Οδηγείτε κανονικά και ξαφνικά το τιμόνι αρχίζει να τραβάει προς τη μία πλευρά ή ακούγεται ένας ασυνήθιστος θόρυβος από τους τροχούς. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα καταλαβαίνετε ότι κάποιο λάστιχο έχει χάσει αέρα. Είναι μια κατάσταση που μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε οδηγό και χρειάζεται άμεση, αλλά ψύχραιμη αντίδραση.
Ένα τρυπημένο λάστιχο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα μείνετε για ώρες στον δρόμο. Ανάλογα με τη ζημιά και τον εξοπλισμό του αυτοκινήτου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ρεζέρβα ή ειδικό κιτ προσωρινής επισκευής. Το σημαντικό είναι να γνωρίζετε πότε μπορείτε να επέμβετε μόνοι σας και πότε η ασφαλέστερη επιλογή είναι να καλέσετε οδική βοήθεια.
Πώς να αντιδράσετε αν τρυπήσει το λάστιχο ενώ οδηγείτε
Αν αισθανθείτε ότι το αυτοκίνητο τραβάει προς τη μία πλευρά, το τιμόνι γίνεται βαρύτερο ή ακούγεται έντονος θόρυβος από κάποιον τροχό, κρατήστε σταθερά το τιμόνι. Αποφύγετε το απότομο φρενάρισμα και τις ξαφνικές κινήσεις. Αφήστε σταδιακά το γκάζι και μειώστε ομαλά την ταχύτητα, διατηρώντας όσο μπορείτε τον έλεγχο του αυτοκινήτου.
Ενεργοποιήστε τα αλάρμ και αναζητήστε ένα ασφαλές σημείο για να σταματήσετε, κατά προτίμηση μακριά από την κυκλοφορία. Αποφύγετε τις στροφές, τα σημεία με περιορισμένη ορατότητα και τα στενά ερείσματα. Μόλις σταματήσετε, ενεργοποιήστε το χειρόφρενο και εκτιμήστε αν μπορείτε να βγείτε από το όχημα χωρίς κίνδυνο.
Πού πρέπει να τοποθετήσετε το προειδοποιητικό τρίγωνο
Το προειδοποιητικό τρίγωνο βοηθά τους υπόλοιπους οδηγούς να αντιληφθούν εγκαίρως ένα ακινητοποιημένο όχημα. Σύμφωνα με τον ελληνικό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όταν ένα όχημα έχει σταθμεύσει αναγκαστικά στο οδόστρωμα σε σημείο όπου απαγορεύεται η στάθμευση, το τρίγωνο τοποθετείται σε απόσταση μεγαλύτερη από 20 μέτρα μέσα σε κατοικημένη περιοχή και 50 μέτρων εκτός κατοικημένης περιοχής.
Σε αυτοκινητόδρομους και οδούς ταχείας κυκλοφορίας, όταν το όχημα ακινητοποιηθεί αναγκαστικά στο οδόστρωμα και δεν μπορεί να απομακρυνθεί, προβλέπεται απόσταση τουλάχιστον 100 μέτρων ή η προβλεπόμενη ειδική προειδοποιητική συσκευή. Ωστόσο, η προσωπική ασφάλεια προηγείται: μην περπατάτε μέσα στην κυκλοφορία για να τοποθετήσετε τρίγωνο. Αν βρίσκεστε σε επικίνδυνο σημείο, απομακρυνθείτε με ασφάλεια από τον δρόμο, όπου αυτό είναι εφικτό, και ζητήστε βοήθεια.
Το παρακάτω βίντεο παρουσιάζει χρήσιμες οδηγίες για την αντιμετώπιση ενός τρυπημένου ελαστικού.
Πότε επισκευάζεται το λάστιχο και πότε χρειάζεται αντικατάσταση
Δεν έχουν όλες οι ζημιές των ελαστικών την ίδια σοβαρότητα. Ένα μικρό τρύπημα από καρφί ή βίδα στο κεντρικό μέρος του πέλματος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να επισκευαστεί από επαγγελματία. Αντίθετα, ένα σκίσιμο στο πλαϊνό μέρος, μια μεγάλη τρύπα ή σοβαρή φθορά στο εσωτερικό του ελαστικού μπορεί να απαιτεί αντικατάσταση.
Η εξωτερική εμφάνιση δεν αρκεί πάντα για να διαπιστωθεί το μέγεθος της ζημιάς. Ένα ελαστικό που κινήθηκε χωρίς επαρκή πίεση μπορεί να έχει υποστεί εσωτερικές φθορές που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι. Γι’ αυτό η τελική απόφαση για επισκευή πρέπει να λαμβάνεται από ειδικό, αφού ελεγχθεί και το εσωτερικό του ελαστικού.
Πώς να αλλάξετε το λάστιχο αν έχετε ρεζέρβα
Αν το αυτοκίνητό σας διαθέτει ρεζέρβα, γρύλο και κατάλληλο κλειδί τροχών, η αλλαγή μπορεί να σας επιτρέψει να συνεχίσετε μέχρι το πλησιέστερο βουλκανιζατέρ. Πρέπει όμως να γίνει σε επίπεδο και σταθερό έδαφος, με αρκετό χώρο γύρω από το όχημα και χωρίς κίνδυνο από διερχόμενα αυτοκίνητα. Σε αυτοκινητόδρομο, στενό έρεισμα ή άλλο επικίνδυνο σημείο, μην επιχειρήσετε αλλαγή τροχού μόνοι σας.
Πριν ξεκινήσετε, συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο του αυτοκινήτου για τα σωστά σημεία ανύψωσης, τον εξοπλισμό και τις ειδικές οδηγίες του κατασκευαστή. Η γενική διαδικασία, εφόσον οι συνθήκες είναι ασφαλείς και έχετε την απαραίτητη εξοικείωση, περιλαμβάνει τα ακόλουθα βήματα:
- Ασφαλίστε το αυτοκίνητο. Ενεργοποιήστε το χειρόφρενο, σβήστε τον κινητήρα και επιλέξτε πρώτη ταχύτητα ή τη θέση P σε αυτόματο κιβώτιο. Χρησιμοποιήστε κατάλληλους τάκους τροχών σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
- Χαλαρώστε ελαφρά τα μπουλόνια. Όσο ο τροχός βρίσκεται ακόμη στο έδαφος, χαλαρώστε τα μπουλόνια χωρίς να τα αφαιρέσετε.
- Τοποθετήστε σωστά τον γρύλο. Χρησιμοποιήστε αποκλειστικά το σημείο ανύψωσης που προβλέπεται από τον κατασκευαστή και σηκώστε προσεκτικά το όχημα.
- Αφαιρέστε τον τροχό. Ξεβιδώστε τα μπουλόνια και απομακρύνετε τον τροχό με προσοχή. Μην βάζετε ποτέ μέρος του σώματός σας κάτω από όχημα που στηρίζεται μόνο στον γρύλο.
- Τοποθετήστε τη ρεζέρβα. Ευθυγραμμίστε σωστά τον τροχό και βιδώστε αρχικά τα μπουλόνια με το χέρι, ακολουθώντας τη διαδικασία του εγχειριδίου.
- Κατεβάστε και ασφαλίστε τον τροχό. Κατεβάστε προσεκτικά το αυτοκίνητο και σφίξτε τα μπουλόνια με τη σωστή σειρά και την προβλεπόμενη ροπή σύσφιξης, χρησιμοποιώντας δυναμόκλειδο όπου απαιτείται.
Πριν συνεχίσετε, ελέγξτε ότι η ρεζέρβα έχει την κατάλληλη πίεση και ότι έχει τοποθετηθεί σωστά. Αν είναι προσωρινή ρεζέρβα μικρότερων διαστάσεων, ακολουθήστε αυστηρά τα όρια ταχύτητας και απόστασης που αναγράφονται επάνω της ή στο εγχειρίδιο. Πολλές προσωρινές ρεζέρβες έχουν μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα 80 χλμ./ώρα, αλλά αυτό δεν αποτελεί γενικό κανόνα για όλα τα μοντέλα.
Τι μπορείτε να κάνετε αν το αυτοκίνητο δεν έχει ρεζέρβα
Πολλά σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν κιτ προσωρινής επισκευής αντί για ρεζέρβα. Συνήθως περιλαμβάνει έναν μικρό ηλεκτρικό αεροσυμπιεστή και ειδικό στεγανοποιητικό υγρό, το οποίο μπορεί να περιορίσει προσωρινά τη διαρροή αέρα. Η χρήση του γίνεται αποκλειστικά σύμφωνα με τις οδηγίες του συγκεκριμένου κιτ.
Η λύση αυτή προορίζεται συνήθως για μικρά τρυπήματα στο πέλμα και όχι για μεγάλα σκισίματα, ζημιές στα πλαϊνά ή ελαστικά που έχουν αποκολληθεί από τη ζάντα. Ελέγξτε επίσης την ημερομηνία λήξης του στεγανοποιητικού υγρού και τους περιορισμούς ταχύτητας και απόστασης μετά τη χρήση. Αν το κιτ δεν μπορεί να αποκαταστήσει την απαιτούμενη πίεση ή το λάστιχο συνεχίζει να χάνει αέρα, μην οδηγήσετε.
Ακόμη και αν το κιτ λειτουργήσει, η επισκευή είναι προσωρινή και το ελαστικό χρειάζεται επαγγελματικό έλεγχο το συντομότερο δυνατό. Ενημερώστε τον τεχνικό ότι χρησιμοποιήθηκε στεγανοποιητικό υγρό, ώστε να αξιολογήσει σωστά την κατάσταση.
Στο επόμενο βίντεο παρουσιάζεται μια σχετική διαδικασία αντιμετώπισης τρυπημένου ελαστικού.
Μπορείτε να συνεχίσετε να οδηγείτε με τρυπημένο λάστιχο;
Αν ένα συμβατικό ελαστικό έχει ξεφουσκώσει εντελώς, δεν πρέπει να συνεχίσετε να οδηγείτε. Ακόμη και μια μικρή απόσταση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή εσωτερική ζημιά στο ελαστικό, να καταστρέψει τη ζάντα και να αυξήσει τον κίνδυνο απώλειας ελέγχου. Το ότι το αυτοκίνητο εξακολουθεί να κινείται δεν σημαίνει πως είναι ασφαλές.
Υπάρχει μια ειδική εξαίρεση για τα ελαστικά run-flat, τα οποία έχουν σχεδιαστεί ώστε να επιτρέπουν περιορισμένη κίνηση μετά από απώλεια πίεσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Τα επιτρεπόμενα όρια διαφέρουν ανάλογα με το ελαστικό, το αυτοκίνητο και τις συνθήκες. Αν δεν είστε βέβαιοι ότι διαθέτετε τέτοια ελαστικά ή αν η ζημιά είναι σοβαρή, μην υποθέσετε ότι μπορείτε να συνεχίσετε.
Αν ανάψει η προειδοποιητική ένδειξη του συστήματος παρακολούθησης πίεσης ελαστικών (TPMS), μειώστε ταχύτητα και σταματήστε σε ασφαλές σημείο για έλεγχο. Η ένδειξη μπορεί να οφείλεται σε σταδιακή απώλεια πίεσης και όχι απαραίτητα σε ξαφνικό τρύπημα, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται.
Τι πρέπει να κάνετε αν μείνετε σε αυτοκινητόδρομο ή τη νύχτα
Η ακινητοποίηση σε αυτοκινητόδρομο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη λόγω των υψηλών ταχυτήτων. Αν το πρόβλημα σάς επιτρέπει να συνεχίσετε με ασφάλεια μέχρι κοντινή έξοδο ή χώρο στάθμευσης, προτιμήστε να απομακρυνθείτε από την κυκλοφορία. Αν δεν είναι δυνατό, σταματήστε όσο πιο ασφαλώς μπορείτε, ενεργοποιήστε τα αλάρμ και ζητήστε βοήθεια.
Αν μπορείτε να βγείτε χωρίς κίνδυνο, απομακρυνθείτε μαζί με τους συνεπιβάτες από το οδόστρωμα και περιμένετε σε προστατευμένο σημείο, κατά προτίμηση πίσω από στηθαίο ασφαλείας. Αν η έξοδος είναι επικίνδυνη, παραμείνετε δεμένοι μέσα στο όχημα και καλέστε άμεσα τις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης. Μην επιχειρείτε να αλλάξετε τροχό δίπλα σε διερχόμενα οχήματα και μην εκτίθεστε στην κυκλοφορία για να τοποθετήσετε προειδοποιητικό τρίγωνο.
Για τις νυχτερινές μετακινήσεις είναι χρήσιμο να έχετε πάντα στο αυτοκίνητο φακό, ανακλαστικό γιλέκο, γάντια, φορτισμένο κινητό και τα απαραίτητα στοιχεία επικοινωνίας της οδικής βοήθειας. Ένα power bank μπορεί επίσης να αποδειχθεί πολύτιμο όταν χρειάζεται να περιμένετε αρκετή ώρα μέχρι να φτάσει βοήθεια.
Πώς να μειώσετε τις πιθανότητες να τρυπήσει ένα λάστιχο
Δεν μπορείτε να αποφύγετε κάθε καρφί ή αιχμηρό αντικείμενο στον δρόμο, μπορείτε όμως να περιορίσετε αρκετούς παράγοντες που προκαλούν φθορά στα ελαστικά. Ελέγχετε την πίεσή τους τουλάχιστον μία φορά τον μήνα και πριν από μεγάλα ταξίδια, όταν τα ελαστικά είναι κρύα. Χρησιμοποιείτε τις τιμές που ορίζει ο κατασκευαστής του αυτοκινήτου, οι οποίες αναγράφονται συνήθως στο εγχειρίδιο ή σε σχετική ετικέτα του οχήματος.
Παρατηρείτε επίσης το πέλμα και τα πλαϊνά των ελαστικών για καρφιά, κοψίματα, εξογκώματα ή ανομοιόμορφη φθορά. Αν εντοπίσετε κάποιο καρφί σφηνωμένο στο λάστιχο, μην το αφαιρέσετε μόνοι σας, καθώς μπορεί να προκαλέσετε γρήγορη απώλεια αέρα. Ζητήστε έλεγχο από βουλκανιζατέρ και αποφύγετε τη συνέχιση της οδήγησης αν η πίεση πέφτει ή το ελαστικό είναι εμφανώς κατεστραμμένο.
Προσπαθήστε ακόμη να αποφεύγετε τις βαθιές λακκούβες, τα δυνατά χτυπήματα στα πεζοδρόμια και τα αιχμηρά αντικείμενα. Τέτοιες καταπονήσεις μπορεί να προκαλέσουν ζημιές στο ελαστικό ή στη ζάντα, ακόμη κι αν αυτές δεν είναι αμέσως ορατές.
Η σωστή προετοιμασία μπορεί να σας γλιτώσει από μεγάλη ταλαιπωρία
Αφιερώστε λίγα λεπτά για να ελέγξετε αν το αυτοκίνητό σας διαθέτει ρεζέρβα ή κιτ επισκευής, πού βρίσκονται τα εργαλεία και αν είναι σε καλή κατάσταση. Μάθετε πού προβλέπεται να τοποθετείται ο γρύλος και φυλάξτε τα στοιχεία της οδικής βοήθειας σε εύκολα προσβάσιμο σημείο. Αυτή η απλή προετοιμασία μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε πιο ψύχραιμα ένα απρόοπτο.
Ένα τρυπημένο λάστιχο μπορεί να χαλάσει το πρόγραμμά σας, αλλά δεν χρειάζεται να γίνει μεγαλύτερος κίνδυνος. Η σωστή αντίδραση, η ασφαλής ακινητοποίηση και η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας έχουν μεγαλύτερη σημασία από το να συνεχίσετε γρήγορα το ταξίδι σας.
Στο τελευταίο βίντεο μπορείτε να δείτε επιπλέον πληροφορίες σχετικά με την αντιμετώπιση προβλημάτων των ελαστικών.
Θυμηθείτε ότι καμία καθυστέρηση δεν αξίζει περισσότερο από την ασφάλειά σας. Αν το σημείο δεν είναι ασφαλές ή δεν είστε βέβαιοι για τη διαδικασία, αφήστε την αλλαγή ή την επισκευή του τροχού στους επαγγελματίες.
