Δύο τεράστια ανοίγματα στην οροφή ενός σπηλαίου μοιάζουν τόσο πολύ με ανθρώπινα μάτια, ώστε όταν κοιτάξεις προς τα πάνω έχεις την παράξενη αίσθηση ότι κάποιος σε παρατηρεί. Είναι τα περίφημα «Μάτια του Θεού» στο σπήλαιο Prohodna της Βουλγαρίας.
Το Prohodna βρίσκεται κοντά στο χωριό Karlukovo, περίπου 112 χιλιόμετρα από τη Σόφια, και είναι ένα από τα πιο γνωστά και εύκολα προσβάσιμα σπήλαια της χώρας. Το εντυπωσιακότερο χαρακτηριστικό του δεν βρίσκεται στο έδαφος αλλά ψηλά στην οροφή του.
Ένα φυσικό τούνελ μήκους 262 μέτρων
Το σπήλαιο Prohodna βρίσκεται περίπου 2 χιλιόμετρα από το Karlukovo, σε μια περιοχή της Βουλγαρίας με έντονο καρστικό ανάγλυφο. Έχει μήκος περίπου 262 μέτρα και σχηματίζει ουσιαστικά μια μεγάλη φυσική βραχώδη γέφυρα με δύο ανοιχτές εισόδους.
Η μικρότερη είσοδος έχει ύψος περίπου 35 μέτρα. Από εκεί ένα μονοπάτι διασχίζει το εσωτερικό και οδηγεί στη μεγάλη είσοδο, όπου ο εντυπωσιακός βραχώδης θόλος φτάνει περίπου τα 45 μέτρα.
Εξαιτίας των τεράστιων εισόδων και των ανοιγμάτων της οροφής, το εσωτερικό φωτίζεται σε μεγάλο βαθμό φυσικά. Έτσι, σε αντίθεση με πολλά βαθιά σπήλαια, ο επισκέπτης μπορεί να διακρίνει εύκολα τους βράχους και τις τεράστιες καμπύλες του χώρου.

Γιατί ονομάζονται «Μάτια του Θεού»;
Το χαρακτηριστικό που έκανε το Prohodna διάσημο είναι δύο μεγάλα φυσικά ανοίγματα που βρίσκονται το ένα δίπλα στο άλλο στην οροφή.
Τα ανοίγματα είναι γνωστά ως Oknata, δηλαδή «τα παράθυρα». Το σχεδόν συμμετρικό, αμυγδαλωτό σχήμα τους θυμίζει τόσο έντονα δύο τεράστια μάτια, ώστε οι κάτοικοι της περιοχής άρχισαν να τα αποκαλούν «Μάτια του Θεού». Συναντάται επίσης η ονομασία «Μάτια του Διαβόλου».
Από συγκεκριμένο σημείο του σπηλαίου, τα δύο ανοίγματα μαζί με τους σχηματισμούς του βράχου μπορούν να θυμίσουν ολόκληρο ανθρώπινο πρόσωπο που κοιτάζει προς τα κάτω.
Όταν βρέχει, τα «μάτια» μοιάζουν να δακρύζουν
Το θέαμα γίνεται ακόμη πιο παράξενο όταν ο καιρός είναι βροχερός. Το νερό περνά μέσα από τα δύο ανοίγματα και κατεβαίνει στους κάθετους βράχους από κάτω.
Από ορισμένες γωνίες δημιουργείται τότε η οπτική εντύπωση ότι τα δύο γιγάντια μάτια δακρύζουν. Πρόκειται φυσικά για ένα απλό φυσικό φαινόμενο, αλλά η μορφή των ανοιγμάτων κάνει την εικόνα ιδιαίτερα εντυπωσιακή.

Πώς δημιουργήθηκε το Prohodna;
Το σπήλαιο βρίσκεται σε καρστική περιοχή, δηλαδή σε τοπίο όπου πετρώματα όπως ο ασβεστόλιθος διαλύονται πολύ αργά από το νερό.
Με την πάροδο μεγάλων χρονικών περιόδων, το νερό διεύρυνε ρωγμές και περάσματα στον βράχο, δημιουργώντας τη μεγάλη φυσική σήραγγα που βλέπουμε σήμερα. Τα ανοίγματα στην οροφή αποτελούν επίσης μέρος αυτής της μακρόχρονης γεωλογικής εξέλιξης.
Έτσι, τα περίφημα «μάτια» δεν είναι ανθρώπινη κατασκευή ούτε αποτέλεσμα κάποιας αρχαίας παρέμβασης. Είναι φυσικοί σχηματισμοί του βράχου.
Προστατευόμενο φυσικό μνημείο από το 1962
Η γεωλογική σημασία της περιοχής αναγνωρίστηκε επίσημα το 1962, όταν το Prohodna και άλλα σπήλαια του καρστικού συμπλέγματος του Karlukovo εντάχθηκαν σε προστατευόμενο φυσικό μνημείο.
Η περιοχή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για σπηλαιολόγους, γεωλόγους και αναρριχητές, ενώ το ασυνήθιστο εσωτερικό του Prohodna έχει χρησιμοποιηθεί και ως σκηνικό σε κινηματογραφικές παραγωγές.

Η μεγάλη είσοδος φτάνει τα 45 μέτρα
Εξίσου εντυπωσιακή με τα «Μάτια του Θεού» είναι η μεγάλη είσοδος του σπηλαίου. Ο θόλος της φτάνει περίπου τα 45 μέτρα σε ύψος, δημιουργώντας μια τεράστια φυσική πύλη.
Το μέγεθός της γίνεται ακόμη πιο αντιληπτό όταν άνθρωποι στέκονται στη βάση της. Από απόσταση μοιάζουν ελάχιστοι μπροστά στον κάθετο όγκο του βράχου.
Αυτή η είσοδος έχει χρησιμοποιηθεί και για bungee jumping, ενώ οι βραχώδεις επιφάνειες της περιοχής προσελκύουν αναρριχητές. Η πραγματοποίηση τέτοιων δραστηριοτήτων εξαρτάται φυσικά από τους διοργανωτές, τον καιρό και τις συνθήκες ασφαλείας.
Γιατί θεωρείται εύκολα προσβάσιμο σπήλαιο;
Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του Prohodna είναι ότι δεν απαιτείται η κλασική οργανωμένη ξενάγηση που συναντάμε σε πολλά τουριστικά σπήλαια. Η φυσική σήραγγα είναι ανοιχτή και μπορεί να διασχιστεί από τη μία είσοδο στην άλλη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται προσοχή. Το έδαφος είναι φυσικό και ανώμαλο, ενώ μετά από βροχή μπορεί να γίνει ολισθηρό. Τον χειμώνα μπορεί επίσης να σχηματιστούν μεγάλοι πάγοι και σταλακτίτες πάγου γύρω από τα ανοίγματα και την οροφή.
Κατάλληλα παπούτσια και προσοχή στις καιρικές συνθήκες είναι επομένως σημαντικά, ακόμη κι αν η πρόσβαση θεωρείται σχετικά εύκολη.

Ένα φυσικό φαινόμενο που αλλάζει με το φως
Η εικόνα των «Ματιών του Θεού» δεν είναι πάντα ίδια. Η θέση του ήλιου, τα σύννεφα και ο καιρός αλλάζουν συνεχώς τον τρόπο με τον οποίο το φως μπαίνει μέσα από τα ανοίγματα.
Άλλοτε εμφανίζονται ως δύο φωτεινά σχήματα πάνω σε έναν σκοτεινό θόλο και άλλοτε οι ακτίνες του ήλιου φωτίζουν τους κατακόρυφους βράχους από κάτω. Στη βροχή, το νερό προσθέτει τις χαρακτηριστικές «σταγόνες» που έκαναν το φαινόμενο ακόμη πιο γνωστό.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο του Prohodna: δύο απλές τρύπες που δημιουργήθηκαν φυσικά στον ασβεστόλιθο αρκούν, από τη σωστή γωνία, για να μετατρέψουν ολόκληρο το σπήλαιο σε ένα τεράστιο πρόσωπο που μοιάζει να κοιτάζει από ψηλά.














