Πότε θα εμφανιστεί το πρώτο δοντάκι του μωρού; Είναι μια από τις πιο συνηθισμένες απορίες των νέων γονιών, ιδιαίτερα όταν το μικρό τους αρχίζει να βάζει συνεχώς τα χεράκια στο στόμα, να έχει πολλά σάλια ή να δείχνει πιο ανήσυχο από το συνηθισμένο.
Η οδοντοφυΐα είναι ένα φυσιολογικό στάδιο της ανάπτυξης, αλλά δεν ξεκινά την ίδια στιγμή σε όλα τα παιδιά. Υπάρχουν συγκεκριμένα σημάδια που μπορείτε να παρατηρήσετε, ασφαλείς τρόποι ανακούφισης και ορισμένα συμπτώματα που δεν πρέπει να αποδίδετε απλώς στα πρώτα δόντια.
Σε ποια ηλικία εμφανίζεται συνήθως το πρώτο δόντι;
Τα περισσότερα μωρά βγάζουν το πρώτο τους δόντι περίπου στους 6 με 8 μήνες. Ωστόσο, ο χρόνος εμφάνισης μπορεί να διαφέρει αρκετά. Ορισμένα μωρά αποκτούν το πρώτο τους δοντάκι πριν από τον τέταρτο μήνα, ενώ άλλα μπορεί να συμπληρώσουν τον πρώτο χρόνο ζωής χωρίς να έχει εμφανιστεί κάποιο δόντι.
Η καθυστέρηση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα, καθώς σημαντικό ρόλο μπορεί να παίζει και η κληρονομικότητα. Αν όμως το μωρό έχει φτάσει τους 12 μήνες χωρίς να έχει βγάλει κανένα δόντι, η Ελληνική Παιδοδοντική Εταιρεία συνιστά να συμβουλευτείτε παιδοδοντίατρο.
Ποια είναι τα πρώτα σημάδια της οδοντοφυΐας;
Πριν εμφανιστεί ένα δόντι, αρκετά μωρά παρουσιάζουν μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά τους. Μπορεί να έχουν περισσότερα σάλια, να προσπαθούν να μασήσουν αντικείμενα ή να τρίβουν τα ούλα τους. Συχνά, στο σημείο όπου ετοιμάζεται να εμφανιστεί το δόντι, τα ούλα είναι ελαφρώς πρησμένα και ευαίσθητα.
Κάποια μωρά γίνονται πιο ανήσυχα, ξυπνούν συχνότερα τη νύχτα ή δυσκολεύονται προσωρινά στο τάισμα. Άλλα, όμως, βγάζουν τα πρώτα τους δόντια χωρίς ιδιαίτερη ενόχληση. Επίσης, τα πολλά σάλια και η τάση να βάζουν αντικείμενα στο στόμα δεν σημαίνουν πάντα ότι ένα δόντι πρόκειται να εμφανιστεί αμέσως.
Ποια δόντια βγαίνουν πρώτα και με ποια σειρά;
Συνήθως, τα πρώτα δοντάκια που εμφανίζονται είναι οι δύο κάτω κεντρικοί κοπτήρες, δηλαδή τα μπροστινά δόντια της κάτω γνάθου. Ακολουθούν συχνά οι αντίστοιχοι επάνω κοπτήρες και σταδιακά τα υπόλοιπα μπροστινά δόντια.
Αργότερα εμφανίζονται οι πρώτοι τραπεζίτες, οι κυνόδοντες και οι δεύτεροι τραπεζίτες. Δεν υπάρχει σταθερό διάστημα ανάμεσα στην εμφάνιση δύο δοντιών, ούτε συγκεκριμένος αριθμός δοντιών που πρέπει να έχει κάθε μωρό στον πρώτο χρόνο. Τα περισσότερα παιδιά αποκτούν και τα 20 νεογιλά δόντια μέχρι την ηλικία των 2 με 3 ετών.
Πώς μπορείτε να ανακουφίσετε το μωρό όταν βγάζει δόντια;
Αν το μωρό δείχνει ενοχλημένο, υπάρχουν απλοί τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν. Δοκιμάστε να κάνετε απαλό μασάζ στα ούλα με καθαρό δάχτυλο ή να του δώσετε έναν κατάλληλο δακτύλιο οδοντοφυΐας, τον οποίο έχετε προηγουμένως δροσίσει στο ψυγείο. Ένα καθαρό, δροσερό πανάκι μπορεί επίσης να προσφέρει ανακούφιση, πάντα με επίβλεψη.
Αποφύγετε τους δακτυλίους που έχουν παγώσει στην κατάψυξη, επειδή η πολύ σκληρή και παγωμένη επιφάνειά τους μπορεί να τραυματίσει τα ευαίσθητα ούλα. Προτιμήστε προϊόντα κατάλληλα για την ηλικία του παιδιού και ελέγχετε τακτικά ότι δεν έχουν φθαρεί ή σπάσει.
Γιατί χρειάζεται προσοχή με τα τζελ οδοντοφυΐας;
Παρότι στην αγορά υπάρχουν διάφορα προϊόντα που υπόσχονται ανακούφιση από τον πόνο της οδοντοφυΐας, δεν είναι όλα ασφαλή για τα βρέφη. Τα αναισθητικά τζελ που περιέχουν βενζοκαΐνη ή λιδοκαΐνη δεν συνιστώνται για την αντιμετώπιση της οδοντοφυΐας, καθώς μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Αποφύγετε επίσης τα ομοιοπαθητικά δισκία οδοντοφυΐας και τα περιδέραια από κεχριμπάρι, τα οποία δεν έχουν αποδεδειγμένο όφελος και μπορεί να δημιουργήσουν κινδύνους. Αν το μωρό πονάει έντονα, συμβουλευτείτε τον παιδίατρο για το αν χρειάζεται κάποιο κατάλληλο παυσίπονο και ποια είναι η σωστή δοσολογία για την ηλικία και το βάρος του.
Μπορεί η οδοντοφυΐα να προκαλέσει πυρετό ή διάρροια;
Η εμφάνιση των πρώτων δοντιών μπορεί να συνοδεύεται από μικρή αύξηση της θερμοκρασίας, αλλά ο πραγματικός πυρετός δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην οδοντοφυΐα. Το ίδιο ισχύει για τη διάρροια και τους εμετούς, που μπορεί να έχουν διαφορετική αιτία και χρειάζονται προσοχή.
Αν το μωρό παρουσιάσει θερμοκρασία 38°C ή περισσότερο, έντονη δυσφορία, μειωμένη πρόσληψη υγρών ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο. Ιδιαίτερα στα βρέφη κάτω των 3 μηνών, θερμοκρασία 38°C ή υψηλότερη χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Πότε πρέπει να ξεκινήσετε το βούρτσισμα των δοντιών;
Η σωστή φροντίδα των δοντιών ξεκινά από τη στιγμή που εμφανίζεται το πρώτο δοντάκι. Χρησιμοποιήστε μια μικρή, μαλακή οδοντόβουρτσα κατάλληλη για βρέφη και βουρτσίζετε απαλά δύο φορές την ημέρα, ιδιαίτερα πριν από τον βραδινό ύπνο.
Σύμφωνα με την Ελληνική Παιδοδοντική Εταιρεία, από το πρώτο δόντι συνιστάται φθοριούχος οδοντόκρεμα περιεκτικότητας 1.000 ppm, σε ελάχιστη ποσότητα, περίπου όσο ένας κόκκος ρυζιού. Το βούρτσισμα γίνεται πάντοτε από τον γονέα, ώστε να χρησιμοποιείται η σωστή ποσότητα και να καθαρίζονται καλά τα μικρά δόντια.
Πότε πρέπει να γίνει η πρώτη επίσκεψη στον παιδοδοντίατρο;
Η πρώτη επίσκεψη στον οδοντίατρο καλό είναι να πραγματοποιηθεί με την εμφάνιση του πρώτου δοντιού και πάντως όχι αργότερα από τα πρώτα γενέθλια του παιδιού. Δεν χρειάζεται να περιμένετε να παρουσιαστεί κάποια ενόχληση ή πρόβλημα.
Ο παιδοδοντίατρος μπορεί να ελέγξει την ανάπτυξη των δοντιών, να δείξει τον σωστό τρόπο καθαρισμού και να συμβουλεύσει τους γονείς για τη διατροφή και την πρόληψη της τερηδόνας. Αυτή η πρώτη επίσκεψη βοηθά επίσης το παιδί να εξοικειωθεί σταδιακά με την οδοντιατρική φροντίδα.
Τα πρώτα δόντια και η διατροφή του μωρού
Τα νεογιλά δόντια έχουν σημαντικό ρόλο στη μάσηση, στην ομιλία και στη διατήρηση του χώρου για τα μόνιμα δόντια που θα εμφανιστούν αργότερα. Γι’ αυτό χρειάζονται φροντίδα από την αρχή, παρότι κάποια στιγμή θα αντικατασταθούν.
Η εισαγωγή στερεών τροφών, ωστόσο, δεν χρειάζεται να περιμένει την εμφάνιση του πρώτου δοντιού. Συνήθως ξεκινά περίπου στους 6 μήνες, όταν το μωρό παρουσιάζει τα κατάλληλα αναπτυξιακά σημάδια ετοιμότητας, σύμφωνα με τις οδηγίες του παιδιάτρου. Οι τροφές πρέπει να έχουν υφή κατάλληλη για την ηλικία και τις δυνατότητες μάσησης του παιδιού.
Ποιες συνήθειες προστατεύουν τα πρώτα δοντάκια;
Η πρόληψη της τερηδόνας αρχίζει πολύ νωρίς. Αποφύγετε να προσφέρετε στο μωρό χυμούς ή ζαχαρούχα ροφήματα και μην το αφήνετε να κοιμάται με μπιμπερό που περιέχει γάλα ή γλυκά υγρά. Η παρατεταμένη επαφή των δοντιών με τα σάκχαρα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδόνας.
Ο θηλασμός μπορεί να συνεχίζεται σύμφωνα με τις ανάγκες της μητέρας και του παιδιού. Παράλληλα, η τακτική στοματική υγιεινή και οι εξατομικευμένες συμβουλές του παιδιάτρου ή του παιδοδοντιάτρου βοηθούν στη διατήρηση της υγείας των πρώτων δοντιών.
Κάθε μωρό έχει τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης
Είναι φυσικό οι γονείς να ανυπομονούν να δουν το πρώτο δοντάκι και να συγκρίνουν την ανάπτυξη του μωρού τους με άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας. Όμως, όπως συμβαίνει με πολλά στάδια της ανάπτυξης, έτσι και στην οδοντοφυΐα υπάρχουν φυσιολογικές διαφορές.
Το σημαντικό δεν είναι να εμφανιστεί το πρώτο δόντι σε έναν συγκεκριμένο μήνα, αλλά να παρακολουθείτε την ανάπτυξη του παιδιού και να φροντίζετε σωστά τη στοματική του υγεία. Με λίγη υπομονή, ασφαλείς τρόπους ανακούφισης και σωστή καθοδήγηση, αυτή η ξεχωριστή περίοδος μπορεί να γίνει πιο εύκολη τόσο για το μωρό όσο και για τους γονείς.
Πηγές:
