Όταν ένα παιδί ξεκινά ταεκβοντό, καράτε ή κάποια άλλη πολεμική τέχνη, το κόστος για έναν γονέα δεν περιορίζεται στη συνδρομή της σχολής. Υπάρχουν οι στολές, ο προστατευτικός εξοπλισμός, πιθανές συμμετοχές σε αγώνες και, κυρίως, ο χρόνος που απαιτείται για τις προπονήσεις.
Τι παίρνει όμως πραγματικά ένα παιδί από όλη αυτή τη διαδικασία; Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο στις τεχνικές που μαθαίνει. Μέσα σε ένα σωστά οργανωμένο και ασφαλές περιβάλλον, οι πολεμικές τέχνες μπορούν να προσφέρουν άσκηση, στόχους, κοινωνική επαφή και πολλές ευκαιρίες για προσωπική εξέλιξη.
Μαθαίνει ότι η πρόοδος χρειάζεται χρόνο
Στις πολεμικές τέχνες μια τεχνική σπάνια κατακτάται αμέσως. Χρειάζονται επαναλήψεις, διορθώσεις και συνεχής εξάσκηση.
Το παιδί μπορεί να δυσκολευτεί, να χάσει έναν αγώνα ή να χρειαστεί περισσότερο χρόνο για να περάσει στο επόμενο επίπεδο. Αυτές οι εμπειρίες μπορούν να το βοηθήσουν να εξοικειωθεί με την προσπάθεια και με το γεγονός ότι η βελτίωση έρχεται σταδιακά.
Δεν πρόκειται για μια αυτόματη «εκπαίδευση χαρακτήρα». Όταν όμως υπάρχει σωστή καθοδήγηση, το παιδί έχει την ευκαιρία να μάθει ότι η απογοήτευση δεν σημαίνει απαραίτητα εγκατάλειψη.
Οι στόχοι γίνονται συγκεκριμένοι και ορατοί
Οι ζώνες και τα διαφορετικά επίπεδα των πολεμικών τεχνών δημιουργούν ένα σύστημα μέσα στο οποίο το παιδί μπορεί να βλέπει την πρόοδό του.
Ένας στόχος, όπως η εκμάθηση μιας νέας τεχνικής ή η απόκτηση της επόμενης ζώνης, απαιτεί χρόνο και συνέπεια. Το παιδί μαθαίνει έτσι να συνδέει ένα αποτέλεσμα με τη διαδικασία που προηγήθηκε.
Η μαύρη ζώνη μπορεί να αποτελεί ένα μακροπρόθεσμο όνειρο, αλλά δεν χρειάζεται να είναι αυτοσκοπός. Η πραγματική αξία βρίσκεται συχνά σε όλα όσα συμβαίνουν μέχρι να φτάσει κάποιος εκεί.
Πειθαρχία χωρίς να σημαίνει αυστηρότητα
Μία από τις έννοιες που συνδέονται περισσότερο με τις πολεμικές τέχνες είναι η πειθαρχία.
Σε ένα καλό πρόγραμμα, όμως, πειθαρχία δεν σημαίνει φόβος ή υπερβολική αυστηρότητα. Σημαίνει ότι το παιδί μαθαίνει να ακολουθεί κανόνες, να περιμένει τη σειρά του, να ακούει οδηγίες και να συμμετέχει συστηματικά στην προπόνηση.
Αυτές είναι δεξιότητες που μπορούν να έχουν αξία και πέρα από το γυμναστήριο.
Η άσκηση γίνεται μέρος της καθημερινότητας
Το πιο άμεσο όφελος των πολεμικών τεχνών είναι ότι αποτελούν μορφή σωματικής δραστηριότητας.
Μέσα από τις προπονήσεις, τα παιδιά τρέχουν, κινούνται, δουλεύουν την ισορροπία και τον συντονισμό τους και μαθαίνουν να ελέγχουν καλύτερα τις κινήσεις του σώματός τους.
Η τακτική σωματική δραστηριότητα αποτελεί βασικό μέρος ενός υγιεινού τρόπου ζωής για παιδιά και εφήβους. Οι πολεμικές τέχνες είναι μία από τις πολλές επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί να κινείται περισσότερο, εφόσον του αρέσουν και η προπόνηση είναι κατάλληλη για την ηλικία του.
Μαθαίνει να λειτουργεί μαζί με άλλους
Παρότι πολλά αγωνίσματα πολεμικών τεχνών έχουν ατομικό χαρακτήρα, η προπόνηση γίνεται συνήθως μέσα σε ομάδα.
Το παιδί συναντά συνομηλίκους του, συνεργάζεται σε ασκήσεις, μαθαίνει να σέβεται τον συνασκούμενό του και μοιράζεται μαζί του επιτυχίες αλλά και δυσκολίες.
Μπορεί έτσι να δημιουργήσει νέες φιλίες και να αισθανθεί ότι ανήκει σε μια ομάδα ανθρώπων με κοινό ενδιαφέρον.
Μαθαίνει πώς να αντιμετωπίζει μια αποτυχία
Ένας αγώνας δεν τελειώνει πάντα με νίκη. Ούτε κάθε προσπάθεια σε μια νέα τεχνική είναι επιτυχημένη.
Ακριβώς εκεί μπορεί να βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα.
Με την κατάλληλη καθοδήγηση, το παιδί μπορεί να μάθει να αντιμετωπίζει ένα ανεπιθύμητο αποτέλεσμα χωρίς να θεωρεί ότι απέτυχε συνολικά. Μπορεί να εξετάσει τι δεν πήγε καλά, να προσπαθήσει ξανά και να παρατηρήσει σταδιακά την πρόοδό του.
Οι πολεμικές τέχνες δεν είναι μόνο κλωτσιές και γροθιές
Για κάποιον που τις παρακολουθεί απ’ έξω, οι πολεμικές τέχνες μπορεί να μοιάζουν κυρίως με ένα σύνολο επιθετικών ή αμυντικών τεχνικών.
Σε μια σωστά οργανωμένη σχολή, όμως, η εκπαίδευση πρέπει να περιλαμβάνει πολύ περισσότερα: έλεγχο των κινήσεων, κανόνες ασφαλείας, σεβασμό στον συνασκούμενο και κατανόηση του πότε μια τεχνική επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί.
Η ποιότητα του εκπαιδευτή έχει εδώ καθοριστικό ρόλο. Δεν έχουν όλες οι σχολές την ίδια φιλοσοφία ούτε όλα τα προγράμματα τα ίδια αποτελέσματα.
Μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί να προστατεύσει τον εαυτό του;
Η εκμάθηση τεχνικών άμυνας μπορεί να δώσει σε ένα παιδί καλύτερη αντίληψη του σώματός του και μεγαλύτερη εξοικείωση με συγκεκριμένες κινήσεις.
Η πραγματική προσωπική ασφάλεια, όμως, δεν εξαρτάται μόνο από τη δυνατότητα να εκτελέσει μια τεχνική.
Ένα υπεύθυνο πρόγραμμα πρέπει να διδάσκει ότι η αποφυγή της σύγκρουσης, η απομάκρυνση από μια επικίνδυνη κατάσταση και η αναζήτηση βοήθειας από έναν ενήλικα είναι συνήθως σημαντικότερα από μια σωματική αντιπαράθεση.
Λιγότερη οθόνη, περισσότερη κίνηση;
Για πολλούς γονείς, ακόμη ένα πλεονέκτημα είναι ότι οι ώρες της προπόνησης αποτελούν χρόνο κατά τον οποίο το παιδί βρίσκεται μακριά από κινητά, τάμπλετ και άλλες οθόνες.
Αυτό από μόνο του δεν αρκεί για να δημιουργήσει υγιείς ψηφιακές συνήθειες. Μπορεί όμως να προσθέσει στην εβδομάδα του παιδιού μια σταθερή δραστηριότητα που περιλαμβάνει κίνηση, κοινωνική επαφή και ενεργή συμμετοχή.
Δεν χρειάζεται κάθε παιδί να γίνει πρωταθλητής
Η αξία μιας πολεμικής τέχνης δεν πρέπει να μετριέται μόνο από μετάλλια και νίκες.
Ένα παιδί μπορεί να μη συμμετάσχει ποτέ σε αγώνα και παρ’ όλα αυτά να απολαμβάνει την προπόνηση και να ωφελείται από αυτή.
Η υπερβολική πίεση για πρωταθλητισμό μπορεί αντίθετα να μετατρέψει μια δραστηριότητα που αγαπά σε πηγή άγχους.
Για τα περισσότερα παιδιά, σημαντικότερο είναι να συμμετέχουν επειδή το θέλουν, να αισθάνονται ασφαλή και να έχουν έναν εκπαιδευτή που σέβεται τις δυνατότητες και τα όριά τους.
Τι πρέπει να κοιτάξει ένας γονιός πριν επιλέξει σχολή
Τα πιθανά οφέλη μιας πολεμικής τέχνης εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το περιβάλλον στο οποίο διδάσκεται.
Πριν από την εγγραφή, ένας γονιός καλό είναι να εξετάζει:
- την εμπειρία του εκπαιδευτή με παιδιά,
- τα μέτρα ασφαλείας κατά την προπόνηση,
- τη χρήση κατάλληλου προστατευτικού εξοπλισμού όπου απαιτείται,
- τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα λάθη και οι ήττες,
- αν υπάρχει σεβασμός μεταξύ εκπαιδευτών και μαθητών,
- αν η ένταση της προπόνησης είναι κατάλληλη για την ηλικία του παιδιού,
- και αν το ίδιο το παιδί θέλει πραγματικά να συνεχίσει.
Γιατί μπορεί να είναι μια σημαντική επένδυση
Όταν ένας γονιός πληρώνει για μια πολεμική τέχνη, δεν αγοράζει μόνο μαθήματα τεχνικής.
Δίνει στο παιδί του την ευκαιρία να ασκηθεί, να θέσει στόχους, να γνωρίσει άλλα παιδιά, να δοκιμαστεί σε κάτι δύσκολο και να ανακαλύψει σταδιακά τι μπορεί να καταφέρει.
Καμία πολεμική τέχνη δεν εγγυάται ότι ένα παιδί θα αποκτήσει αυτοπεποίθηση, πειθαρχία ή επιμονή. Και δεν είναι η κατάλληλη δραστηριότητα για όλα τα παιδιά.
Όταν όμως το παιδί την αγαπά και βρίσκεται σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον, η αξία της μπορεί να ξεπεράσει κατά πολύ τις ώρες που περνά μέσα στο γυμναστήριο.
Αφορμή για το άρθρο αποτέλεσε κείμενο του Κώστα Σταματέλου, δασκάλου πολεμικών τεχνών στο Athletic Club Pagratis στη Θήβα, το οποίο είχε δημοσιεύσει στο Facebook και μας είχε παραχωρήσει άδεια αναδημοσίευσης.
