Στη Σοκότρα της Υεμένης υπάρχει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δέντρα στον κόσμο. Είναι η Dracaena cinnabari, γνωστή διεθνώς ως «dragon’s blood tree» ή «δέντρο του αίματος του δράκου», με την τεράστια κόμη της να θυμίζει ανοιχτή ομπρέλα.
Το όνομά του δεν οφείλεται μόνο σε κάποιον παλιό θρύλο. Όταν ο κορμός ή τα κλαδιά του τραυματιστούν, το δέντρο παράγει μια χαρακτηριστική βαθιά κόκκινη ρητίνη, δημιουργώντας την εντύπωση ότι «ματώνει».
Τι είναι στην πραγματικότητα το κόκκινο «αίμα» του δέντρου;
Το κόκκινο υλικό δεν είναι χυμός που κυκλοφορεί μέσα στο δέντρο όπως το αίμα σε έναν οργανισμό. Πρόκειται για ρητίνη που είναι γνωστή εδώ και αιώνες ως «dragon’s blood» και έχει συνδεθεί στενά με την ιστορία και τον πολιτισμό της Σοκότρας.
Όταν στεγνώσει, αποκτά έντονο κόκκινο χρώμα και στο παρελθόν χρησιμοποιήθηκε μεταξύ άλλων ως χρωστική. Η χρήση της κόκκινης ρητίνης ως βαφής είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που έκαναν το συγκεκριμένο δέντρο γνωστό πολύ πέρα από τα όρια του νησιού.
Γιατί η ρητίνη του θεωρούνταν τόσο πολύτιμη;
Η ρητίνη της Dracaena cinnabari έχει μακρά ιστορία στην παραδοσιακή ιατρική. Στη Σοκότρα και την Υεμένη έχει χρησιμοποιηθεί παραδοσιακά για προβλήματα του δέρματος και του στόματος, για τραύματα και για ορισμένες γαστρεντερικές ενοχλήσεις.
Σύγχρονες εργαστηριακές μελέτες έχουν εξετάσει ουσίες που περιέχει η ρητίνη και έχουν καταγράψει, μεταξύ άλλων, αντιοξειδωτική και αντιμικροβιακή δράση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η ρητίνη αποτελεί αποδεδειγμένη θεραπεία για χρόνιες ή σοβαρές ασθένειες.
Οι παραδοσιακές χρήσεις ενός φυτού και τα αποτελέσματα εργαστηριακών ερευνών δεν πρέπει να συγχέονται με την κλινικά αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα ενός φαρμάκου.
Ένα δέντρο που υπάρχει φυσικά μόνο στη Σοκότρα
Η Dracaena cinnabari είναι ενδημικό είδος της Σοκότρας. Αυτό σημαίνει ότι ο φυσικός της βιότοπος περιορίζεται σε αυτό το ιδιαίτερο νησί του αρχιπελάγους της Σοκότρας, το οποίο ανήκει στην Υεμένη.
Η εμφάνισή της είναι δύσκολο να περάσει απαρατήρητη. Τα κλαδιά απλώνονται προς τα έξω και σχηματίζουν μια πυκνή, σχεδόν επίπεδη κόμη που μοιάζει με τεράστια ομπρέλα. Τα μεγάλα δέντρα δημιουργούν ένα τοπίο τόσο ιδιαίτερο, ώστε η Dracaena cinnabari έχει γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα της Σοκότρας.
Κινδυνεύει το «δέντρο του αίματος του δράκου»;
Το είδος κατατάσσεται ως Ευάλωτο (Vulnerable) στην Κόκκινη Λίστα της IUCN. Επομένως, είναι σωστό να υπάρχει ανησυχία για το μέλλον του, αλλά δεν είναι ακριβές να παρουσιάζεται ως δεδομένο ότι θα εξαφανιστεί μέσα στα επόμενα χρόνια.
Η πολύ περιορισμένη φυσική εξάπλωσή του κάνει την προστασία των πληθυσμών του ιδιαίτερα σημαντική. Αν ένα είδος υπάρχει φυσικά σε μία τόσο μικρή γεωγραφική περιοχή, οι αλλαγές στο περιβάλλον του μπορούν να έχουν πολύ μεγαλύτερες συνέπειες από ό,τι σε ένα φυτό που είναι εξαπλωμένο σε πολλές χώρες.
Έτσι, πίσω από την εντυπωσιακή ιστορία ενός δέντρου που φαίνεται να «ματώνει» βρίσκεται κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον: ένα μοναδικό είδος της Σοκότρας, με κόκκινη ρητίνη που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες και με εμφάνιση που δύσκολα θα μπορούσε να μπερδευτεί με οποιοδήποτε άλλο δέντρο.
