Το υαλουρονικό οξύ είναι ένα από τα πιο γνωστά συστατικά στην περιποίηση του δέρματος, αλλά συχνά κάτω από την ίδια ονομασία μπαίνουν πολύ διαφορετικά πράγματα: ένα ενυδατικό serum, ένα συμπλήρωμα και ένα ενέσιμο filler δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο ούτε έχουν τους ίδιους κινδύνους.
Στα καλλυντικά χρησιμοποιείται κυρίως για την ενυδάτωση της επιφάνειας της επιδερμίδας. Στα ενέσιμα fillers, αντίθετα, το υλικό τοποθετείται μέσα στους ιστούς για να προσθέσει όγκο ή να διορθώσει συγκεκριμένες πτυχές και ρυτίδες. Αυτή η διαφορά είναι το κλειδί για να καταλάβουμε τι μπορεί πραγματικά να προσφέρει.
Τι είναι το υαλουρονικό οξύ;
Το υαλουρονικό οξύ, ή υαλουρονάνη, είναι ένας πολυσακχαρίτης που υπάρχει φυσιολογικά στον ανθρώπινο οργανισμό. Αποτελεί σημαντικό μέρος της εξωκυττάριας θεμέλιας ουσίας και βρίσκεται μεταξύ άλλων στο δέρμα, στις αρθρώσεις και στα μάτια.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του είναι η μεγάλη ικανότητά του να αλληλεπιδρά με το νερό. Για αυτό χρησιμοποιείται ευρέως σε προϊόντα ενυδάτωσης, ιατροτεχνολογικά προϊόντα και ενέσιμα fillers.
Με την ηλικία και τη χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία αλλάζει η ποσότητα και η κατανομή του υαλουρονικού οξέος στο δέρμα. Αυτό αποτελεί όμως μόνο ένα μέρος μιας πολύ πιο σύνθετης διαδικασίας γήρανσης που αφορά επίσης το κολλαγόνο, την ελαστίνη και τη λειτουργία του δερματικού φραγμού.
Τι κάνει το υαλουρονικό οξύ σε μια κρέμα ή ένα serum;
Στα τοπικά καλλυντικά το υαλουρονικό οξύ χρησιμοποιείται κυρίως ως υγραντικός παράγοντας. Βοηθά την εξωτερική στιβάδα της επιδερμίδας να συγκρατεί νερό, με αποτέλεσμα το δέρμα να αισθάνεται πιο απαλό και να φαίνεται προσωρινά πιο λείο.
Αυτό μπορεί επίσης να κάνει ορισμένες λεπτές γραμμές ξηρότητας να φαίνονται λιγότερο έντονες. Δεν σημαίνει όμως ότι ένα serum «γεμίζει» βαθιές ρυτίδες ή αναπληρώνει τον χαμένο όγκο του προσώπου.
Διεισδύει βαθιά στο δέρμα;
Η απάντηση εξαρτάται από το μοριακό βάρος και τη συγκεκριμένη φόρμουλα. Το υαλουρονικό οξύ είναι σχετικά μεγάλο μόριο και πολλές τοπικές μορφές του δρουν κυρίως στην επιφάνεια και στην κεράτινη στιβάδα.
Υπάρχουν διαφορετικά μοριακά βάρη και τροποποιημένες μορφές που χρησιμοποιούνται στην κοσμετολογία, αλλά το γεγονός ότι ένα προϊόν αναγράφει απλώς «hyaluronic acid» δεν μας λέει από μόνο του πόσο βαθιά δρα.
Εξαφανίζει τις ρυτίδες;
Όχι. Ένα τοπικό προϊόν με υαλουρονικό μπορεί να βελτιώσει την ενυδάτωση και να κάνει την επιφάνεια του δέρματος να φαίνεται προσωρινά πιο γεμάτη και λεία.
Οι βαθύτερες ρυτίδες όμως σχετίζονται με χρόνια φωτογήρανση, αλλαγές στο κολλαγόνο και την ελαστίνη, επαναλαμβανόμενες μυϊκές κινήσεις και μεταβολές στον όγκο και στη δομή του προσώπου. Ένα ενυδατικό serum δεν μπορεί να αντιστρέψει αυτές τις αλλαγές.
Τι είναι τα ενέσιμα fillers υαλουρονικού;
Τα fillers περιέχουν ειδικά σχεδιασμένο υαλουρονικό οξύ σε μορφή gel που εγχέεται κάτω από το δέρμα. Συχνά το μόριο έχει υποστεί διασταύρωση, γνωστή ως cross-linking, ώστε να παραμένει περισσότερο χρόνο στους ιστούς.
Χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένους αισθητικούς στόχους, όπως:
- Αποκατάσταση ή προσθήκη όγκου
- Διόρθωση συγκεκριμένων πτυχών και ρυτίδων
- Αύξηση ή διαμόρφωση χειλιών
- Διαμόρφωση περιοχών όπως πηγούνι ή παρειές, ανάλογα με το εγκεκριμένο προϊόν
Τα fillers επομένως δεν είναι απλώς «πιο δυνατή ενυδάτωση». Πρόκειται για ενέσιμα ιατροτεχνολογικά προϊόντα με διαφορετικό μηχανισμό και διαφορετικό επίπεδο κινδύνου.
Πόσο διαρκεί ένα filler υαλουρονικού;
Δεν υπάρχει μία διάρκεια για όλα τα fillers. Η FDA αναφέρει ότι η δράση του υαλουρονικού οξέος ως υλικού filler διαρκεί περίπου 6 έως 12 μήνες, αλλά στην πράξη η διάρκεια εξαρτάται από το προϊόν, τον βαθμό διασταύρωσης, την ποσότητα, την περιοχή της έγχυσης και τον οργανισμό του ατόμου.
Ορισμένα προϊόντα και συγκεκριμένες περιοχές μπορεί να έχουν διαφορετική διάρκεια. Για αυτό είναι προτιμότερο να συζητάτε το αναμενόμενο αποτέλεσμα του συγκεκριμένου filler που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί και όχι να βασίζεστε σε έναν γενικό αριθμό.
Ποιες είναι οι συχνές παρενέργειες των fillers;
Μετά την έγχυση μπορεί να εμφανιστούν:
- Πρήξιμο
- Κοκκινίλα
- Πόνος ή ευαισθησία
- Μελανιές
- Κνησμός
- Σκληρία ή μικρά εξογκώματα
Οι περισσότερες από αυτές τις αντιδράσεις είναι προσωρινές, αλλά υπάρχουν και λιγότερο συχνές επιπλοκές, όπως λοίμωξη, οζίδια και φλεγμονώδεις αντιδράσεις.
Ποια είναι η σοβαρότερη επιπλοκή;
Η πιο σοβαρή γνωστή επιπλοκή είναι η ακούσια έγχυση του filler μέσα σε αιμοφόρο αγγείο. Μπορεί να διακόψει την αιμάτωση των ιστών και να προκαλέσει νέκρωση.
Σε σπάνιες περιπτώσεις έχουν αναφερθεί διαταραχές όρασης, μόνιμη τύφλωση και αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Για αυτό οι ενέσεις πρέπει να πραγματοποιούνται από κατάλληλα εκπαιδευμένο και αδειοδοτημένο επαγγελματία υγείας που γνωρίζει καλά την ανατομία και μπορεί να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει επιπλοκές.
Υαλουρονικό filler και Botox είναι το ίδιο πράγμα;
Όχι. Έχουν διαφορετικό μηχανισμό δράσης.
- Υαλουρονικό filler: προσθέτει όγκο ή γεμίζει συγκεκριμένες περιοχές.
- Βοτουλινική τοξίνη: μειώνει προσωρινά τη νευρική διέγερση συγκεκριμένων μυών, με αποτέλεσμα να μειώνεται η κινητικότητά τους και να απαλύνονται ορισμένες δυναμικές ρυτίδες.
Δεν είναι επομένως δύο ανταγωνιστικές εκδοχές της ίδιας θεραπείας. Χρησιμοποιούνται για διαφορετικούς στόχους και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να συνδυαστούν από κατάλληλο ιατρό.
Τι ισχύει για τα συμπληρώματα υαλουρονικού οξέος;
Το υαλουρονικό οξύ κυκλοφορεί και ως συμπλήρωμα διατροφής. Μικρές τυχαιοποιημένες μελέτες έχουν αναφέρει βελτιώσεις σε δείκτες όπως η ενυδάτωση και η ελαστικότητα του δέρματος.
Μετα-ανάλυση κλινικών δοκιμών έχει επίσης βρει πιθανό όφελος σε ενυδάτωση, ελαστικότητα και βάθος ρυτίδων. Ωστόσο, ο αριθμός των μελετών παραμένει περιορισμένος και υπάρχει ετερογένεια ανάμεσα στις δοκιμές.
Για αυτό τα συμπληρώματα δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως καθιερωμένη αντιγηραντική θεραπεία ή ως ισοδύναμα με τα τοπικά προϊόντα και τα fillers.
Υπάρχει σημαντική ποσότητα υαλουρονικού στα τρόφιμα;
Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να ψάχνουμε τρόφιμα ως «πηγές υαλουρονικού οξέος» με τον ίδιο τρόπο που αναζητούμε βιταμίνη C ή ασβέστιο. Το σώμα συνθέτει το δικό του υαλουρονικό οξύ και οι διατροφικοί ισχυρισμοί γύρω από συγκεκριμένες τροφές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αποδεδειγμένη μέθοδος αύξησης του υαλουρονικού στο δέρμα.
Παίζει ρόλο στην επούλωση;
Το υαλουρονικό οξύ συμμετέχει φυσιολογικά σε πολλές βιολογικές διαδικασίες, μεταξύ αυτών και σε στάδια της επούλωσης των ιστών.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα οποιοδήποτε καλλυντικό serum με υαλουρονικό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να θεραπεύει πληγές. Ιατρικά προϊόντα που περιέχουν υαλουρονικό έχουν διαφορετική σύνθεση, ένδειξη και τρόπο χρήσης από ένα κοινό καλλυντικό.
Πώς να επιλέξετε serum με υαλουρονικό οξύ
Δεν χρειάζεται να αναζητάτε απλώς τη μεγαλύτερη δυνατή συγκέντρωση. Η αποτελεσματικότητα μιας φόρμουλας εξαρτάται από το μοριακό βάρος του υαλουρονικού, τις διαφορετικές μορφές του και τα υπόλοιπα συστατικά του προϊόντος.
Αν το δέρμα είναι ξηρό, χρησιμοποιήστε το serum ως μέρος μιας ολοκληρωμένης ενυδατικής ρουτίνας και ακολουθήστε το με κατάλληλη κρέμα. Το serum από μόνο του δεν αντικαθιστά πάντα τα μαλακτικά και αποφρακτικά συστατικά μιας ενυδατικής.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να χρησιμοποιώ υαλουρονικό οξύ κάθε μέρα;
Τα περισσότερα τοπικά καλλυντικά με υαλουρονικό είναι σχεδιασμένα για συχνή ή καθημερινή χρήση και γενικά είναι καλά ανεκτά. Ακολουθήστε όμως τις οδηγίες του συγκεκριμένου προϊόντος και διακόψτε το αν εμφανιστεί επίμονος ερεθισμός.
Είναι καλό για ευαίσθητο δέρμα;
Το ίδιο το υαλουρονικό είναι συνήθως καλά ανεκτό, αλλά η αντίδραση εξαρτάται από ολόκληρη τη φόρμουλα. Άρωμα, συντηρητικά ή άλλα δραστικά συστατικά του ίδιου προϊόντος μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό σε ευαίσθητο δέρμα.
Το serum κάνει το ίδιο με το ενέσιμο υαλουρονικό;
Όχι. Το serum δρα κυρίως στην επιφάνεια της επιδερμίδας και προσφέρει ενυδάτωση. Το filler τοποθετείται με έγχυση στους ιστούς και μπορεί να προσθέσει όγκο ή να διορθώσει συγκεκριμένες ρυτίδες και πτυχές.
Τα fillers είναι μόνιμα;
Τα fillers υαλουρονικού είναι προσωρινά. Το υλικό αποδομείται σταδιακά από τον οργανισμό και μπορεί να χρειαστεί επανάληψη της θεραπείας για τη διατήρηση του αποτελέσματος.
Είναι ασφαλές το filler επειδή το υαλουρονικό υπάρχει φυσικά στο σώμα;
Όχι με αυτή τη λογική. Το γεγονός ότι το υαλουρονικό υπάρχει φυσιολογικά στον οργανισμό δεν εξαλείφει τους κινδύνους της έγχυσης. Οι σοβαρότερες επιπλοκές σχετίζονται κυρίως με το πού και πώς εγχέεται το υλικό.
Το ίδιο όνομα, αλλά πολύ διαφορετικές χρήσεις
Το υαλουρονικό οξύ είναι χρήσιμο συστατικό στην περιποίηση του δέρματος, αλλά είναι σημαντικό να μην περιμένουμε από ένα serum αυτό που μπορεί να κάνει ένα ενέσιμο filler.
Για καθημερινή χρήση, το βασικό όφελος είναι η ενυδάτωση και η προσωρινά πιο λεία όψη της επιδερμίδας. Οι ενέσιμες εφαρμογές μπορούν να προσφέρουν σαφώς μεγαλύτερες αλλαγές στον όγκο και στις ρυτίδες, αλλά αποτελούν ιατρική αισθητική πράξη με πραγματικούς κινδύνους και χρειάζονται σωστή επιλογή επαγγελματία.
Πηγές:
