Ξεκινήστε από το επίπεδο που ο σκύλος ήδη ανέχεται άνετα και αυξήστε σταδιακά τη διάρκεια ή την ένταση. Παρατηρήστε όχι μόνο πώς είναι κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας αλλά και πώς αισθάνεται αργότερα την ίδια ημέρα και το επόμενο πρωί.
Ένας κατάλληλα γυμνασμένος σκύλος συνήθως επιστρέφει από τη δραστηριότητα ευχάριστα κουρασμένος, αλλά όχι εξαντλημένος, με πόνο ή δυσκολία στην κίνηση.
Για έναν υγιή σκύλο, η καλύτερη «συνταγή» είναι συνήθως απλή: καθημερινές βόλτες, χρόνος για μυρωδιές και εξερεύνηση, παιχνίδι, λίγη νοητική άσκηση και αρκετή ξεκούραση. Το εξειδικευμένο πρόγραμμα γίνεται σημαντικό όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ανάγκες υγείας ή φυσικής κατάστασης.
Πηγές:













