Η απολέπιση μπορεί να κάνει το δέρμα να δείχνει πιο λείο και ομοιόμορφο, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι όσο περισσότερο τρίβουμε τόσο καλύτερο είναι το αποτέλεσμα. Ένα δυνατό scrub ή η πολύ συχνή χρήση απολεπιστικών μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα, ερυθρότητα και ερεθισμό.
Το σημαντικό είναι να ξεχωρίζουμε τη μηχανική από τη χημική απολέπιση και να επιλέγουμε μέθοδο και συχνότητα ανάλογα με τον τύπο του δέρματος και τα υπόλοιπα προϊόντα που χρησιμοποιούμε.
Τι είναι πραγματικά το scrub;
Με τον όρο scrub συνήθως εννοούμε τη μηχανική απολέπιση. Δηλαδή ένα προϊόν που περιέχει μικρούς κόκκους ή χρησιμοποιείται μαζί με κάποιο εργαλείο ώστε να απομακρύνει επιφανειακά νεκρά κύτταρα μέσω τριβής.
Υπάρχει όμως και η χημική απολέπιση, η οποία λειτουργεί διαφορετικά. Συστατικά όπως τα AHA, για παράδειγμα γλυκολικό ή γαλακτικό οξύ, και τα BHA, όπως το σαλικυλικό οξύ, βοηθούν στην απομάκρυνση νεκρών κυττάρων χωρίς μηχανικό τρίψιμο.
Επομένως, AHA και BHA δεν είναι «χημικά scrubs», αλλά διαφορετική κατηγορία απολεπιστικών.
Τι μπορεί να προσφέρει η απολέπιση;
Όταν γίνεται σωστά, η απολέπιση μπορεί να απομακρύνει μέρος των νεκρών κυττάρων από την επιφάνεια της επιδερμίδας και να αφήσει το δέρμα πιο λείο στην αφή.
- Πιο λεία υφή: Η επιφανειακή συσσώρευση νεκρών κυττάρων μειώνεται.
- Πιο ομοιόμορφη εμφάνιση: Ορισμένες μορφές απολέπισης μπορούν να βοηθήσουν στην τραχιά υφή ή σε θαμπή όψη.
- Βοήθεια σε συγκεκριμένες ανάγκες: Ορισμένα χημικά απολεπιστικά χρησιμοποιούνται για ακμή, δυσχρωμίες ή τραχιά υφή, ανάλογα με το δραστικό συστατικό.
Δεν χρειάζεται όμως να προκαλείται έντονη ερυθρότητα ή αίσθημα «καψίματος» για να θεωρείται ότι η απολέπιση λειτουργεί.
Πότε καλύτερα να αποφεύγετε το scrub;
Όταν το δέρμα είναι ήδη ερεθισμένο
Αν υπάρχει έντονη ξηρότητα, κοκκινίλα, τσούξιμο ή ξεφλούδισμα, το τρίψιμο μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο τον δερματικό φραγμό.
Σε αυτή την περίπτωση είναι προτιμότερο να διακόψετε προσωρινά την απολέπιση και να περιοριστείτε σε ήπιο καθαρισμό και ενυδάτωση μέχρι να ηρεμήσει το δέρμα.
Σε ευαίσθητο δέρμα
Η μηχανική απολέπιση μπορεί να είναι υπερβολικά ερεθιστική για ορισμένα ευαίσθητα δέρματα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα τα χημικά απολεπιστικά είναι αυτομάτως ασφαλέστερα.
Ακόμη και ένα ήπιο AHA ή BHA μπορεί να προκαλέσει αντίδραση αν χρησιμοποιείται πολύ συχνά ή σε μεγάλη συγκέντρωση. Ξεκινήστε συντηρητικά και σταματήστε αν εμφανιστούν επίμονο κάψιμο, κοκκινίλα ή ξεφλούδισμα.
Σε ενεργή ή φλεγμονώδη ακμή
Το έντονο τρίψιμο δεν θεραπεύει την ακμή και μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό. Η American Academy of Dermatology συμβουλεύει να αποφεύγουμε το δυνατό scrubbing, επειδή μπορεί να κάνει δερματικές παθήσεις, όπως η ακμή, πιο ερεθισμένες.
Σε ορισμένες μορφές ακμής μπορεί να χρησιμοποιείται χημικό απολεπιστικό, όπως σαλικυλικό οξύ, αλλά αυτό είναι διαφορετικό από το τρίψιμο με κόκκους.
Σε έκζεμα ή πολύ ξηρό δέρμα
Αν ο δερματικός φραγμός είναι ήδη ταλαιπωρημένος, η απολέπιση μπορεί να αυξήσει την ξηρότητα και τον ερεθισμό. Σε ενεργό έκζεμα ή έντονη φλεγμονή είναι καλύτερο να μην χρησιμοποιείται scrub χωρίς καθοδήγηση από δερματολόγο.
Μετά από laser, peeling ή άλλη δερματολογική θεραπεία
Μετά από χημικό peeling, laser ή άλλες διαδικασίες το δέρμα χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει. Η πρόωρη απολέπιση μπορεί να καθυστερήσει την αποκατάσταση ή να προκαλέσει έντονο ερεθισμό.
Ακολουθήστε τις οδηγίες του επαγγελματία που έκανε τη θεραπεία και μην προσθέτετε μόνοι σας scrub ή οξέα πριν δοθεί το πράσινο φως.
Ποια σημάδια δείχνουν ότι κάνετε υπερβολική απολέπιση;
Η υπερβολική απολέπιση μπορεί να αποδυναμώσει τον δερματικό φραγμό και να κάνει το δέρμα πιο αντιδραστικό.
- Επίμονη κοκκινίλα
- Τσούξιμο ή κάψιμο
- Ξεφλούδισμα
- Έντονη ξηρότητα ή αίσθημα τραβήγματος
- Αυξημένη ευαισθησία σε προϊόντα που προηγουμένως ανεχόσασταν
- Έξαρση ερεθισμού ή σπυριών
Αν εμφανιστούν τέτοια συμπτώματα, διακόψτε προσωρινά τα απολεπιστικά και επιστρέψτε σε μια απλή ρουτίνα καθαρισμού, ενυδάτωσης και αντηλιακής προστασίας.
Scrub ή χημική απολέπιση;
Δεν υπάρχει μία επιλογή που να είναι καλύτερη για όλους. Η κατάλληλη μέθοδος εξαρτάται από το δέρμα και από το τι θέλετε να αντιμετωπίσετε.
Η μηχανική απολέπιση μπορεί να λειτουργήσει σε άτομα που την ανέχονται καλά, αρκεί οι κόκκοι να μην είναι υπερβολικά τραχείς και να εφαρμόζεται χωρίς πίεση. Τα χημικά απολεπιστικά μπορούν να προσφέρουν πιο ελεγχόμενη δράση, αλλά επίσης μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αν χρησιμοποιείτε ήδη ρετινόλη, συνταγογραφούμενα ρετινοειδή, benzoyl peroxide ή άλλα προϊόντα που ξηραίνουν ή απολεπίζουν το δέρμα. Ο συνδυασμός πολλών δραστικών μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολικό ερεθισμό.
Ζάχαρη, αλάτι και καφές είναι καλή ιδέα;
Όχι για κάθε δέρμα και ειδικά όχι επειδή είναι «φυσικά». Κόκκοι ζάχαρης, αλατιού ή καφέ μπορεί να είναι αρκετά τραχείς για την επιδερμίδα του προσώπου και να προκαλέσουν ερεθισμό όταν χρησιμοποιούνται έντονα.
Η ζάχαρη δεν είναι «ιδανική για ευαίσθητο δέρμα» και δεν υπάρχει λόγος να προτιμάται ένα DIY scrub από ένα προϊόν σχεδιασμένο και δοκιμασμένο για χρήση στο πρόσωπο.
Το μέλι κάνει απολέπιση;
Το μέλι δεν αποτελεί υποκατάστατο χημικού ή μηχανικού απολεπιστικού. Μπορεί να χρησιμοποιείται ως συστατικό σε καλλυντικές φόρμουλες, αλλά δεν χρειάζεται να το εφαρμόζετε μόνο του στο πρόσωπο για να αφαιρέσετε νεκρά κύτταρα.
Το γεγονός ότι ένα συστατικό είναι φυσικό δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητα πιο ασφαλές ή αποτελεσματικό.
Πόσο συχνά πρέπει να κάνετε απολέπιση;
Δεν υπάρχει γενικός κανόνας του τύπου «1–2 φορές την εβδομάδα για όλους». Η συχνότητα εξαρτάται από το προϊόν, τη συγκέντρωση των δραστικών, τον τύπο του δέρματος και τα υπόλοιπα προϊόντα της ρουτίνας σας.
Η American Academy of Dermatology επισημαίνει ότι όσο πιο έντονη είναι η μέθοδος απολέπισης, τόσο πιο αραιά πρέπει συνήθως να χρησιμοποιείται. Το σημαντικότερο είναι να μην εμφανίζονται κοκκινίλα, κάψιμο ή ξηρότητα.
Πώς να κάνετε scrub πιο ασφαλώς
- Μην πιέζετε: Χρησιμοποιήστε πολύ απαλές κυκλικές κινήσεις.
- Μην τρίβετε για πολλή ώρα: Περίπου 30 δευτερόλεπτα είναι αρκετά για ένα ήπιο μηχανικό scrub.
- Ξεπλύνετε με χλιαρό νερό: Όχι πολύ ζεστό.
- Εφαρμόστε ενυδατική μετά: Η απολέπιση μπορεί να αυξήσει την ξηρότητα.
- Μην απολεπίζετε πληγές ή ηλιακό έγκαυμα: Περιμένετε μέχρι να αποκατασταθεί το δέρμα.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να κάνω scrub αν έχω ευαίσθητο δέρμα;
Εξαρτάται από το πόσο ευαίσθητο είναι το δέρμα σας και από το προϊόν. Σε αρκετούς ανθρώπους η μηχανική απολέπιση προκαλεί ερεθισμό. Αντί να υποθέσετε ότι ένα χημικό απολεπιστικό είναι αυτομάτως καλύτερο, ξεκινήστε με πολύ ήπια επιλογή και μικρή συχνότητα ή ζητήστε συμβουλή δερματολόγου.
Είναι καλύτερη η χημική απολέπιση από το scrub;
Όχι πάντα. Μπορεί να είναι πιο ελεγχόμενη για ορισμένα δέρματα, αλλά μπορεί επίσης να προκαλέσει ξηρότητα, ξεφλούδισμα ή ερεθισμό. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τον τύπο του δέρματος και το δραστικό συστατικό.
Μπορώ να χρησιμοποιώ scrub αν έχω ακμή;
Το έντονο τρίψιμο καλό είναι να αποφεύγεται, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν φλεγμονώδη σπυράκια. Για ορισμένες μορφές ακμής μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατάλληλο χημικό απολεπιστικό, όπως σαλικυλικό οξύ, αλλά όχι απαραίτητα σε όλους και όχι μαζί με πολλά άλλα ερεθιστικά προϊόντα.
Μπορώ να κάνω scrub σώματος πιο έντονα;
Το δέρμα του σώματος είναι συχνά πιο ανθεκτικό από του προσώπου, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι χρειάζεται σκληρό τρίψιμο. Αν υπάρχει έκζεμα, ξηρότητα, θυλακίτιδα, πληγές ή ερεθισμός, η έντονη απολέπιση μπορεί και εκεί να δημιουργήσει προβλήματα.
Η απολέπιση δεν πρέπει να πονάει
Ο στόχος δεν είναι να «γυαλίσετε» το δέρμα μέχρι να κοκκινίσει. Η σωστή απολέπιση είναι ήπια και προσαρμοσμένη στις ανάγκες της επιδερμίδας.
Αν το δέρμα σας είναι ήδη λείο και άνετο χωρίς απολέπιση, δεν υπάρχει λόγος να προσθέσετε scrub μόνο και μόνο επειδή θεωρείται απαραίτητο βήμα περιποίησης. Σε αρκετές περιπτώσεις, λιγότερη τριβή σημαίνει πιο ήρεμο και πιο υγιές δέρμα.
Πηγές:
