Το έλαιο αργκάν έχει γίνει ένα από τα πιο γνωστά φυτικά έλαια στην περιποίηση του δέρματος και των μαλλιών. Προέρχεται από τους πυρήνες των καρπών του δέντρου Argania spinosa, που συνδέεται ιδιαίτερα με το Μαρόκο, και χρησιμοποιείται τόσο σε καλλυντικά όσο και ως συστατικό σε προϊόντα περιποίησης.
Η δημοτικότητά του έχει συνοδευτεί από πολλούς ισχυρισμούς, από την ενυδάτωση μέχρι την αντιμετώπιση ρυτίδων, ακμής και ραγάδων. Η επιστημονική εικόνα είναι πιο συγκρατημένη: υπάρχουν ενδιαφέροντα στοιχεία για την ενυδάτωση και τον δερματικό φραγμό, αλλά αρκετές από τις πιο εντυπωσιακές υποσχέσεις δεν έχουν αποδειχθεί επαρκώς.
Τι περιέχει το έλαιο αργκάν;
Το έλαιο αργκάν παράγεται από τους πυρήνες των καρπών του Argania spinosa. Η σύστασή του επηρεάζεται από παράγοντες όπως η προέλευση των καρπών και η μέθοδος παραγωγής, αλλά χαρακτηρίζεται κυρίως από υψηλή περιεκτικότητα σε ακόρεστα λιπαρά οξέα.
Ανάμεσα στα σημαντικότερα συστατικά του βρίσκονται το ελαϊκό και το λινολεϊκό οξύ, καθώς και τοκοφερόλες, φυτοστερόλες και μικρότερες ποσότητες άλλων βιοδραστικών ουσιών. Τα συστατικά αυτά εξηγούν σε μεγάλο βαθμό το ενδιαφέρον για τη χρήση του σε καλλυντικές συνθέσεις.
- Ελαϊκό και λινολεϊκό οξύ: λιπαρά οξέα που συμβάλλουν στις μαλακτικές ιδιότητες του ελαίου.
- Τοκοφερόλες: ενώσεις της οικογένειας της βιταμίνης Ε με αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
- Φυτοστερόλες και άλλα συστατικά: βρίσκονται σε μικρότερες συγκεντρώσεις και αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.
Τι μπορεί να προσφέρει στην επιδερμίδα;
Μπορεί να βοηθήσει στην ενυδάτωση;
Η ενυδάτωση είναι μία από τις χρήσεις του ελαίου αργκάν για τις οποίες υπάρχουν σχετικά πιο συγκεκριμένα δεδομένα. Όπως και άλλα φυτικά έλαια, λειτουργεί κυρίως ως μαλακτικό, βοηθώντας να περιοριστεί η απώλεια νερού από την επιφάνεια του δέρματος.
Μικρή κλινική μελέτη σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες έδειξε ότι η καθημερινή τοπική εφαρμογή για 60 ημέρες συνδέθηκε με μειωμένη διαδερμική απώλεια νερού και αυξημένη περιεκτικότητα της επιδερμίδας σε νερό. Τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά αφορούν συγκεκριμένο πληθυσμό και δεν σημαίνουν ότι το έλαιο λειτουργεί καλύτερα από κάθε ενυδατική κρέμα.
Σε ξηρό δέρμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μικρή ποσότητα, ιδιαίτερα πάνω από ελαφρώς νωπή επιδερμίδα ή μαζί με μια ενυδατική σύνθεση.
Τι γνωρίζουμε για την ελαστικότητα και τις ρυτίδες;
Υπάρχουν επίσης περιορισμένα στοιχεία ότι το έλαιο αργκάν μπορεί να επηρεάσει ορισμένες μετρήσεις της ελαστικότητας του δέρματος. Σε μελέτη με μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες παρατηρήθηκε βελτίωση εργαστηριακά μετρούμενων παραμέτρων ελαστικότητας μετά από καθημερινή χρήση.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως «εξαφανίζει» ή μειώνει εμφανώς τις ρυτίδες, ούτε ότι μπορεί να αντικαταστήσει συστατικά και πρακτικές με ισχυρότερα δεδομένα για την πρόληψη της φωτογήρανσης. Η καθημερινή αντηλιακή προστασία παραμένει πολύ σημαντικότερη για την προστασία του δέρματος από τη βλάβη που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία.
Τι δεν έχει αποδειχθεί για το έλαιο αργκάν;
Οι εργαστηριακές αντιοξειδωτικές ή αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες ενός συστατικού δεν σημαίνουν αυτόματα ότι το ίδιο προϊόν μπορεί να θεραπεύσει μια δερματική πάθηση. Γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή σε ορισμένους δημοφιλείς ισχυρισμούς.
- Ακμή: δεν υπάρχουν αρκετά ισχυρά κλινικά δεδομένα ώστε το καθαρό έλαιο αργκάν να θεωρείται θεραπεία για την ακμή ή μέσο που αποδεδειγμένα «ρυθμίζει» το σμήγμα.
- Έκζεμα και ψωρίαση: δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο της θεραπείας που έχει συστήσει δερματολόγος.
- Ουλές: δεν έχει τεκμηριωθεί ότι η εφαρμογή αργκάν μπορεί να εξαφανίσει ή να μειώσει σημαντικά υπάρχουσες ουλές.
- Ραγάδες: δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να υποστηριχθεί ότι η εφαρμογή του προλαμβάνει τις ραγάδες της εγκυμοσύνης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το έλαιο δεν μπορεί να κάνει το δέρμα να αισθάνεται πιο μαλακό και λιγότερο ξηρό. Απλώς είναι διαφορετικό πράγμα η καλλυντική περιποίηση και διαφορετικό η αποδεδειγμένη θεραπεία μιας δερματολογικής πάθησης.
Πώς να το χρησιμοποιήσετε στο πρόσωπο;
Αν θέλετε να δοκιμάσετε καθαρό καλλυντικό έλαιο αργκάν, δεν χρειάζεται μεγάλη ποσότητα. Συνήθως αρκούν λίγες σταγόνες.
- Καθαρίστε απαλά το πρόσωπο.
- Εφαρμόστε 1-3 σταγόνες σε ελαφρώς νωπή επιδερμίδα ή μετά την ενυδατική σας.
- Απλώστε χωρίς έντονο τρίψιμο στο πρόσωπο και, αν θέλετε, στον λαιμό.
- Παρατηρήστε πώς αντιδρά το δέρμα σας. Αν εμφανιστεί επίμονος ερεθισμός, διακόψτε τη χρήση.
Σε πολύ λιπαρό ή ακνεϊκό δέρμα η ανοχή στα έλαια διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Αν παρατηρήσετε περισσότερα σπυράκια ή δυσφορία, δεν υπάρχει λόγος να συνεχίσετε μόνο και μόνο επειδή πρόκειται για «φυσικό» προϊόν.
Τι προσφέρει στα μαλλιά;
Στα μαλλιά, το έλαιο αργκάν χρησιμοποιείται κυρίως ως μαλακτικό. Μια πολύ μικρή ποσότητα στις άκρες μπορεί να μειώσει προσωρινά την αίσθηση ξηρότητας, να περιορίσει το φριζάρισμα και να δώσει περισσότερη γυαλάδα.
Εργαστηριακή μελέτη σε τούφες ανθρώπινης τρίχας έδειξε ότι η προεπεξεργασία με αργκάν πριν από πρόκληση οξειδωτικής βλάβης συνδέθηκε με μικρότερη απώλεια πρωτεΐνης από την τρίχα. Πρόκειται όμως για εργαστηριακό εύρημα και όχι για απόδειξη ότι το καθαρό έλαιο προστατεύει πλήρως από κάθε μορφή φθοράς.
Είναι θερμοπροστατευτικό;
Δεν είναι σωστό να θεωρείται το σκέτο έλαιο αργκάν ισοδύναμο με ένα ειδικά σχεδιασμένο προϊόν θερμοπροστασίας. Αν χρησιμοποιείτε συχνά πιστολάκι, ψαλίδι ή ισιωτική, προτιμήστε προϊόν που έχει σχεδιαστεί ειδικά για έκθεση των μαλλιών σε υψηλές θερμοκρασίες.
Το αργκάν μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά, κυρίως για μαλακτική δράση και καλύτερη εμφάνιση των άκρων.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σώμα και νύχια;
Στο σώμα μπορεί να λειτουργήσει όπως πολλά άλλα φυτικά έλαια: ως μαλακτικό που μειώνει την αίσθηση τραβήγματος και ξηρότητας. Μερικές σταγόνες μετά το μπάνιο, όταν το δέρμα παραμένει ελαφρώς νωπό, είναι συνήθως αρκετές.
Στα νύχια και στα πετσάκια μπορεί επίσης να προσφέρει λίπανση και να τα κάνει να αισθάνονται πιο μαλακά. Δεν υπάρχουν όμως επαρκή στοιχεία ότι «ενδυναμώνει» βιολογικά το νύχι ή θεραπεύει προβλήματα όπως η ευθραυστότητα που οφείλεται σε κάποια πάθηση.
Είναι ασφαλές για όλους;
Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να χρησιμοποιήσουν καλλυντικά που περιέχουν αργκάν χωρίς πρόβλημα, αλλά κανένα φυτικό προϊόν δεν είναι απολύτως απαλλαγμένο από τον κίνδυνο ερεθισμού ή αλλεργίας. Στη βιβλιογραφία έχουν καταγραφεί σπάνια περιστατικά αλλεργικής δερματίτιδας εξ επαφής και άλλων αλλεργικών αντιδράσεων μετά από έκθεση σε έλαιο αργκάν.
Αν έχετε ιδιαίτερα ευαίσθητο δέρμα ή ιστορικό αλλεργιών, μπορείτε να δοκιμάσετε πρώτα μικρή ποσότητα σε περιορισμένη περιοχή. Αν εμφανιστούν έντονη ερυθρότητα, κνησμός, οίδημα ή άλλα σημαντικά συμπτώματα, διακόψτε τη χρήση και ζητήστε ιατρική συμβουλή.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να χρησιμοποιώ έλαιο αργκάν κάθε μέρα;
Αν το δέρμα σας το ανέχεται, μπορεί να χρησιμοποιείται τακτικά ως μαλακτικό. Δεν είναι όμως απαραίτητο για μια αποτελεσματική ρουτίνα περιποίησης και η συχνότητα μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με τον τύπο του δέρματός σας.
Μπορώ να το χρησιμοποιήσω αν έχω ακμή;
Μπορεί να είναι ανεκτό από ορισμένα άτομα και όχι από άλλα. Δεν αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία για την ακμή. Αν έχετε επίμονη ή μέτρια έως σοβαρή ακμή, είναι προτιμότερο να ακολουθήσετε θεραπεία με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα μετά από συμβουλή δερματολόγου.
Εξαφανίζει τις ρυτίδες;
Όχι. Υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα για πιθανή βελτίωση της ενυδάτωσης και ορισμένων παραμέτρων της ελαστικότητας, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι το έλαιο αργκάν εξαφανίζει τις ρυτίδες.
Τι πρέπει να κοιτάζω όταν αγοράζω έλαιο αργκάν;
Για χρήση στο δέρμα ή στα μαλλιά προτιμήστε προϊόν που προορίζεται ξεκάθαρα για καλλυντική χρήση, με σαφή επισήμανση συστατικών και κατάλληλη συσκευασία. Οι υπερβολικές υποσχέσεις περί «θεραπείας» ακμής, εκζέματος, ουλών ή ρυτίδων καλό είναι να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη.
Τι αξίζει τελικά να περιμένετε από το έλαιο αργκάν;
Το έλαιο αργκάν είναι ένα χρήσιμο φυτικό μαλακτικό με ενδιαφέρουσα σύνθεση και ορισμένα κλινικά δεδομένα για την ενυδάτωση και την ελαστικότητα του δέρματος. Μπορεί επίσης να προσφέρει στα μαλλιά απαλότητα, γυαλάδα και καλύτερη αίσθηση στις ξηρές άκρες.
Το σημαντικό είναι να μην του αποδίδονται ιδιότητες που δεν έχουν αποδειχθεί. Δεν αποτελεί θεραπεία για ακμή, έκζεμα, ψωρίαση, ουλές ή ραγάδες και δεν αντικαθιστά την αντηλιακή προστασία, την κατάλληλη δερματολογική αγωγή ή ένα ειδικό προϊόν θερμοπροστασίας.
Πηγές:
- Skin hydration in postmenopausal women: argan oil benefit with oral and/or topical use
- The effect of dietary and/or cosmetic argan oil on postmenopausal skin elasticity
- Argan Oil: Chemical Composition, Extraction Process, and Quality Control
- Vegetable Butters and Oils as Therapeutically and Cosmetically Active Ingredients for Dermal Use
- Argan oil as a pretreatment of human hair before exposure to oxidative damage
