Όταν μιλάμε για έναν «αληθινό άντρα», πολλές φορές το μυαλό πηγαίνει στη δύναμη, στην εμφάνιση, στην επιτυχία ή στην εικόνα που δείχνει προς τα έξω. Όμως ο χαρακτήρας ενός ανθρώπου δεν μετριέται στους μυς, στα χρήματα ή στο πόσο επιβλητικός φαίνεται.
Φαίνεται κυρίως στον τρόπο που φέρεται όταν κανείς δεν τον παρακολουθεί: αν κρατά τον λόγο του, αν σέβεται τους άλλους, αν μπορεί να δείξει συναίσθημα και αν έχει το θάρρος να είναι ειλικρινής. Αυτές οι αξίες δεν ανήκουν αποκλειστικά στους άντρες, αλλά όταν μιλάμε για ανδρικά πρότυπα, είναι ίσως πολύ πιο σημαντικές από οποιαδήποτε εξωτερική εικόνα.
Η μπέσα φαίνεται όταν τα λόγια γίνονται πράξεις
Η λέξη «μπέσα» έχει ιδιαίτερο βάρος στην ελληνική καθημερινή γλώσσα. Περιγράφει κάτι περισσότερο από μια απλή υπόσχεση: την αξιοπιστία, τη συνέπεια και την αίσθηση ότι ο άλλος μπορεί πραγματικά να στηριχθεί πάνω σου.
Ένας άνθρωπος με μπέσα δεν χρειάζεται να δίνει μεγάλες υποσχέσεις. Αν πει «θα είμαι εκεί», προσπαθεί να είναι εκεί. Αν αναλάβει μια ευθύνη, δεν εξαφανίζεται όταν τα πράγματα δυσκολέψουν. Και αν καταλάβει ότι δεν μπορεί να τηρήσει κάτι που υποσχέθηκε, έχει την εντιμότητα να το παραδεχτεί.
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο της μπέσας: η απόσταση ανάμεσα στα λόγια και στις πράξεις να είναι όσο το δυνατόν μικρότερη.
Είναι εύκολο να δείχνεις συνεπής όταν όλα πηγαίνουν καλά. Ο χαρακτήρας φαίνεται περισσότερο στις δύσκολες στιγμές, όταν υπάρχει κόστος, πίεση ή η ευκαιρία να διαλέξεις τον εύκολο δρόμο.
Το συναίσθημα δεν ακυρώνει τη δύναμη
Για πολλές γενιές, αρκετά αγόρια μεγάλωσαν ακούγοντας φράσεις όπως «οι άντρες δεν κλαίνε» ή «πρέπει να είσαι δυνατός». Έτσι δημιουργήθηκε η εντύπωση ότι η λύπη, ο φόβος, η συγκίνηση ή η ανάγκη για βοήθεια είναι σημάδια αδυναμίας.
Όμως το να αναγνωρίζει κάποιος αυτό που νιώθει δεν τον κάνει λιγότερο δυνατό. Αντίθετα, χρειάζεται συχνά περισσότερο θάρρος για να πεις «φοβάμαι», «πόνεσα», «έκανα λάθος» ή «σε χρειάζομαι» από το να κρύβεσαι πίσω από μια εικόνα απόλυτης αυτοπεποίθησης.
Ένας ώριμος άντρας μπορεί να αγαπήσει χωρίς να αισθάνεται ότι πρέπει να το κρύψει. Μπορεί να συγκινηθεί, να ζητήσει συγγνώμη, να ακούσει έναν φίλο ή τον σύντροφό του και να σταθεί δίπλα σε κάποιον που περνά δύσκολα.
Το συναίσθημα δεν βρίσκεται απέναντι από τη δύναμη. Είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας.
Η ειλικρίνεια απαιτεί θάρρος
Η ειλικρίνεια ακούγεται απλή, αλλά συχνά είναι μία από τις δυσκολότερες στάσεις ζωής. Δεν σημαίνει μόνο να μην λες ψέματα. Σημαίνει να μπορείς να κοιτάξεις πρώτα τον ίδιο σου τον εαυτό χωρίς δικαιολογίες.
Να αναγνωρίζεις πότε έκανες λάθος. Να παραδέχεσαι ότι δεν γνωρίζεις κάτι. Να μην κατηγορείς πάντοτε τους άλλους για ό,τι πήγε στραβά. Και να μην δημιουργείς μια ψεύτικη εικόνα για να αποδείξεις ότι είσαι περισσότερο επιτυχημένος, δυνατός ή σημαντικός από όσο πραγματικά αισθάνεσαι.
Η ειλικρίνεια δεν σημαίνει σκληρότητα. Μπορείς να λες την αλήθεια χωρίς να πληγώνεις επίτηδες. Μπορείς να είσαι ξεκάθαρος και ταυτόχρονα να δείχνεις σεβασμό.
Ένας άνθρωπος που αναγνωρίζει τις αδυναμίες του δεν χάνει την αξία του. Αντίθετα, δείχνει ότι δεν χρειάζεται να κρυφτεί πίσω από ένα προσωπείο.
Ο χαρακτήρας φαίνεται στις καθημερινές πράξεις
Κανένας άνθρωπος δεν είναι τέλειος. Ένας άντρας μπορεί να κάνει λάθη, να φοβηθεί, να αμφιβάλει, να αποτύχει ή να πάρει μια κακή απόφαση. Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα αλλά ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει όλα αυτά.
Χαρακτήρας είναι να μπορείς να παραδεχτείς ένα λάθος και να προσπαθήσεις να το διορθώσεις. Να φέρεσαι με σεβασμό όχι μόνο σε ανθρώπους από τους οποίους έχεις κάτι να κερδίσεις, αλλά και σε εκείνους που δεν μπορούν να σου προσφέρουν τίποτα.
Φαίνεται στον φίλο που θα σηκώσει το τηλέφωνο όταν τον χρειάζεσαι. Στον σύντροφο που θα ακούσει αντί να προσπαθήσει να επιβληθεί. Στον πατέρα που θα διδάξει στο παιδί του όχι μόνο πώς να πετυχαίνει, αλλά και πώς να σέβεται, να αναλαμβάνει ευθύνες και να φέρεται ανθρώπινα.
Φαίνεται επίσης στον τρόπο που κάποιος αντιμετωπίζει την αποτυχία. Αντί να ψάχνει πάντα έναν ένοχο, μπορεί να αναρωτηθεί τι θα μπορούσε να έχει κάνει διαφορετικά και τι μπορεί να μάθει από αυτό που συνέβη.
Δεν χρειάζεται να αποδείξεις σε κανέναν ότι είσαι «αληθινός άντρας»
Ίσως τελικά αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό σημείο. Ένας άνθρωπος με αυτοπεποίθηση και χαρακτήρα δεν χρειάζεται συνεχώς να αποδεικνύει ότι είναι σκληρός, δυνατός ή «αρκετά άντρας».
Δεν χρειάζεται να μιλά πιο δυνατά από όλους, να επιβάλλεται ή να κρύβει κάθε αδυναμία του. Η αξία του γίνεται αντιληπτή μέσα από τη συμπεριφορά του.
Θα τον καταλάβεις από τον τρόπο που κρατά τον λόγο του. Από το πώς συμπεριφέρεται όταν θυμώνει. Από το αν μπορεί να ζητήσει συγγνώμη. Από το αν σέβεται τα όρια των άλλων. Από το αν παραμένει δίπλα στους ανθρώπους του όταν τα πράγματα δεν είναι εύκολα.
Και κυρίως, από το αν παραμένει πιστός στις αξίες του ακόμη και όταν κανείς δεν πρόκειται να τον συγχαρεί γι’ αυτό.
Η μπέσα, το συναίσθημα και η ειλικρίνεια δεν είναι τίτλοι που κάποιος κερδίζει μια φορά και τους κρατά για πάντα. Είναι επιλογές που επαναλαμβάνονται στην καθημερινότητα.
Γιατί στο τέλος ο χαρακτήρας ενός άντρα, όπως και κάθε ανθρώπου, δεν αποδεικνύεται από όσα λέει για τον εαυτό του. Φαίνεται από τον τρόπο που ζει και από τον τρόπο που φέρεται στους ανθρώπους γύρω του.
