Ο Οδυσσέας είναι ένας από τους πιο γνωστούς ήρωες της ελληνικής μυθολογίας. Τον θυμόμαστε για την εξυπνάδα του, τις περιπέτειές του και το περίφημο ταξίδι της επιστροφής στην Ιθάκη. Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια στο όνομά του που πολλοί δεν γνωρίζουν. Ποιο ήταν το «επίθετο» του Οδυσσέα; Η απάντηση βρίσκεται μέσα στην ίδια την Οδύσσεια. Ο Όμηρος τον αποκαλεί «Λαερτιάδη», μια λέξη που σημαίνει «γιος του Λαέρτη». Δεν πρόκειται για οικογενειακό επώνυμο όπως τα γνωρίζουμε σήμερα, αλλά για ένα πατρωνυμικό που φανερώνει την καταγωγή του ήρωα.
Συντάκτης: Δήμητρα Ξωνίκη
Έχεις αναρωτηθεί ποτέ γιατί ο Ήλιος και η Σελήνη φαίνονται σχεδόν ίδιοι σε μέγεθος στον ουρανό, παρόλο που στην πραγματικότητα έχουν τεράστια διαφορά; Ο Ήλιος είναι ένας γίγαντας με διάμετρο περίπου 1,4 εκατομμύρια χιλιόμετρα, ενώ η Σελήνη έχει διάμετρο μόλις 3.474 χιλιόμετρα. Κι όμως, από τη Γη μοιάζουν να καταλαμβάνουν σχεδόν τον ίδιο χώρο στον ουρανό. Δεν πρόκειται για κάποια οπτική απάτη, αλλά για μια εντυπωσιακή σύμπτωση μεγέθους και απόστασης. Μάλιστα, χάρη σε αυτή μπορούμε να παρακολουθούμε ένα από τα πιο θεαματικά φαινόμενα της φύσης: την ολική έκλειψη Ηλίου.
Μια πολιτική ομιλία ήταν αρκετή για να τραβήξει την προσοχή μιας μορφωμένης Ελληνίδας που ζούσε στο Λονδίνο. Η γυναίκα αυτή ήταν η Έλενα Σκυλίτση και ο πολιτικός που θαύμασε ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Εκείνη τη στιγμή, το 1910, δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι έντεκα χρόνια αργότερα θα γινόταν σύζυγός του. Η ιστορία τους έχει κάτι από ρομαντικό μυθιστόρημα, αλλά είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν γνωρίζουμε τα πραγματικά γεγονότα. Γιατί πίσω από τον θαυμασμό και τον γάμο τους κρύβεται μια σχέση που πέρασε μέσα από πολιτικές ανατροπές, δύσκολες αποφάσεις και μια βαθιά προσωπική αφοσίωση.
Αν ρωτήσετε έναν παλιό καπετάνιο γιατί θεωρούσαν γρουσούζικο να σαλπάρουν Παρασκευή, ίσως σας διηγηθεί ιστορίες που άκουγε από μικρός. Για πολλούς ναυτικούς του παρελθόντος, η συγκεκριμένη ημέρα συνδεόταν με κακοτυχία, κινδύνους και ανεξήγητα περιστατικά στη θάλασσα. Η δεισιδαιμονία των ναυτικών για την Παρασκευή έχει βαθιές ρίζες στην παράδοση. Πίσω της κρύβονται θρησκευτικές πεποιθήσεις, παλιοί φόβοι και ένας διάσημος θρύλος για ένα πλοίο που υποτίθεται ότι εξαφανίστηκε χωρίς ίχνος.
Έχετε διαβάσει ποτέ το ζώδιό σας και σκεφτήκατε ότι σας περιγράφει με εντυπωσιακή ακρίβεια; Ίσως μια πρόβλεψη να μιλούσε για τις ανασφάλειές σας, την ανάγκη σας για αγάπη ή την επιθυμία σας να πετύχετε κάτι σημαντικό. Κι όμως, η ίδια περιγραφή θα μπορούσε να φαίνεται εξίσου προσωπική σε πολλούς άλλους ανθρώπους. Αυτό ακριβώς εξηγεί το φαινόμενο Forer, γνωστό και ως φαινόμενο Barnum. Πρόκειται για μια ψυχολογική τάση που μας κάνει να αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας σε γενικές περιγραφές προσωπικότητας, ιδιαίτερα όταν πιστεύουμε ότι γράφτηκαν ειδικά για εμάς. Ένα πείραμα του 1949 έδειξε πόσο εύκολα μπορεί να συμβεί αυτό.
Φανταστείτε να εμφανίζεστε σε έναν Ολυμπιακό μαραθώνιο φορώντας πουκάμισο, μακρύ παντελόνι και παπούτσια δρόμου. Να σταματάτε στη διαδρομή για να μιλήσετε με θεατές, να τρώτε φρούτα επειδή πεινάτε και, παρ’ όλα αυτά, να τερματίζετε τέταρτοι. Ακούγεται σαν σενάριο κωμωδίας, όμως συνέβη πραγματικά το 1904.
Σήμερα μπορούμε να πληρώσουμε με ένα άγγιγμα στο κινητό μας. Για αιώνες, όμως, οι άνθρωποι έπρεπε να μεταφέρουν μεταλλικά νομίσματα για να αγοράσουν αγαθά ή να πραγματοποιήσουν εμπορικές συναλλαγές. Μέχρι που κάποιος σκέφτηκε κάτι που τότε έμοιαζε παράξενο: να χρησιμοποιήσει χαρτί αντί για μέταλλο. Τα πρώτα χαρτονομίσματα εμφανίστηκαν στην Κίνα, πολύ πριν φτάσουν στην Ευρώπη. Η ιστορία τους ξεκινά με εμπόρους που αναζητούσαν έναν ευκολότερο τρόπο να μεταφέρουν χρήματα και εξελίσσεται σε μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία.
Ο Λέοναρντ Κοέν ήταν από εκείνους τους καλλιτέχνες που δεν χρειάζονταν εντυπωσιακές εμφανίσεις για να συγκινήσουν το κοινό. Με τη βαθιά φωνή του, τους ποιητικούς στίχους και τη μελαγχολική μουσική του κατάφερε να γίνει μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της παγκόσμιας μουσικής σκηνής. Πίσω όμως από τραγούδια όπως το «Hallelujah» και το «Suzanne» κρυβόταν μια ζωή γεμάτη αναζητήσεις. Από το Μόντρεαλ στην ελληνική Ύδρα και από τις μεγάλες συναυλίες σε ένα βουδιστικό μοναστήρι της Καλιφόρνιας, ο Λέοναρντ Κοέν ακολούθησε μια διαδρομή που δύσκολα χωρά σε μια συνηθισμένη βιογραφία.
Ο Παπαφλέσσας ήταν πραγματικά παπάς ή ένας επαναστάτης που φορούσε ράσο για να πετύχει τους σκοπούς του; Το ερώτημα μπορεί να ακούγεται παράξενο, αλλά δεν προέκυψε τυχαία. Η εκρηκτική προσωπικότητα, οι συγκρούσεις και η ασυνήθιστη ζωή του έκαναν πολλούς να αναρωτιούνται πόσο ταίριαζε στον ρόλο ενός κληρικού. Η ιστορική πραγματικότητα, όμως, είναι πιο ξεκάθαρη απ’ όσο αφήνουν να εννοηθεί ορισμένες αφηγήσεις. Ο Παπαφλέσσας ήταν πράγματι κληρικός και έφτασε στον βαθμό του αρχιμανδρίτη. Αυτό δεν τον εμπόδισε να γίνει ένας από τους πιο τολμηρούς, παρορμητικούς και αμφιλεγόμενους πρωταγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.
Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ήταν ένας από τους ανθρώπους που τόλμησαν να ξεκινήσουν την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Πρίγκιπας από ισχυρή φαναριώτικη οικογένεια, αξιωματικός του ρωσικού στρατού και αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας, εγκατέλειψε μια λαμπρή στρατιωτική σταδιοδρομία για να αγωνιστεί για την ελευθερία της Ελλάδας. Η ιστορία του κρύβει δύο λεπτομέρειες που πολλοί αγνοούν. Στη μυστική αλληλογραφία της Φιλικής Εταιρείας χρησιμοποιούσε τα αρχικά «Α.Ρ.», ενώ τα οστά του βρίσκονται στο Πεδίον του Άρεως, στην Αθήνα. Ακόμη πιο συγκινητική είναι η ιστορία της καρδιάς του, που έφτασε χωριστά στην Ελλάδα, εκπληρώνοντας μια προσωπική του επιθυμία.
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί στην Ελλάδα οδηγούμε στη δεξιά πλευρά του δρόμου, ενώ στη Βρετανία, την Κύπρο και την Ιαπωνία οι οδηγοί κινούνται αριστερά; Η διαφορά μοιάζει παράξενη, ιδιαίτερα όταν ταξιδεύουμε στο εξωτερικό και βλέπουμε αυτοκίνητα να κινούνται στην αντίθετη πλευρά από εκείνη που έχουμε συνηθίσει. Η απάντηση κρύβεται σε μια ιστορία πολλών αιώνων, με άλογα, άμαξες, πολέμους και αποικιακές αυτοκρατορίες. Και παρότι ο Ναπολέων συνδέεται συχνά με τη διάδοση της δεξιάς κυκλοφορίας, η πραγματική εξήγηση είναι πιο σύνθετη και ενδιαφέρουσα.
Ο Νικόλαος Κασομούλης ήταν ένας από τους ανθρώπους που έζησαν την Ελληνική Επανάσταση από την πρώτη γραμμή και κατάφεραν να αφήσουν πίσω τους κάτι εξίσου σημαντικό με τη συμμετοχή τους στις μάχες: τη δική τους μαρτυρία για όσα συνέβησαν. Πολέμησε στη Μακεδονία, συνεργάστηκε με γνωστούς οπλαρχηγούς και έζησε από κοντά μία από τις πιο συγκλονιστικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας, την Έξοδο του Μεσολογγίου. Το 1826, μέσα στην πολιορκημένη πόλη, ήταν εκείνος που κατέγραψε το σχέδιο της Εξόδου και ανέλαβε να το γνωστοποιήσει στους αξιωματικούς. Χρόνια αργότερα, με τα περίφημα «Ενθυμήματα Στρατιωτικά», διέσωσε εμπειρίες, γεγονότα και προσωπικές ιστορίες που μας βοηθούν…
Στις 28 Μαΐου 1934, σε ένα μικρό χωριό του Καναδά, γεννήθηκαν πέντε κορίτσια που έμελλε να γίνουν διάσημα σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι αδελφές Ντιόν ήταν οι πρώτες γνωστές πεντάδυμες που κατάφεραν να επιβιώσουν πέρα από τη βρεφική ηλικία. Η γέννησή τους θεωρήθηκε ένα πραγματικό ιατρικό θαύμα. Η Υβόν, η Ανέτ, η Σεσίλ, η Εμιλί και η Μαρί έγιναν αντικείμενο παγκόσμιου θαυμασμού. Όμως η φήμη τους είχε ένα βαρύ τίμημα. Αντί να μεγαλώσουν μαζί με την οικογένειά τους, πέρασαν εννέα χρόνια υπό κρατική κηδεμονία, σε έναν χώρο όπου εκατομμύρια επισκέπτες πλήρωναν για να τις δουν.
Ποιος ήταν ο Καπετάν Αρκούδας; Πίσω από αυτό το ασυνήθιστο όνομα κρύβεται η ιστορία ενός οπλαρχηγού που πολέμησε στη Μακεδονία και έχασε τη ζωή του στα βουνά της Ηπείρου. Ο Γεώργιος Λεπιντάτος, γνωστός και ως Λεπεντάτος, γεννήθηκε το 1856 στη Σαμαρίνα Γρεβενών και έζησε σε μια εποχή γεμάτη συγκρούσεις και αγώνες για την απελευθέρωση των περιοχών που βρίσκονταν ακόμη υπό οθωμανική κυριαρχία. Η ζωή του συνδέθηκε με τον Μακεδονικό Αγώνα, όμως το τέλος του γράφτηκε στο Ζαγόρι, στις 6 Αυγούστου 1906. Εκεί, κοντά σε ένα παλιό πέτρινο γεφύρι, σκοτώθηκε σε συμπλοκή με οθωμανικές δυνάμεις. Το γεφύρι πήρε αργότερα το όνομά…
Γιατί μια ώρα έχει 60 λεπτά και όχι 100; Και γιατί ο κύκλος χωρίζεται σε 360 μοίρες; Η απάντηση μας ταξιδεύει χιλιάδες χρόνια πίσω, στους αρχαίους πολιτισμούς της Μεσοποταμίας, όπου ο αριθμός 60 απέκτησε μια ξεχωριστή θέση στα μαθηματικά. Μπορεί να μη δίνουμε ιδιαίτερη σημασία σε αυτόν τον αριθμό, όμως τον χρησιμοποιούμε καθημερινά. Από το ρολόι και τους χάρτες μέχρι την αστρονομία, το 60 αποτελεί μια κληρονομιά που κατάφερε να επιβιώσει για χιλιάδες χρόνια. Και ο λόγος έχει μεγάλο ενδιαφέρον.
Το Έβερεστ είναι η ψηλότερη κορυφή της Γης, όμως η ιστορία πίσω από το όνομά του είναι εξίσου ενδιαφέρουσα με το ίδιο το βουνό. Δεν ονομάστηκε προς τιμήν κάποιου ορειβάτη που έφτασε στην κορυφή του ούτε κάποιου εξερευνητή που το ανακάλυψε. Πήρε το όνομα ενός Βρετανού γεωγράφου, ο οποίος πιθανότατα δεν αντίκρισε ποτέ την ίδια την κορυφή και, το πιο παράξενο, διαφωνούσε με αυτή την ονομασία. Πώς κατέληξε λοιπόν ένα από τα διασημότερα βουνά του κόσμου να φέρει το όνομα του Σερ Τζορτζ Έβερεστ; Η απάντηση βρίσκεται στην Ινδία του 19ου αιώνα, σε μια εποχή όπου η επιστημονική χαρτογράφηση και…
Μέσα σε λίγους μήνες, ένας έφηβος από μια εργατική γειτονιά του Λος Άντζελες κατάφερε να γίνει ένα από τα πιο ανερχόμενα αστέρια της ροκ εν ρολ. Ο Ρίτσι Βάλενς τραγουδούσε για τον έρωτα, έπαιζε κιθάρα με πάθος και έφερε έναν παραδοσιακό μεξικάνικο σκοπό στα αμερικανικά μουσικά charts. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί πόσο σύντομα θα τελείωνε η ιστορία του. Στις 3 Φεβρουαρίου 1959, ο δημιουργός της διάσημης εκτέλεσης του «La Bamba» έχασε τη ζωή του σε αεροπορικό δυστύχημα. Ήταν μόλις 17 ετών και είχε προλάβει να ζήσει λιγότερο από έναν χρόνο μεγάλης δισκογραφικής επιτυχίας. Κι όμως, η μουσική του θα…
Οι διακοπές στην Ελλάδα έχουν μια ιδιαίτερη μαγεία. Από τον Μάιο αρχίζεις να ονειρεύεσαι παραλίες, ταβερνάκια δίπλα στο κύμα και ατελείωτες ώρες χαλάρωσης. Φαντάζεσαι τον εαυτό σου σε μια ξαπλώστρα, με έναν παγωμένο καφέ στο χέρι και μοναδική έγνοια αν θα κάνεις άλλη μία βουτιά. Μόνο που μέχρι να φτάσεις σε αυτή την ξαπλώστρα, έχεις περάσει από μια μικρή δοκιμασία επιβίωσης. Εισιτήρια, ξενοδοχεία, τιμές που σου ανεβάζουν την πίεση και ένα πλοίο που μπορεί να αποφασίσει να εμφανιστεί όποτε θέλει. Καλώς ήρθες στις ελληνικές καλοκαιρινές διακοπές!
Μερικές φορές ένας καβγάς ξεκινά από κάτι ασήμαντο και μέσα σε λίγα λεπτά γίνεται μια έντονη σύγκρουση. Οι φωνές ανεβαίνουν, οι παρεξηγήσεις πολλαπλασιάζονται και κανείς δεν ακούει πραγματικά τον άλλον. Υπάρχει όμως μια απλή ερώτηση που μπορεί να αλλάξει την κατεύθυνση της συζήτησης. Η φράση «Τι χρειάζεσαι αυτή τη στιγμή;» στρέφει την προσοχή από τις κατηγορίες στις ανάγκες του άλλου. Δεν αποτελεί μαγική λύση ούτε εγγυάται ότι ο καβγάς θα τελειώσει αμέσως, αλλά μπορεί να δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για να χαμηλώσουν οι τόνοι.
Μια συνέντευξη για δουλειά μπορεί να είναι γεμάτη άγχος. Προσπαθείτε να απαντήσετε σωστά, να δείξετε τις ικανότητές σας και να πείσετε τον εργοδότη ότι είστε ο κατάλληλος άνθρωπος για τη θέση. Μέσα σε όλη αυτή την προσπάθεια, όμως, υπάρχει κάτι που συχνά ξεχνάμε: δεν αξιολογεί μόνο η εταιρεία εμάς, αλλά και εμείς την εταιρεία. Μια απλή αλλά ασυνήθιστη ερώτηση μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε περισσότερα για το εργασιακό περιβάλλον που σας περιμένει. Την προτείνει η Suzy Welch, καθηγήτρια στο NYU Stern School of Business, και έχει έναν ενδιαφέροντα σκοπό: να αποκαλύψει ποιες συμπεριφορές και ποιες αξίες θεωρεί πραγματικά σημαντικές…



















