«Να αγαπάς και να φροντίζεις τον εαυτό σου. Να μη μένεις σε σχέσεις που σε κάνουν να νιώθεις λίγη». Είναι μια σκέψη που αγγίζει κάτι βαθιά ανθρώπινο: πόσο εύκολο είναι να δίνουμε αγάπη στους άλλους και πόσο δύσκολο γίνεται μερικές φορές να προσφέρουμε την ίδια φροντίδα στον εαυτό μας.
Γιατί υπάρχουν σχέσεις στις οποίες, λίγο λίγο, αρχίζεις να αμφισβητείς την αξία σου. Δεν συμβαίνει πάντα απότομα. Μπορεί να ξεκινήσει από μικρές υποχωρήσεις, σιωπές και όρια που μετακινούνται, μέχρι κάποια στιγμή να αναρωτηθείς πότε άρχισες να μικραίνεις για να χωρέσεις.
Όταν μια σχέση σε κάνει να αμφισβητείς συνεχώς τον εαυτό σου
Καμία σχέση δεν είναι διαρκώς εύκολη. Οι άνθρωποι διαφωνούν, πληγώνονται, κάνουν λάθη και περνούν δύσκολες περιόδους. Αυτό από μόνο του δεν σημαίνει ότι μια σχέση πρέπει να τελειώσει.
Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στις φυσιολογικές δυσκολίες και σε μια κατάσταση όπου νιώθεις σταθερά ότι πρέπει να αποδεικνύεις την αξία σου. Όπου ζητάς συνεχώς αποδοχή, φοβάσαι να μιλήσεις, περιορίζεις τις ανάγκες σου ή αισθάνεσαι ότι ποτέ δεν είσαι αρκετός.
Όταν αυτό γίνεται ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, αξίζει να σταματήσεις και να κοιτάξεις τη σχέση πιο καθαρά.
Γιατί είναι τόσο δύσκολο να φύγουμε;
Απ’ έξω είναι εύκολο να πει κάποιος «απλώς φύγε». Όταν όμως βρίσκεσαι μέσα σε μια σχέση, τα πράγματα σπάνια είναι τόσο απλά.
Υπάρχει η αγάπη, η συνήθεια, οι κοινές αναμνήσεις, η ελπίδα ότι τα πράγματα θα αλλάξουν. Μπορεί να υπάρχει φόβος για τη μοναξιά ή για το άγνωστο. Σε άλλες περιπτώσεις υπάρχουν παιδιά, οικονομικές δυσκολίες, εξάρτηση ή πρακτικά εμπόδια που κάνουν μια απόφαση πολύ πιο σύνθετη.
Γι’ αυτό η παραμονή σε μια σχέση που σε δυσκολεύει δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν αγαπάς τον εαυτό σου. Σημαίνει συχνά ότι βρίσκεσαι μπροστά σε μια δύσκολη κατάσταση που χρειάζεται χρόνο, καθαρή σκέψη και, μερικές φορές, υποστήριξη.
Τι σημαίνει πραγματικά να αγαπάς τον εαυτό σου;
Η αγάπη προς τον εαυτό δεν είναι να πιστεύεις ότι έχεις πάντα δίκιο ούτε να βάζεις τις ανάγκες σου πάνω από όλους. Είναι κάτι πιο ήσυχο και ουσιαστικό.
Είναι να μπορείς να ακούσεις τι αισθάνεσαι. Να αναγνωρίζεις πότε κάτι σε πληγώνει. Να σέβεσαι τα προσωπικά σου όρια και να μπορείς να πεις «όχι» όταν κάτι δεν σου κάνει καλό.
Είναι επίσης να επιτρέπεις στον εαυτό σου να κάνει λάθη χωρίς να τον καταδικάζεις. Να μην απαιτείς τελειότητα για να θεωρήσεις ότι αξίζεις σεβασμό, αγάπη και φροντίδα.
Δεν χρειάζεται να μικραίνεις για να σε αγαπήσουν
Σε ορισμένες σχέσεις μαθαίνουμε σταδιακά να προσαρμοζόμαστε περισσότερο απ’ όσο αντέχουμε. Σταματάμε να εκφράζουμε ανάγκες επειδή φοβόμαστε τη σύγκρουση. Κρύβουμε πλευρές του χαρακτήρα μας για να μη δυσαρεστήσουμε τον άλλον.
Μια υποχώρηση δεν είναι απαραίτητα κακή. Όλες οι ουσιαστικές σχέσεις χρειάζονται συμβιβασμούς. Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο συμβιβασμός είναι μονόπλευρος και για να παραμείνει η σχέση πρέπει ένας άνθρωπος να χάνει συνεχώς κάτι από τον εαυτό του.
Μια υγιής σχέση δεν απαιτεί από δύο ανθρώπους να είναι ίδιοι. Χρειάζεται όμως χώρο ώστε και οι δύο να μπορούν να υπάρχουν μέσα σε αυτήν χωρίς να φοβούνται διαρκώς ότι η αυθεντικότητά τους θα τους κοστίσει την αγάπη του άλλου.
Το να φύγεις δεν σημαίνει ότι όλα όσα έζησες ήταν λάθος
Μερικές φορές δυσκολευόμαστε να κλείσουμε έναν κύκλο επειδή πιστεύουμε ότι, αν φύγουμε, ακυρώνουμε όσα ζήσαμε. Όμως μια σχέση μπορεί να είχε όμορφες στιγμές, να μας έδωσε πράγματα και παρ’ όλα αυτά να έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου δεν μας κάνει πια καλό.
Το τέλος δεν χρειάζεται να μετατρέπει ολόκληρο το παρελθόν σε λάθος. Μπορείς να αναγνωρίσεις όσα έζησες και ταυτόχρονα να δεχτείς ότι δεν θέλεις να συνεχίσεις με τον ίδιο τρόπο.
Και μερικές φορές η αποχώρηση δεν γίνεται με θυμό. Γίνεται ήσυχα, όταν καταλαβαίνεις ότι προσπάθησες, ότι εξήγησες και ότι δεν θέλεις πλέον να θυσιάζεις την ηρεμία σου για να κρατήσεις κάτι ζωντανό μόνο από φόβο μήπως τελειώσει.
Το «αρκετά» είναι κι αυτό ένα όριο
Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη στιγμή που να είναι ίδια για όλους. Ο καθένας έχει διαφορετικές αντοχές, ανάγκες και συνθήκες. Υπάρχει όμως μια ερώτηση που αξίζει να κάνουμε στον εαυτό μας: «Μπορώ να είμαι ο εαυτός μου μέσα σε αυτή τη σχέση;»
Μπορώ να μιλήσω χωρίς να φοβάμαι; Μπορώ να εκφράσω μια διαφωνία; Νιώθω ότι η γνώμη και οι ανάγκες μου έχουν χώρο; Υπάρχει αμοιβαιότητα ή είμαι πάντα εγώ εκείνος που προσαρμόζεται;
Οι απαντήσεις δεν αποφασίζουν από μόνες τους για εμάς. Μπορούν όμως να μας βοηθήσουν να δούμε μια κατάσταση χωρίς τις δικαιολογίες που συχνά δημιουργεί η συνήθεια.
Η αυτοφροντίδα δεν είναι εγωισμός
Το να φροντίζεις τον εαυτό σου δεν σημαίνει ότι σταματάς να νοιάζεσαι για τους άλλους. Σημαίνει ότι θυμάσαι πως κι εσύ είσαι ένας από τους ανθρώπους που δικαιούνται τη φροντίδα σου.
Δεν χρειάζεται να εξαντλείσαι για να αποδείξεις ότι αγαπάς. Δεν χρειάζεται να δέχεσαι τα πάντα για να θεωρηθείς καλός σύντροφος. Και δεν χρειάζεται να παραμένεις σιωπηλός για να αποφύγεις κάθε πιθανή σύγκρουση.
Οι σχέσεις που αξίζει να κρατάμε δεν μας κάνουν καθημερινά να νιώθουμε περισσότερο ή λιγότερο από τον άλλον. Μας επιτρέπουν να στεκόμαστε δίπλα του χωρίς να χάνουμε τον εαυτό μας.
Κι αν κάποτε καταλάβεις ότι για να συνεχίσεις κάπου πρέπει διαρκώς να μικραίνεις, ίσως αξίζει να θυμηθείς κάτι απλό: δεν χρειάζεται να γίνεις λιγότερος για να χωρέσεις στη ζωή κανενός.












