Πόσο μπορεί να επιβιώσει ένας άνθρωπος στο διάστημα χωρίς στολή;
Αν νομίζετε πως το διάστημα είναι απλά ένα ήσυχο και σκοτεινό μέρος με ωραίες θέες… ξανασκεφτείτε το. Είναι ένα από τα πιο αφιλόξενα μέρη που υπάρχουν. Δεν έχει αέρα, δεν έχει πίεση, και είναι γεμάτο επικίνδυνη ακτινοβολία. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι θα συνέβαινε αν κάποιος βρισκόταν ξαφνικά στο κενό του διαστήματος χωρίς στολή; Κρατηθείτε γιατί η αλήθεια είναι όσο σοκαριστική όσο και συναρπαστική.
Χάνεις τις αισθήσεις σου μέσα σε 15 δευτερόλεπτα
Το πρώτο πράγμα που συμβαίνει; Απώλεια συνείδησης. Χωρίς οξυγόνο, ο εγκέφαλος σταματά να λειτουργεί φυσιολογικά. Μέσα σε 10 με 15 δευτερόλεπτα, κάποιος θα λιποθυμούσε απλά γιατί δεν μπορεί να πάρει ανάσα. Όπως συμβαίνει με πιλότους όταν χάνουν ξαφνικά πίεση στο πιλοτήριο σε μεγάλο υψόμετρο – μόνο που εδώ δεν υπάρχει ούτε καν η πιθανότητα επαναφοράς.
Το σώμα σου… φουσκώνει!
Όχι, δεν θα εκραγείς όπως δείχνουν οι ταινίες. Αλλά ναι, το σώμα σου θα αρχίσει να πρήζεται από την πίεση – ή μάλλον, την έλλειψή της. Τα υγρά του σώματος (αίμα, σάλιο, ακόμα και τα υγρά στα μάτια σου) θα αρχίσουν να μετατρέπονται σε ατμό. Το δέρμα σου θα διατηρήσει την “πακεταρισμένη” κατάσταση, αλλά θα είναι εξαιρετικά επώδυνο.
Αν κρατήσεις την ανάσα σου, έχεις πρόβλημα
Αν το πρώτο σας ένστικτο είναι να κρατήσετε την ανάσα σας όταν βρεθείτε στο διάστημα, καλύτερα να το ξανασκεφτείτε. Η πίεση είναι τόσο χαμηλή που ο αέρας στους πνεύμονές σας θα διασταλεί και θα προκαλέσει ρήξη. Ο πιο ασφαλής τρόπος (αν υπάρχει τέτοιος) θα ήταν να εκπνεύσετε πριν την έκθεση – αλλά και πάλι, το παιχνίδι είναι σχεδόν χαμένο.
Βράζουν τα υγρά του σώματός σου
Μην το φανταστείτε σαν την κατσαρόλα στο μάτι της κουζίνας. Αλλά η απουσία πίεσης σημαίνει ότι τα υγρά σου αρχίζουν να εξατμίζονται αμέσως. Στο στόμα, στα μάτια, στους πνεύμονες – όλα παθαίνουν ζημιά. Όχι ακαριαίο θάνατο, αλλά καταστροφή των ιστών.
Ζέστη ή παγωνιά; Το διάστημα έχει και τα δύο
Αν νομίζατε πως θα παγώσετε αμέσως, δεν ισχύει ακριβώς. Η θερμοκρασία στο διάστημα εξαρτάται από το αν είσαι στον ήλιο ή στη σκιά. Μπορεί να φτάσει πάνω από 120°C ή κάτω από -150°C! Αλλά επειδή δεν υπάρχει αέρας, η απώλεια ή πρόσληψη θερμότητας γίνεται πιο αργά. Δηλαδή, δεν θα παγώσετε με τη μία, αλλά η ακτινοβολία του Ήλιου μπορεί να κάψει το δέρμα σας γρήγορα.
Πόση ώρα έχεις πριν είναι πολύ αργά;
Η αλήθεια είναι πως έχεις λιγότερο από 90 δευτερόλεπτα. Αν δε σε μαζέψουν μέσα σε 60 δευτερόλεπτα, τα πράγματα είναι άσχημα. Το ρεκόρ αντοχής σε συνθήκες σχεδόν κενού έγινε το 1965 από έναν τεχνικό της NASA όταν η στολή του αποσυμπιέστηκε. Έμεινε 14 δευτερόλεπτα ξύπνιος πριν χάσει τις αισθήσεις του – και σώθηκε! Μοναδικό περιστατικό.
Ο πραγματικός λόγος που πεθαίνεις στο διάστημα
Όχι, δεν πεθαίνεις από το κρύο, ούτε από την πίεση. Ο θάνατος έρχεται από ασφυξία. Ο εγκέφαλος σου δεν παίρνει οξυγόνο, και μέσα σε λίγα λεπτά προκαλείται ανεπανόρθωτη βλάβη. Η καρδιά συνεχίζει να χτυπάει για λίγο, αλλά χωρίς οξυγόνο, το κυκλοφορικό σύστημα καταρρέει.
Αν παραμείνεις στο διάστημα… τι παθαίνει το σώμα σου;
Σε ένα διαστημόπλοιο, το σώμα σου αποσυντίθεται κανονικά, όπως στη Γη. Έχει αέρα, μικρόβια, θερμοκρασία. Αλλά στο απόλυτο κενό; Το σώμα σου μουμιοποιείται. Δεν έχεις βακτήρια να κάνουν τη δουλειά. Η υγρασία εξαφανίζεται, το δέρμα παγώνει και παραμένεις σε μία διαστημική “κατάψυξη” για πάντα.
Υπάρχει περίπτωση επιβίωσης;
Ναι – αλλά είναι πολύ δύσκολο. Αν μείνεις λιγότερο από ένα λεπτό εκτεθειμένος, και σε φέρουν γρήγορα πίσω σε περιβάλλον με οξυγόνο και πίεση, μπορείς να σωθείς. Αλλά θα έχεις πιθανόν ζημιά στον εγκέφαλο και στους ιστούς. Όσο περισσότερο καθυστερεί η διάσωση, τόσο λιγότερες οι ελπίδες.
Η στολή είναι η μοναδική σου σωτηρία
Οι στολές των αστροναυτών είναι πραγματικά θαύματα της τεχνολογίας. Δεν είναι απλά fancy ρούχα. Παρέχουν:
-
Οξυγόνο για αναπνοή
-
Σταθερή θερμοκρασία
-
Προστασία από ακτινοβολία
-
Πίεση για να μη βράζουν τα υγρά σου
Χωρίς αυτή τη στολή, ο άνθρωπος είναι απλώς… άχρηστος στο διάστημα.
Το διάστημα είναι εντυπωσιακό, αλλά ακραίο. Ο ανθρώπινος οργανισμός δεν είναι φτιαγμένος για τέτοια περιβάλλοντα. Οι ταινίες μπορεί να το παρουσιάζουν εντυπωσιακά, αλλά η πραγματικότητα είναι χειρότερη: απώλεια οξυγόνου, οδυνηρό πρήξιμο, ζημιά στους ιστούς και – ναι – θάνατος σε λιγότερο από δύο λεπτά.
Η μόνη μας ελπίδα; Η τεχνολογία. Και οι στολές που κρατούν τους αστροναύτες μας ζωντανούς.
Μείνετε συντονισμένοι για περισσότερες διαστημικές ιστορίες – και μην ξεχάσετε να εγγραφείτε στο newsletter μας!
