Υπάρχουν περίοδοι που το παρελθόν μοιάζει να βαραίνει περισσότερο από το παρόν. Λάθη, χαμένες ευκαιρίες, άνθρωποι που έφυγαν, λόγια που ειπώθηκαν και στιγμές που θα θέλαμε να είχαμε ζήσει διαφορετικά επιστρέφουν ξανά και ξανά στη σκέψη μας.
Δεν μπορούμε να διαγράψουμε όσα συνέβησαν ούτε χρειάζεται να προσποιηθούμε ότι δεν μας επηρέασαν. Μπορούμε όμως, λίγο λίγο, να πάψουμε να τους επιτρέπουμε να αποφασίζουν για κάθε επόμενο βήμα μας.
Το παρελθόν δεν αλλάζει, αλλά η σχέση μας μαζί του μπορεί
Οι επιλογές που έγιναν δεν μπορούν να αναιρεθούν. Οι λέξεις που ειπώθηκαν δεν επιστρέφουν στο στόμα μας και ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω για να μας δώσει μια δεύτερη εκδοχή της ίδιας στιγμής.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε για πάντα μέσα σε εκείνη τη στιγμή. Με τον χρόνο μπορούμε να δούμε διαφορετικά όσα συνέβησαν, να καταλάβουμε καλύτερα τον εαυτό μας και να αποφασίσουμε τι θέλουμε να κάνουμε από εδώ και πέρα.
Το παρελθόν μπορεί να παραμένει μέρος της ιστορίας μας χωρίς να γίνεται ολόκληρη η ταυτότητά μας.
Γιατί δυσκολευόμαστε τόσο να αφήσουμε πίσω όσα έγιναν;
Ακόμη και μια οδυνηρή κατάσταση μπορεί να αποκτήσει κάτι παράξενα οικείο. Την έχουμε σκεφτεί τόσες φορές, έχουμε επιστρέψει νοερά σε αυτήν τόσο συχνά, ώστε γίνεται σχεδόν γνώριμο έδαφος.
Και το γνώριμο, ακόμη κι όταν πονά, μπορεί να μας φαίνεται λιγότερο τρομακτικό από το άγνωστο.
Υπάρχει επίσης η σκέψη ότι, αν σταματήσουμε να επιστρέφουμε σε κάτι, ίσως το ξεχάσουμε ή ίσως ακυρώσουμε όσα αισθανθήκαμε. Όμως το να προχωράς δεν σημαίνει ότι διαγράφεις. Μπορείς να θυμάσαι έναν άνθρωπο, μια εμπειρία ή μια δύσκολη περίοδο χωρίς να χρειάζεται να ζεις ξανά καθημερινά μέσα σε αυτήν.
Δεν χρειάζεται να συγχωρήσεις τα πάντα για να προχωρήσεις
Συχνά ακούμε ότι για να αφήσουμε πίσω το παρελθόν πρέπει να συγχωρήσουμε. Για ορισμένους ανθρώπους η συγχώρεση μπορεί πράγματι να είναι σημαντική. Για άλλους, όμως, η αποδοχή όσων συνέβησαν είναι αρκετή.
Δεν είναι απαραίτητο να δικαιολογήσεις κάποιον που σε πλήγωσε ούτε να προσποιηθείς ότι κάτι δεν ήταν σοβαρό. Μπορείς απλώς να αναγνωρίσεις ότι συνέβη και να αποφασίσεις ότι δεν θέλεις να συνεχίσει να καθορίζει τη ζωή σου.
Μερικές φορές το «προχωράω» δεν σημαίνει «ξεχνάω». Σημαίνει «δεν θέλω να ζω άλλο μόνο μέσα σε αυτό».
Τα λάθη σου δεν είναι ολόκληρος ο εαυτός σου
Ίσως το πιο δύσκολο παρελθόν να είναι εκείνο στο οποίο κατηγορούμε τον ίδιο μας τον εαυτό. «Έπρεπε να το είχα καταλάβει». «Γιατί το έκανα;» «Γιατί δεν έφυγα νωρίτερα;» «Γιατί δεν προσπάθησα περισσότερο;»
Είναι εύκολο να κρίνουμε μια παλιά μας απόφαση έχοντας πλέον πληροφορίες που τότε δεν είχαμε. Ο άνθρωπος που είμαστε σήμερα γνωρίζει πράγματα που ο άνθρωπος εκείνης της στιγμής ίσως δεν γνώριζε.
Η αναγνώριση ενός λάθους έχει αξία όταν μας βοηθά να κάνουμε κάτι διαφορετικό. Όταν όμως μετατρέπεται σε ατελείωτη τιμωρία, παύει να μας διδάσκει και αρχίζει απλώς να μας κρατά καθηλωμένους.
Πώς αρχίζεις να προχωράς;
Δεν υπάρχει μία κίνηση που εξαφανίζει το παρελθόν. Συνήθως η αλλαγή γίνεται σε μικρά βήματα.
Μπορεί να αρχίσει όταν σταματήσεις να επαναλαμβάνεις καθημερινά την ίδια κατηγορία προς τον εαυτό σου. Όταν δεχτείς ότι δεν θα πάρεις όλες τις απαντήσεις που θα ήθελες. Όταν βάλεις ένα όριο σε έναν άνθρωπο ή σε μια κατάσταση που σε γυρίζει συνεχώς πίσω.
Μπορεί επίσης να σημαίνει ότι αρχίζεις να επενδύεις ξανά στο παρόν: σε ανθρώπους, δραστηριότητες, σχέδια και μικρούς στόχους που σου δίνουν την αίσθηση ότι η ιστορία σου συνεχίζεται.
Και κάποιες εμπειρίες χρειάζονται περισσότερο χρόνο ή ακόμη και βοήθεια για να επεξεργαστούν. Το να ζητήσεις υποστήριξη δεν σημαίνει ότι απέτυχες να «ξεπεράσεις» κάτι. Σημαίνει ότι αναγνωρίζεις πως δεν χρειάζεται να το κουβαλήσεις μόνος.
Το σήμερα δεν χρειάζεται να πληρώνει για πάντα το χθες
Το παρελθόν μπορεί να μας διδάξει, να μας προειδοποιήσει και να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα τι θέλουμε. Δεν χρειάζεται όμως να γίνεται ο μοναδικός φακός μέσα από τον οποίο κοιτάμε κάθε καινούργια εμπειρία.
Ένας άνθρωπος που κάποτε μας πρόδωσε δεν σημαίνει ότι θα μας προδώσουν όλοι. Μια αποτυχία δεν σημαίνει ότι κάθε επόμενη προσπάθεια θα έχει το ίδιο τέλος. Μια λάθος επιλογή δεν μας αφαιρεί το δικαίωμα να κάνουμε μια διαφορετική επιλογή αργότερα.
Το επόμενο βήμα δεν ακυρώνει το προηγούμενο. Απλώς δημιουργεί κάτι που πριν δεν υπήρχε.
Δεν χρειάζεται να ξεκινήσεις ξανά από το μηδέν
Ίσως αυτή να είναι η πιο σημαντική αλλαγή στη σκέψη μας. Όταν προχωράμε, δεν ξεκινάμε από το μηδέν. Παίρνουμε μαζί μας εμπειρίες, γνώσεις, λάθη, ανθρώπους που αγαπήσαμε και πράγματα που μάθαμε για τον εαυτό μας.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να γίνεις ένας εντελώς διαφορετικός άνθρωπος. Αρκεί να μην αφήσεις αυτό που συνέβη κάποτε να αποφασίζει για όλα όσα μπορούν ακόμη να συμβούν.
Υπάρχουν πράγματα που ίσως δεν ξεχαστούν ποτέ. Υπάρχουν πληγές που αφήνουν σημάδι. Και υπάρχουν αναμνήσεις που θα επιστρέφουν κατά καιρούς.
Το να προχωράς δεν σημαίνει ότι αυτά εξαφανίζονται. Σημαίνει ότι κάποια στιγμή παύουν να καταλαμβάνουν ολόκληρο τον χώρο.
Το παρελθόν σου είναι ένα κεφάλαιο της ζωής σου. Μπορεί να είναι μεγάλο, δύσκολο ή σημαντικό. Δεν χρειάζεται όμως να είναι το τελευταίο.
Δεν μπορείς να ξαναγράψεις ό,τι έγινε χθες. Μπορείς όμως να αποφασίσεις ποια θα είναι η επόμενη πρόταση.
