Υπάρχουν στιγμές που μια πικρή σκέψη περνά από το μυαλό μας: «Τόσα έκανα γι’ αυτούς και τελικά τα ξέχασαν όλα». Είναι ένα συναίσθημα που μπορεί να εμφανιστεί σε μια φιλία, μέσα στην οικογένεια ή σε οποιαδήποτε σχέση όπου κάποτε δώσαμε χρόνο, φροντίδα και παρουσία.
Το πιο δύσκολο δεν είναι πάντα ότι δεν ακούσαμε ένα «ευχαριστώ». Είναι ότι, όταν ήρθε η δική μας δύσκολη στιγμή, περιμέναμε έναν άνθρωπο που κάποτε στηρίξαμε να σταθεί κι εκείνος δίπλα μας και τελικά δεν τον βρήκαμε εκεί.
Γιατί πονάει τόσο όταν η προσφορά μας ξεχνιέται;
Όταν βοηθάμε κάποιον σε μια δύσκολη περίοδο, συνήθως δεν κρατάμε λογαριασμό. Δεν σημειώνουμε πόσες φορές τηλεφωνήσαμε, πόσες ώρες ακούσαμε τα προβλήματά του ή πόσες φορές αλλάξαμε τα δικά μας σχέδια για να τον στηρίξουμε.
Γι’ αυτό και η απογοήτευση μπορεί να είναι μεγάλη όταν αργότερα αισθανθούμε ότι όλα αυτά θεωρήθηκαν αυτονόητα. Δεν ζητάμε απαραίτητα ανταπόδοση. Συχνά ζητάμε απλώς ένα σημάδι ότι ο άλλος θυμάται πως κάποτε ήμασταν εκεί.
Δεν σημαίνει πάντα ότι ο άλλος είναι αχάριστος
Είναι εύκολο μέσα στην απογοήτευση να πούμε «οι άνθρωποι είναι αχάριστοι». Η πραγματικότητα όμως είναι συνήθως πιο σύνθετη. Κάποιοι άνθρωποι δυσκολεύονται να εκφράσουν ευγνωμοσύνη, άλλοι απορροφώνται από τα δικά τους προβλήματα και μερικοί ίσως δεν κατάλαβαν ποτέ πόσο σημαντική ήταν η βοήθεια που τους προσφέραμε.
Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου μια σχέση γίνεται πραγματικά μονόπλευρη. Όταν κάποιος εμφανίζεται συνεχώς μόνο όταν χρειάζεται κάτι, θεωρεί δεδομένη τη διαθεσιμότητά σου και εξαφανίζεται κάθε φορά που χρειάζεσαι εσύ στήριξη, τότε δεν μιλάμε απλώς για ένα ξεχασμένο «ευχαριστώ».
Το να είσαι καλός δεν σημαίνει να μην έχεις όρια
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη είναι να πιστεύουμε ότι ένας δοτικός άνθρωπος πρέπει να λέει πάντα «ναι». Να είναι πάντοτε διαθέσιμος, να συγχωρεί τα πάντα και να βάζει συνεχώς τις ανάγκες των άλλων πάνω από τις δικές του.
Η καλοσύνη όμως δεν απαιτεί αυτοθυσία χωρίς τέλος. Μπορείς να αγαπάς κάποιον και ταυτόχρονα να του λες «δεν μπορώ». Μπορείς να βοηθάς χωρίς να εξαντλείσαι. Και μπορείς να απομακρυνθείς από μια σχέση που σε αδειάζει, χωρίς αυτό να ακυρώνει όλα όσα πρόσφερες μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Να δίνεις επειδή το θέλεις, όχι για να αποδείξεις την αξία σου
Η προσφορά αποκτά διαφορετική σημασία όταν γίνεται επειδή πραγματικά το επιλέγουμε και όχι επειδή φοβόμαστε ότι διαφορετικά οι άλλοι θα πάψουν να μας αγαπούν, να μας χρειάζονται ή να μας θεωρούν σημαντικούς.
Αν κάθε «ναι» συνοδεύεται από κούραση, θυμό ή την κρυφή ελπίδα ότι κάποια στιγμή ο άλλος θα μας το ξεπληρώσει, ίσως αξίζει να σταματήσουμε για λίγο και να αναρωτηθούμε τι πραγματικά θέλουμε.
Δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να θέλουμε αναγνώριση. Όλοι έχουμε ανάγκη να νιώθουμε ότι οι άνθρωποι που αγαπάμε βλέπουν και εκτιμούν την προσπάθειά μας. Απλώς η αξία μας δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από το αν κάποιος άλλος θα θυμηθεί να μας πει «ευχαριστώ».
Η αμοιβαιότητα δεν σημαίνει ότι κρατάμε λογαριασμό
Καμία ανθρώπινη σχέση δεν είναι μοιρασμένη ακριβώς στη μέση κάθε ημέρα. Υπάρχουν περίοδοι όπου ο ένας χρειάζεται περισσότερη βοήθεια και άλλες όπου οι ρόλοι αντιστρέφονται.
Σε βάθος χρόνου όμως χρειάζεται να υπάρχει κάποια ισορροπία. Να νιώθεις ότι ο άλλος ενδιαφέρεται και για σένα, ότι ακούει τις ανάγκες σου και ότι δεν θυμάται την ύπαρξή σου μόνο όταν χρειάζεται κάτι.
Αυτό δεν είναι συναλλαγή. Είναι αμοιβαιότητα.
Μην αφήσεις την απογοήτευση να αλλάξει αυτό που είσαι
Όταν κάποιος δεν εκτιμήσει όσα κάναμε, η πρώτη αντίδραση μπορεί να είναι να κλείσουμε την καρδιά μας. Να πούμε ότι από εδώ και πέρα δεν θα βοηθήσουμε κανέναν και ότι δεν αξίζει να δίνουμε.
Όμως υπάρχει και ένας άλλος δρόμος. Να συνεχίσουμε να είμαστε άνθρωποι που νοιάζονται, αλλά πιο συνειδητά. Να προσφέρουμε εκεί όπου υπάρχει σεβασμός και να μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε πότε η καλοσύνη μας αρχίζει να θεωρείται υποχρέωση.
Δεν χρειάζεται να γίνεις σκληρός επειδή κάποιος δεν στάθηκε όπως περίμενες. Χρειάζεται όμως να θυμάσαι ότι η δική σου φροντίδα, ο χρόνος και η ενέργειά σου έχουν αξία.
Κάποιοι μπορεί να ξεχάσουν, εσύ όμως μπορείς να θυμάσαι
Ίσως κάποιοι άνθρωποι να μην θυμηθούν ποτέ όλες τις φορές που στάθηκες δίπλα τους. Ίσως να μην ακούσεις την αναγνώριση που περίμενες και ίσως κάποιες σχέσεις να αποδειχθούν διαφορετικές από αυτό που πίστευες.
Αυτό όμως δεν κάνει την προσφορά σου άχρηστη. Σημαίνει απλώς ότι μαζί με την καλοσύνη χρειάζεται και διάκριση: να ξέρεις πότε αξίζει να δώσεις, πότε χρειάζεται να μιλήσεις και πότε είναι ώρα να προστατεύσεις τον εαυτό σου.
Οι άνθρωποι μπορεί να ξεχάσουν όσα έκανες γι’ αυτούς. Εσύ όμως μην ξεχνάς ούτε την καλοσύνη σου ούτε την αξία σου. Το ένα δεν χρειάζεται ποτέ να υπάρχει σε βάρος του άλλου.
