Το καθημερινό στρες μπορεί να μας αφήνει κουρασμένους, ευερέθιστους και με την αίσθηση ότι δεν υπάρχει χρόνος για πραγματική ξεκούραση. Ένα χόμπι που μας ευχαριστεί μπορεί να δημιουργήσει έναν μικρό χώρο αποφόρτισης μέσα στην ημέρα και να μας βοηθήσει να αποσυνδεθούμε για λίγο από υποχρεώσεις και ανησυχίες.
Δεν αποτελεί θεραπεία για μια αγχώδη διαταραχή ή την κατάθλιψη. Η έρευνα όμως δείχνει ότι η συμμετοχή σε ευχάριστες δραστηριότητες αναψυχής μπορεί να συνδέεται με καλύτερη διάθεση, κοινωνική επαφή, αίσθημα ικανοποίησης και χαμηλότερο αντιλαμβανόμενο στρες.
Γιατί ένα χόμπι μπορεί να μας βοηθήσει να χαλαρώσουμε;
Όταν ασχολούμαστε με κάτι που επιλέγουμε επειδή μας ευχαριστεί, η προσοχή μας απομακρύνεται προσωρινά από τις υποχρεώσεις και τις επαναλαμβανόμενες ανησυχίες. Αυτό μπορεί να προσφέρει ξεκούραση, ευχαρίστηση και μια αίσθηση ότι ο ελεύθερος χρόνος έχει πραγματικό νόημα.
Δεν έχουν όλα τα χόμπι τα ίδια οφέλη. Μια δραστηριότητα με κίνηση μπορεί να προσφέρει και σωματική άσκηση, ένα δημιουργικό χόμπι μπορεί να βοηθά στην έκφραση, ενώ μια ομαδική δραστηριότητα μπορεί να ενισχύσει περισσότερο την κοινωνική επαφή.
Τα οφέλη της κίνησης
Το περπάτημα, η ποδηλασία, η κολύμβηση, ο χορός ή μια άλλη μορφή άσκησης μπορούν να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως χόμπι και ως φυσική δραστηριότητα. Η τακτική άσκηση έχει συνδεθεί με καλύτερη ψυχική και σωματική υγεία και μπορεί να μειώσει συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.
- Βελτιώνει τη φυσική κατάσταση: Η συστηματική κίνηση ενισχύει την αντοχή, τη δύναμη και τη λειτουργία της καρδιάς.
- Μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση: Η άσκηση συνδέεται με καλύτερη ψυχική ευεξία και λιγότερα συμπτώματα άγχους.
- Βοηθά στον ύπνο: Η τακτική φυσική δραστηριότητα μπορεί να συμβάλει σε καλύτερη ποιότητα ύπνου.
- Προσφέρει αποφόρτιση: Για πολλούς ανθρώπους η κίνηση είναι ένας πρακτικός τρόπος να αφήσουν για λίγο στην άκρη τις σκέψεις της ημέρας.
Τα δημιουργικά χόμπι προσφέρουν διαφορετικού τύπου ξεκούραση
Η μουσική, η ζωγραφική, η φωτογραφία, η χειροτεχνία ή η γραφή μπορούν να στρέψουν την προσοχή σε μια συγκεκριμένη δημιουργική δραστηριότητα. Για ορισμένους ανθρώπους αυτό αποτελεί έναν ευχάριστο τρόπο έκφρασης και αποφόρτισης.
Δεν χρειάζεται να υπάρχει ιδιαίτερο ταλέντο ή να προκύπτει κάποιο εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Το όφελος μπορεί να βρίσκεται απλώς στη διαδικασία και στην ευχαρίστηση που προσφέρει.
Ποια χόμπι μπορούν να βοηθήσουν περισσότερο;
Δεν υπάρχει ένα χόμπι που να είναι καλύτερο για όλους. Το πιο χρήσιμο είναι συνήθως εκείνο που σας αρέσει αρκετά ώστε να θέλετε να επιστρέφετε σε αυτό χωρίς να το αισθάνεστε ως ακόμη μία υποχρέωση.
Περπάτημα, τρέξιμο και ποδήλατο
Οι δραστηριότητες αυτές συνδυάζουν ελεύθερο χρόνο με φυσική άσκηση. Το περπάτημα έχει το πλεονέκτημα ότι δεν απαιτεί ιδιαίτερο εξοπλισμό και μπορεί εύκολα να ενταχθεί στην καθημερινότητα.
Για τους ενήλικες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει συνολικά 150 έως 300 λεπτά μέτριας έντασης αερόβιας δραστηριότητας την εβδομάδα για σημαντικά οφέλη στην υγεία. Αυτό όμως είναι γενικός στόχος φυσικής δραστηριότητας και όχι προϋπόθεση για να θεωρείται ένα χόμπι ωφέλιμο.
Γιόγκα
Η γιόγκα συνδυάζει κίνηση, έλεγχο της αναπνοής και συγκέντρωση. Μπορεί να βοηθήσει στη φυσική κατάσταση, στην ευλυγισία και, για ορισμένους ανθρώπους, στη χαλάρωση.
Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζεται ως «θεραπεία για το άγχος». Μπορεί όμως να αποτελέσει μία από τις δραστηριότητες που βοηθούν ένα άτομο να διαχειρίζεται καλύτερα το καθημερινό στρες.
Κολύμβηση
Η κολύμβηση προσφέρει αερόβια άσκηση και γυμνάζει μεγάλο μέρος του σώματος, ενώ για αρκετούς ανθρώπους το νερό δημιουργεί μια ευχάριστη αίσθηση αποφόρτισης.
Όπως και στις υπόλοιπες μορφές άσκησης, η ένταση πρέπει να προσαρμόζεται στη φυσική κατάσταση και σε τυχόν προβλήματα υγείας.
Κηπουρική
Η κηπουρική συνδυάζει ήπια κίνηση, επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον και μια δραστηριότητα που απαιτεί προσοχή. Μπορεί επίσης να προσφέρει την ικανοποίηση ότι βλέπουμε κάτι να αναπτύσσεται μέσα από τη δική μας φροντίδα.
Μουσική, ζωγραφική και χειροτεχνίες
Τα δημιουργικά χόμπι μπορούν να προσφέρουν έναν διαφορετικό ρυθμό από εκείνον της δουλειάς και των καθημερινών υποχρεώσεων. Μας δίνουν την ευκαιρία να συγκεντρωθούμε σε κάτι που δημιουργούμε εμείς, χωρίς απαραίτητα να υπάρχει στόχος απόδοσης.
Ανάγνωση
Για πολλούς ανθρώπους ένα βιβλίο λειτουργεί ως προσωρινή απομάκρυνση από την ένταση της ημέρας. Η ανάγνωση μπορεί να αποτελέσει ένα ήρεμο χόμπι, ιδιαίτερα όταν γίνεται χωρίς ειδοποιήσεις και συνεχείς περισπασμούς από το κινητό.
Τι ισχύει για διαλογισμό και mindfulness;
Ο διαλογισμός και το mindfulness δεν είναι ακριβώς χόμπι με την κλασική έννοια, αλλά αρκετοί άνθρωποι τα εντάσσουν στον ελεύθερο χρόνο τους ως πρακτικές χαλάρωσης.
Μελέτες δείχνουν ότι οργανωμένες παρεμβάσεις mindfulness μπορούν να μειώσουν το αντιλαμβανόμενο στρες σε αρκετούς ενήλικες. Αυτό δεν σημαίνει ότι λειτουργούν το ίδιο καλά για όλους ή ότι αντικαθιστούν την ψυχοθεραπεία ή άλλη θεραπεία όταν υπάρχει πρόβλημα ψυχικής υγείας.
Τα χόμπι μπορούν να ενισχύσουν και τις κοινωνικές σχέσεις
Ένα σημαντικό όφελος ορισμένων χόμπι δεν βρίσκεται μόνο στη δραστηριότητα αλλά και στους ανθρώπους που γνωρίζουμε μέσα από αυτή. Οι κοινές δραστηριότητες δημιουργούν ευκαιρίες για επικοινωνία, νέες γνωριμίες και αίσθημα ότι ανήκουμε σε μια ομάδα.
- Ομαδικά αθλήματα συνδυάζουν κίνηση και κοινωνική επαφή.
- Μαθήματα χορού, μουσικής ή τέχνης φέρνουν κοντά ανθρώπους με κοινά ενδιαφέροντα.
- Ομάδες βιβλίου συνδυάζουν την ανάγνωση με συζήτηση και κοινωνικοποίηση.
- Οργανωμένες πεζοπορίες προσφέρουν άσκηση, φύση και παρέα.
Η κοινωνική διάσταση έχει ιδιαίτερη αξία για ανθρώπους που αισθάνονται απομονωμένοι ή έχουν περιορισμένες ευκαιρίες επαφής στην καθημερινότητά τους.
Πώς να βρείτε το κατάλληλο χόμπι για εσάς
Δεν χρειάζεται κάποιο τεστ προσωπικότητας. Αναρωτηθείτε τι πραγματικά σας λείπει περισσότερο από την καθημερινότητά σας.
- Αν θέλετε περισσότερη κίνηση: δοκιμάστε περπάτημα, ποδήλατο, κολύμβηση, χορό ή πεζοπορία.
- Αν θέλετε δημιουργικότητα: δοκιμάστε φωτογραφία, ζωγραφική, μουσική, γραφή ή χειροτεχνίες.
- Αν θέλετε ηρεμία: ανάγνωση, κηπουρική, γιόγκα ή μια πρακτική mindfulness μπορεί να σας ταιριάξει.
- Αν θέλετε περισσότερο κόσμο γύρω σας: αναζητήστε ομαδικό μάθημα, ομάδα άθλησης ή μια λέσχη με κοινό ενδιαφέρον.
Πώς να βρείτε χρόνο χωρίς να γίνει ακόμη μία υποχρέωση
Το χόμπι δεν χρειάζεται να καταλαμβάνει ώρες ούτε υπάρχει επιστημονικός κανόνας ότι πρέπει να αφιερώνετε έναν συγκεκριμένο αριθμό λεπτών κάθε ημέρα.
Για κάποιον μπορεί να είναι μισή ώρα κηπουρικής δύο φορές την εβδομάδα και για κάποιον άλλον ένα μάθημα χορού, μια βόλτα με ποδήλατο ή λίγη μουσική όταν υπάρχει ελεύθερος χρόνος.
- Ξεκινήστε μικρά: Επιλέξτε μια δραστηριότητα που μπορείτε ρεαλιστικά να χωρέσετε στην εβδομάδα σας.
- Μην τη μετατρέψετε σε διαγωνισμό: Δεν χρειάζεται να είστε καλοί σε ένα χόμπι για να το απολαμβάνετε.
- Περιορίστε την πίεση της επίδοσης: Ο σκοπός είναι ο ελεύθερος χρόνος και η ευχαρίστηση, όχι άλλη μία λίστα στόχων.
- Δοκιμάστε περισσότερα από ένα: Είναι φυσιολογικό να χρειαστούν δοκιμές μέχρι να βρείτε αυτό που πραγματικά σας ταιριάζει.
Πότε ένα χόμπι δεν είναι αρκετό για το άγχος;
Το καθημερινό στρες είναι διαφορετικό από μια αγχώδη διαταραχή. Ένα ευχάριστο χόμπι μπορεί να αποτελεί χρήσιμο μέρος της αυτοφροντίδας, αλλά δεν αντικαθιστά την επαγγελματική βοήθεια όταν το άγχος είναι έντονο ή επίμονο.
Αξίζει να ζητήσετε βοήθεια από επαγγελματία ψυχικής υγείας όταν η ανησυχία επηρεάζει σταθερά τον ύπνο, την εργασία, τις σχέσεις ή την καθημερινή λειτουργικότητα, όταν αποφεύγετε σημαντικές δραστηριότητες εξαιτίας του άγχους ή όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τις προσπάθειες αυτοδιαχείρισης.
Το καλύτερο χόμπι είναι εκείνο που θέλετε να ξανακάνετε
Δεν υπάρχει δραστηριότητα που να εγγυάται ψυχική ηρεμία. Υπάρχουν όμως πολλές ευχάριστες επιλογές που μπορούν να δώσουν περισσότερο χώρο στην κίνηση, στη δημιουργικότητα, στην κοινωνική επαφή ή απλώς σε λίγη ησυχία μέσα στην ημέρα.
Το σημαντικότερο είναι το χόμπι να μην γίνει ακόμη μία υποχρέωση. Αν σας κάνει να περιμένετε με ευχαρίστηση την επόμενη φορά που θα ασχοληθείτε μαζί του, τότε πιθανότατα έχετε βρει κάτι που αξίζει πραγματικά τον χρόνο σας.
Πηγές:
