Ένα τηλεφώνημα που χρειάζεται δύο λεπτά μπορεί να μείνει στη λίστα σας για δέκα ημέρες. Ένα απλό email μπορεί να περιμένει αναπάντητο, ενώ ξέρετε ότι θα μπορούσατε να το στείλετε σχεδόν αμέσως. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Η αναβλητικότητα δεν είναι πάντα θέμα τεμπελιάς ή κακής οργάνωσης. Συχνά συνδέεται με τη δυσφορία που μας προκαλεί μια υποχρέωση, ακόμη κι όταν είναι μικρή. Υπάρχουν όμως και άλλοι λόγοι που μπορούν να κάνουν το ξεκίνημα δυσκολότερο απ’ όσο περιμέναμε.
Γιατί αναβάλλουμε κάτι που μπορούμε να κάνουμε σε λίγα λεπτά;
Σκεφτείτε ένα τηλεφώνημα που πρέπει να κάνετε. Ίσως φοβάστε ότι η συζήτηση θα είναι άβολη ή απλώς δεν έχετε διάθεση να ασχοληθείτε. Έτσι, αποφασίζετε να τηλεφωνήσετε αργότερα.
Για λίγο αισθάνεστε καλύτερα, επειδή δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσετε την υποχρέωση εκείνη τη στιγμή. Όμως το τηλεφώνημα παραμένει σε εκκρεμότητα και μπορεί να σας δημιουργήσει μεγαλύτερη πίεση όσο περνούν οι ημέρες.
Οι ψυχολόγοι Fuschia Sirois και Timothy Pychyl έχουν περιγράψει την αναβλητικότητα ως συμπεριφορά που συχνά συνδέεται με τη βραχυπρόθεσμη ρύθμιση της διάθεσης. Με απλά λόγια, μερικές φορές προτιμούμε να αισθανθούμε καλύτερα τώρα, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι θα δυσκολευτούμε περισσότερο αργότερα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση έχει ψυχολογική αιτία. Μπορεί απλώς να έχουμε άλλες προτεραιότητες, να μας λείπουν πληροφορίες ή να μην υπάρχει αρκετός διαθέσιμος χρόνος.
Οι συνηθισμένοι λόγοι πίσω από την αναβλητικότητα
Δεν αναβάλλουμε όλοι τις δουλειές μας για τον ίδιο λόγο. Ανάλογα με την περίσταση, διαφορετικοί παράγοντες μπορεί να επηρεάζουν την απόφασή μας να ξεκινήσουμε ή να αφήσουμε κάτι για αργότερα.
Το άγχος και ο φόβος μιας δυσάρεστης κατάστασης
Ένα τηλεφώνημα, μια πληρωμή ή μια συζήτηση μπορεί να προκαλεί ανησυχία. Αντί να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση, την αποφεύγουμε προσωρινά. Η αποφυγή μπορεί να μειώσει τη δυσφορία εκείνη τη στιγμή, αλλά δεν αντιμετωπίζει απαραίτητα το πρόβλημα.
Όσο πλησιάζει μια προθεσμία, το άγχος ενδέχεται να μεγαλώνει. Έτσι, μια απλή υποχρέωση μπορεί τελικά να μας απασχολεί περισσότερο από όσο θα χρειαζόταν.
Η τελειομανία που δυσκολεύει το ξεκίνημα
Μερικές φορές καθυστερούμε επειδή θέλουμε να κάνουμε κάτι όσο καλύτερα γίνεται. Μπορεί να ξαναδιαβάζουμε ένα μήνυμα πολλές φορές ή να αποφεύγουμε μια δουλειά επειδή δεν έχουμε τις ιδανικές συνθήκες για να την ολοκληρώσουμε.
Η τελειομανία μπορεί να μετατρέψει μια απλή υποχρέωση σε κάτι που φαίνεται πολύ πιο απαιτητικό. Σε τέτοιες περιπτώσεις, βοηθά να θυμόμαστε ότι δεν χρειάζονται όλα το ίδιο επίπεδο προσοχής ή τελειότητας.
Η κούραση και η έλλειψη ξεκάθαρου σχεδίου
Όταν είστε κουρασμένοι ή έχετε πολλές υποχρεώσεις, ακόμη και μια μικρή δουλειά μπορεί να φαίνεται δύσκολη. Το ίδιο συμβαίνει όταν δεν γνωρίζετε από πού να αρχίσετε.
Για παράδειγμα, η σκέψη «πρέπει να οργανώσω όλα τα χαρτιά μου» ακούγεται απαιτητική. Αν όμως αποφασίσετε να ταξινομήσετε μόνο τους λογαριασμούς, η δουλειά αποκτά ένα συγκεκριμένο πρώτο βήμα.
Αν η ακαταστασία δυσκολεύει την καθημερινότητά σας, μπορείτε επίσης να δείτε πώς λειτουργεί το Swedish Death Cleaning ως μέθοδος οργάνωσης.
Γιατί το κινητό φαίνεται πιο ελκυστικό από μια μικρή δουλειά;
Όταν έχουμε μπροστά μας μια βαρετή υποχρέωση, είναι εύκολο να στραφούμε σε κάτι πιο ευχάριστο. Το κινητό, ένα βίντεο ή μια σύντομη περιήγηση στα κοινωνικά δίκτυα μπορούν να μας προσφέρουν άμεση ευχαρίστηση ή να μας αποσπάσουν από αυτό που δεν θέλουμε να κάνουμε.
Αντίθετα, μια συνηθισμένη υποχρέωση μπορεί να απαιτεί προσπάθεια χωρίς να προσφέρει κάποιο ιδιαίτερα ευχάριστο αποτέλεσμα. Αυτό κάνει την αναβολή ελκυστική, ειδικά όταν η δουλειά δεν έχει άμεση προθεσμία.
Ωστόσο, δεν αναβάλλουμε όλες τις μικρές δουλειές επειδή αναζητούμε ανταμοιβή. Το άγχος, η αβεβαιότητα, η κούραση και οι συνήθειές μας μπορούν επίσης να επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας.
Πώς να σταματήσετε να αναβάλλετε τις μικρές δουλειές
Δεν υπάρχει μία τεχνική που λειτουργεί για όλους. Υπάρχουν όμως απλές αλλαγές που μπορούν να κάνουν την αρχή ευκολότερη και να περιορίσουν ορισμένες καθημερινές αναβολές.
Ξεκινήστε με ένα μικρό βήμα. Αντί να προσπαθήσετε να καθαρίσετε ολόκληρη την κουζίνα, μαζέψτε πρώτα τα ποτήρια. Ένας μικρός και συγκεκριμένος στόχος μπορεί να φαίνεται πιο διαχειρίσιμος.
Ορίστε συγκεκριμένη ώρα. Αντί να λέτε «θα τηλεφωνήσω κάποια στιγμή», αποφασίστε πότε ακριβώς θα κάνετε την κλήση. Ένα σαφές σχέδιο βοηθά να μετατρέψετε την πρόθεση σε πράξη.
Δοκιμάστε να ασχοληθείτε μόνο για πέντε λεπτά. Δεν χρειάζεται να δεσμευτείτε ότι θα ολοκληρώσετε ολόκληρη τη δουλειά. Μπορείτε να ξεκινήσετε για λίγο και έπειτα να αποφασίσετε αν θα συνεχίσετε.
Μειώστε τους περισπασμούς. Κλείστε τις περιττές ειδοποιήσεις, απομακρύνετε προσωρινά το κινητό και συγκεντρώστε όσα χρειάζεστε πριν αρχίσετε.
Μοιράστε τις υποχρεώσεις όταν χρειάζεται. Αν οι δουλειές αφορούν ολόκληρο το σπίτι, η καλύτερη οργάνωση των οικογενειακών καθηκόντων μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα για το ποιος αναλαμβάνει τι.
Αυτές οι πρακτικές δεν εξαλείφουν απαραίτητα την αναβλητικότητα. Μπορούν όμως να σας βοηθήσουν να ξεκινήσετε χωρίς να περιμένετε τις ιδανικές συνθήκες.
Πότε η αναβλητικότητα χρειάζεται περισσότερη προσοχή;
Το να αφήσετε περιστασιακά μια δουλειά για αργότερα είναι συνηθισμένο. Αν όμως αναβάλλετε συστηματικά σημαντικές υποχρεώσεις και αυτό δημιουργεί προβλήματα στην εργασία, στις σχέσεις ή στην καθημερινότητά σας, αξίζει να εξετάσετε τι συμβαίνει.
Η επίμονη αναβλητικότητα μπορεί να συνυπάρχει με έντονο στρες, άγχος, καταθλιπτικά συμπτώματα ή δυσκολίες συγκέντρωσης. Δεν σημαίνει όμως από μόνη της ότι υπάρχει κάποια συγκεκριμένη ψυχική διαταραχή.
Αν η δυσκολία είναι συχνή, σας προκαλεί σημαντική δυσφορία ή επηρεάζει τη λειτουργικότητά σας, μια συζήτηση με επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει να εντοπίσετε τις πιθανές αιτίες.
Το πρώτο βήμα μπορεί να είναι το πιο σημαντικό
Η αναβλητικότητα δεν εξηγείται πάντοτε από την έλλειψη χρόνου ή διάθεσης. Μερικές φορές μια δουλειά φαίνεται δυσκολότερη επειδή μας αγχώνει, δεν ξέρουμε πώς να την αρχίσουμε ή έχουμε ήδη πολλές απαιτήσεις στην καθημερινότητά μας.
Το χρήσιμο είναι να αναγνωρίζετε τι ακριβώς σας εμποδίζει και να προσαρμόζετε ανάλογα τον τρόπο που ξεκινάτε. Αν το τηλεφώνημα των δύο λεπτών παραμένει στη λίστα σας εδώ και ημέρες, ίσως αρκεί να ορίσετε μια συγκεκριμένη στιγμή για να το κάνετε.
Δεν χρειάζεται να ολοκληρώσετε όλες τις εκκρεμότητες μέσα σε μία ημέρα. Μερικές φορές, ένα μικρό και ξεκάθαρο πρώτο βήμα είναι αρκετό για να αρχίσουν τα πράγματα να προχωρούν.
Πηγές:
