Η απολέπιση μπορεί να κάνει το δέρμα να φαίνεται πιο λείο και ομοιόμορφο, αλλά υπάρχει ένα σημείο στο οποίο το «περισσότερο» παύει να είναι καλύτερο. Αν χρησιμοποιείται πολύ συχνά ή πολύ επιθετικά, μπορεί να αποδυναμώσει τον φυσικό φραγμό της επιδερμίδας και να αυξήσει την ξηρότητα.
Η σχέση ανάμεσα στην απολέπιση και την ενυδάτωση είναι λοιπόν πιο σύνθετη απ’ όσο φαίνεται. Ορισμένα απολεπιστικά μπορούν να βοηθήσουν την υφή και ακόμη και την ενυδάτωση, ενώ η υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέσει ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα.
Τι ακριβώς είναι η απολέπιση;
Η εξωτερική επιφάνεια του δέρματος, η κεράτινη στιβάδα, αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από ώριμα κύτταρα που απομακρύνονται φυσιολογικά καθώς ανανεώνεται η επιδερμίδα.
Η απολέπιση επιταχύνει την απομάκρυνση μέρους αυτών των επιφανειακών κυττάρων.
Υπάρχουν δύο βασικές μέθοδοι:
- Χημική απολέπιση: χρησιμοποιεί συστατικά όπως AHA και BHA.
- Μηχανική απολέπιση: χρησιμοποιεί τριβή μέσω scrub, βούρτσας, σφουγγαριού ή άλλου εργαλείου.
Καμία από τις δύο δεν είναι από μόνη της «καλύτερη» για όλους. Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τον τύπο του δέρματος, το προϊόν και την ευαισθησία του κάθε ανθρώπου.
Τι είναι τα AHA και BHA;
Τα AHA, όπως το γλυκολικό και το γαλακτικό οξύ, δρουν κυρίως στην επιφάνεια της επιδερμίδας και χρησιμοποιούνται για τη βελτίωση της υφής, της θαμπάδας και ορισμένων δυσχρωμιών.
Το πιο γνωστό BHA είναι το σαλικυλικό οξύ. Είναι λιποδιαλυτό και χρησιμοποιείται συχνά σε προϊόντα για λιπαρό ή ακνεϊκό δέρμα επειδή μπορεί να δράσει μέσα στους πόρους.
Η αποτελεσματικότητα και η πιθανότητα ερεθισμού εξαρτώνται από τη συγκέντρωση, το pH και τη συχνότητα χρήσης.
Η μηχανική απολέπιση δεν είναι πάντα η πιο ήπια
Scrubs, βούρτσες και σφουγγάρια απομακρύνουν επιφανειακά κύτταρα με τριβή.
Αυτό μπορεί να λειτουργεί καλά σε ορισμένα πιο ανθεκτικά δέρματα, αλλά σε ξηρή, ευαίσθητη ή ακνεϊκή επιδερμίδα μπορεί να προκαλέσει περισσότερο ερεθισμό.
Η American Academy of Dermatology συστήνει να γίνεται πολύ απαλά, χωρίς δυνατή πίεση και χωρίς τρίψιμο σε ήδη ερεθισμένο, τραυματισμένο ή καμένο από τον ήλιο δέρμα.
Τι σημαίνει πραγματικά «ενυδατωμένο δέρμα»;
Η ενυδάτωση σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με την ποσότητα νερού που συγκρατεί η εξωτερική στιβάδα της επιδερμίδας και με το πόσο αποτελεσματικά ο δερματικός φραγμός εμποδίζει αυτό το νερό να χαθεί προς το περιβάλλον.
Η κεράτινη στιβάδα περιέχει κύτταρα, λιπίδια και φυσικούς ενυδατικούς παράγοντες που συνεργάζονται ώστε το δέρμα να παραμένει εύκαμπτο και προστατευμένο.
Όταν αυτός ο μηχανισμός διαταραχθεί, μπορεί να εμφανιστούν:
- ξηρότητα,
- τραχύτητα,
- ξεφλούδισμα,
- αίσθημα «τραβήγματος»,
- τσούξιμο ή μεγαλύτερη ευαισθησία.
Πώς επηρεάζει η απολέπιση την υγρασία;
Η απάντηση είναι: εξαρτάται από το προϊόν και τον τρόπο χρήσης.
Μια σωστά σχεδιασμένη ήπια απολέπιση μπορεί να βελτιώσει την υφή του δέρματος και ορισμένα συστατικά, όπως το γαλακτικό οξύ ή ορισμένα PHA, έχουν και υγραντικές ιδιότητες.
Αν όμως αφαιρεθεί υπερβολικά μεγάλο μέρος της εξωτερικής προστατευτικής στιβάδας, ο δερματικός φραγμός μπορεί να αποδυναμωθεί.
Τότε το νερό διαφεύγει ευκολότερα από το δέρμα, με αποτέλεσμα περισσότερη ξηρότητα και ευαισθησία.
Το δέρμα δεν χρειάζεται να «αναπνέει»
Μια συνηθισμένη φράση είναι ότι η απολέπιση «ανοίγει» το δέρμα και του επιτρέπει να αναπνεύσει.
Αυτό δεν είναι σωστό.
Το δέρμα δεν αναπνέει με τον τρόπο που αναπνέουν οι πνεύμονες. Η απολέπιση αλλάζει την επιφανειακή κεράτινη στιβάδα και μπορεί να κάνει το δέρμα να φαίνεται πιο λείο, αλλά δεν χρειάζεται να αφαιρούμε κύτταρα για να «μπει οξυγόνο».
Η υπερβολική απολέπιση μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση
Η πιο συχνή παγίδα είναι να πιστεύουμε ότι αφού ένα προϊόν κάνει το πρόσωπο να φαίνεται πιο λείο, η συχνότερη χρήση θα φέρει ακόμη καλύτερο αποτέλεσμα.
Στην πραγματικότητα, η υπερβολική απολέπιση μπορεί να προκαλέσει:
- κοκκινίλα,
- τσούξιμο,
- έντονη ξηρότητα,
- ξεφλούδισμα,
- αίσθηση καύσου,
- αυξημένη ευαισθησία σε άλλα προϊόντα.
Αυτά είναι σημάδια ότι ο δερματικός φραγμός έχει ερεθιστεί και χρειάζεται διάλειμμα από τα δραστικά προϊόντα.
Πόσο συχνά πρέπει να γίνεται απολέπιση;
Δεν υπάρχει ένας κανόνας όπως «δύο φορές την εβδομάδα για όλους».
Η κατάλληλη συχνότητα εξαρτάται από:
- τον τύπο του δέρματος,
- το συγκεκριμένο απολεπιστικό,
- τη συγκέντρωση των δραστικών συστατικών,
- τα υπόλοιπα προϊόντα της ρουτίνας,
- το πόσο καλά ανέχεται το δέρμα την εφαρμογή.
Γενικός κανόνας είναι ότι όσο πιο ισχυρή είναι η απολέπιση, τόσο λιγότερο συχνά πρέπει να γίνεται.
Αν χρησιμοποιείτε για πρώτη φορά ένα απολεπιστικό, είναι συνήθως πιο συνετό να ξεκινήσετε αραιά και να παρακολουθήσετε πώς αντιδρά το δέρμα αντί να ξεκινήσετε καθημερινή χρήση.
Ξηρό και ευαίσθητο δέρμα χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή
Σε ξηρή ή ευαίσθητη επιδερμίδα, το δυνατό scrub μπορεί να προκαλέσει περισσότερο ερεθισμό.
Για ορισμένους ανθρώπους μπορεί να είναι προτιμότερο ένα πολύ ήπιο χημικό προϊόν. Για άλλους, η καλύτερη επιλογή μπορεί να είναι να μην χρησιμοποιούν καθόλου συστηματική απολέπιση.
Η απολέπιση δεν αποτελεί υποχρεωτικό βήμα μιας καλής ρουτίνας περιποίησης.
Λιπαρό δέρμα δεν σημαίνει ότι αντέχει απεριόριστη απολέπιση
Η λιπαρότητα συχνά οδηγεί στη λανθασμένη ιδέα ότι το δέρμα χρειάζεται δυνατό καθάρισμα και καθημερινά οξέα.
Το λιπαρό δέρμα μπορεί επίσης να ερεθιστεί και να παρουσιάσει διαταραχή του δερματικού φραγμού.
Σε δέρμα με μαύρα στίγματα ή ακμή, προϊόντα με σαλικυλικό οξύ μπορεί να είναι χρήσιμα, αλλά η σωστή συγκέντρωση και συχνότητα έχουν μεγαλύτερη σημασία από την επιθετική χρήση.
Τι γίνεται αν χρησιμοποιείτε ήδη ρετινόλη ή φάρμακα για ακμή;
Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Προϊόντα με ρετινόλη ή συνταγογραφούμενα ρετινοειδή, βενζοϋλοϋπεροξείδιο και ορισμένες θεραπείες ακμής μπορούν ήδη να προκαλέσουν ξηρότητα και ξεφλούδισμα.
Αν προσθέσετε ταυτόχρονα ισχυρά AHA, BHA ή scrub, αυξάνεται η πιθανότητα ερεθισμού.
Δεν είναι απαραίτητο κάθε δραστικό προϊόν μιας ρουτίνας να χρησιμοποιείται την ίδια ημέρα.
Η ενυδατική μετά την απολέπιση έχει πραγματική αξία
Μετά την απολέπιση είναι χρήσιμο να εφαρμόζεται ενυδατική κρέμα, ιδιαίτερα αν το δέρμα έχει τάση για ξηρότητα.
Μια καλή ενυδατική μπορεί να συνδυάζει διαφορετικές κατηγορίες συστατικών:
- υγραντικά, όπως γλυκερίνη και υαλουρονικό οξύ, που βοηθούν στη συγκράτηση νερού,
- μαλακτικά, που λειαίνουν και μαλακώνουν την επιφάνεια,
- αποφρακτικά συστατικά, που περιορίζουν την απώλεια νερού προς το περιβάλλον.
Σε δέρμα με διαταραγμένο φραγμό μπορούν επίσης να είναι χρήσιμα προϊόντα που περιέχουν ceramides.
Το υαλουρονικό οξύ δεν χρειάζεται εντυπωσιακούς αριθμούς
Συχνά αναφέρεται ότι το υαλουρονικό οξύ «κρατά 1.000 φορές το βάρος του σε νερό». Η συγκεκριμένη φράση χρησιμοποιείται πολύ στο marketing, αλλά δεν είναι απαραίτητη για να καταλάβουμε τη χρησιμότητά του.
Το σημαντικό είναι ότι λειτουργεί ως υγραντικό συστατικό και μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας ενυδατικής φόρμουλας.
Δεν αντικαθιστά όμως απαραίτητα μια ολοκληρωμένη ενυδατική κρέμα, ειδικά σε πολύ ξηρό δέρμα.
Η απολέπιση αυξάνει το κολλαγόνο;
Δεν μπορούν όλες οι μορφές απολέπισης να μπουν στην ίδια κατηγορία.
Ορισμένα χημικά peeling και προϊόντα με AHA σε συγκεκριμένες συγκεντρώσεις έχουν μελετηθεί για φωτογήρανση και μπορούν να προκαλέσουν μεταβολές βαθύτερα στην επιδερμίδα.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα απλό scrub ή κάθε ήπιο απολεπιστικό «παράγει κολλαγόνο και ελαστίνη».
Η κύρια δράση της καθημερινής ήπιας απολέπισης παραμένει η αλλαγή της επιφανειακής υφής του δέρματος.
Πώς να κάνετε πιο ασφαλή απολέπιση
Αν αποφασίσετε ότι η απολέπιση ταιριάζει στη ρουτίνα σας, μερικές απλές αρχές μειώνουν την πιθανότητα ερεθισμού:
- Ξεκινήστε με ήπιο προϊόν και χαμηλή συχνότητα.
- Μην συνδυάζετε πολλά ισχυρά απολεπιστικά χωρίς λόγο.
- Αν χρησιμοποιείτε μηχανικό scrub, μην τρίβετε δυνατά.
- Αποφύγετε την απολέπιση πάνω σε πληγές, έντονο ερεθισμό ή ηλιακό έγκαυμα.
- Χρησιμοποιήστε ενυδατική μετά.
- Χρησιμοποιήστε αντηλιακή προστασία την ημέρα.
Πώς καταλαβαίνετε ότι το παρακάνατε;
Το κάψιμο και το τσούξιμο δεν σημαίνουν ότι «το προϊόν δουλεύει».
Αν εμφανιστούν έντονη ερυθρότητα, ξεφλούδισμα, επίμονη ξηρότητα ή προϊόντα που παλιότερα ήταν ανεκτά ξαφνικά αρχίσουν να τσούζουν, είναι λογικό να σταματήσει προσωρινά η απολέπιση.
Μια απλή ρουτίνα με ήπιο καθαρισμό, ενυδατική και αντηλιακή προστασία δίνει χρόνο στον δερματικό φραγμό να επανέλθει.
Χρειάζεται τελικά απολέπιση για να είναι το δέρμα ενυδατωμένο;
Όχι. Η απολέπιση και η ενυδάτωση είναι διαφορετικές διαδικασίες.
Η απολέπιση μπορεί να είναι χρήσιμη για συγκεκριμένα προβλήματα, όπως τραχιά υφή, ορισμένες δυσχρωμίες ή φραγμένους πόρους. Δεν αποτελεί όμως απαραίτητη προϋπόθεση για καλά ενυδατωμένο δέρμα.
Για τη διατήρηση της υγρασίας, πολύ μεγαλύτερη σημασία έχει ένας υγιής δερματικός φραγμός και η σωστή χρήση ενυδατικών προϊόντων.
Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να απολεπίζουμε όσο περισσότερο μπορούμε, αλλά όσο χρειάζεται και όσο αντέχει το δέρμα μας.
Πηγές:















