Συντάκτης: Newside.gr

Λίγο πριν ανατείλει ο Ήλιος και καθώς πλησιάζει η δύση του, ο ουρανός μπορεί να γεμίσει με εντυπωσιακές αποχρώσεις κόκκινου, πορτοκαλί, ροζ και μοβ. Το φαινόμενο δεν οφείλεται στην αλλαγή του χρώματος του Ήλιου, αλλά στον τρόπο με τον οποίο το φως του περνά μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης. Το κλειδί βρίσκεται στη σκέδαση του φωτός. Όταν ο Ήλιος βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, οι ακτίνες του διανύουν πολύ μεγαλύτερη απόσταση μέσα στην ατμόσφαιρα και τα διαφορετικά χρώματα του ορατού φωτός δεν φτάνουν στα μάτια μας με την ίδια ένταση.

Η οστεοαρθρίτιδα είναι μια χρόνια πάθηση των αρθρώσεων που μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκαμψία και περιορισμό της κίνησης. Συχνά επηρεάζει τα γόνατα, τα ισχία και τα χέρια και μπορεί να δυσκολέψει ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες. Δεν υπάρχει μία «φυσική θεραπεία» που να εξαφανίζει την οστεοαρθρίτιδα. Υπάρχουν όμως παρεμβάσεις χωρίς φάρμακα που έχουν μελετηθεί καλά και μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά στη μείωση του πόνου, στη διατήρηση της κίνησης και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Ο χυμός αλόης έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής και συχνά προβάλλεται ως φυσικό προϊόν για την πέψη, το ανοσοποιητικό, την απώλεια βάρους και ακόμη και την «αποτοξίνωση». Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη: ορισμένες χρήσεις έχουν μελετηθεί, αλλά για πολλά από τα οφέλη που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο τα επιστημονικά στοιχεία παραμένουν περιορισμένα. Παράλληλα, δεν είναι όλα τα πόσιμα προϊόντα αλόης ίδια. Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο καθαρισμένο εσωτερικό gel του φύλλου και στο latex ή σε παρασκευάσματα ολόκληρου φύλλου, τα οποία μπορεί να περιέχουν ουσίες με ισχυρή καθαρτική δράση και μεγαλύτερους κινδύνους.

Οι αιωνόβιοι, δηλαδή οι άνθρωποι που φτάνουν ή ξεπερνούν τα 100 χρόνια ζωής, αποτελούν εδώ και δεκαετίες αντικείμενο επιστημονικού ενδιαφέροντος. Ερευνητές προσπαθούν να καταλάβουν τι ρόλο παίζουν τα γονίδια, η διατροφή, η καθημερινή κίνηση, το κοινωνικό περιβάλλον και άλλοι παράγοντες στην εξαιρετική μακροζωία. Ιδιαίτερη προσοχή έχουν προσελκύσει περιοχές όπως η Ικαρία, η Σαρδηνία, η Οκινάουα και η Νικόγια, οι οποίες συνδέθηκαν με την έννοια των Blue Zones. Δεν υπάρχει όμως μία μαγική συνταγή που εξασφαλίζει ότι κάποιος θα φτάσει τα 100. Αυτό που μπορούμε να εξετάσουμε είναι τα κοινά μοτίβα που εμφανίζονται συχνά σε πληθυσμούς με μεγάλη διάρκεια ζωής.

Ο ιβίσκος ξεχωρίζει για το βαθύ κόκκινο χρώμα και την ελαφρώς ξινή γεύση του. Το γνωστό ρόφημα παρασκευάζεται συνήθως από τους αποξηραμένους κάλυκες του φυτού Hibiscus sabdariffa και περιέχει φυτικές ενώσεις, όπως ανθοκυανίνες και άλλες πολυφαινόλες. Τα τελευταία χρόνια ο ιβίσκος έχει μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στην αρτηριακή πίεση, τη χοληστερόλη και τη γλυκόζη του αίματος. Υπάρχουν ενδιαφέροντα αποτελέσματα, αλλά αρκετά από τα «θαυματουργά» οφέλη που συχνά του αποδίδονται στο διαδίκτυο δεν έχουν αποδειχθεί σε ανθρώπους.

Ο βήχας με φλέματα, γνωστός και ως παραγωγικός βήχας, εμφανίζεται συχνά σε λοιμώξεις του αναπνευστικού, όπως το κοινό κρυολόγημα και η οξεία βρογχίτιδα. Ο βήχας είναι ένας φυσικός μηχανισμός άμυνας που βοηθά τον οργανισμό να μετακινεί και να απομακρύνει βλέννα και άλλες εκκρίσεις από τους αεραγωγούς. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο οξύς βήχας υποχωρεί μόνος του, αν και μπορεί να επιμένει για αρκετές εβδομάδες. Υπάρχουν απλά μέτρα στο σπίτι που μπορούν να μειώσουν την ενόχληση, αλλά είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε όσα έχουν κάποια επιστημονική βάση από θεραπείες που απλώς κυκλοφορούν ως «φυσικές» λύσεις.

Οι ξηροί καρποί είναι από τις πιο θρεπτικές τροφές που μπορούν να ενταχθούν εύκολα στην καθημερινή διατροφή. Παρέχουν ακόρεστα λιπαρά, φυτικές πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, βιταμίνες, μέταλλα και πολλές διαφορετικές φυτικές ενώσεις. Τα ισχυρότερα επιστημονικά δεδομένα αφορούν κυρίως την καρδιοαγγειακή υγεία και τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα. Δεν είναι όμως σωστό να αποδίδουμε σε κάθε είδος ξηρού καρπού τις ίδιες ιδιότητες ούτε να θεωρούμε ότι η κατανάλωσή τους από μόνη της προλαμβάνει τον διαβήτη, τον καρκίνο, την άνοια ή τη γήρανση.

Ο ευκάλυπτος είναι ένα από τα πιο γνωστά αρωματικά φυτά και χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια σε παραδοσιακά σκευάσματα για τον βήχα και το κρυολόγημα. Το χαρακτηριστικό άρωμά του οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην 1,8-κινεόλη, γνωστή και ως ευκαλυπτόλη. Παρότι υπάρχουν ενδείξεις ότι ορισμένα σκευάσματα ευκαλύπτου μπορούν να προσφέρουν μικρή ανακούφιση από τον βήχα, πολλά από τα οφέλη που συχνά του αποδίδονται στο διαδίκτυο είναι υπερβολικά. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με το αιθέριο έλαιο, το οποίο είναι πολύ πιο συμπυκνωμένο από τα φύλλα και μπορεί να γίνει επικίνδυνο αν χρησιμοποιηθεί λανθασμένα.

Ο Δίας δεν είναι απλώς ο μεγαλύτερος πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος. Γύρω του περιφέρονται περισσότεροι από 100 γνωστοί δορυφόροι, όμως τέσσερις από αυτούς ξεχωρίζουν τόσο πολύ ώστε συχνά περιγράφονται σαν ολόκληροι μικροί κόσμοι. Η Ιώ, η Ευρώπη, ο Γανυμήδης και η Καλλιστώ, οι τέσσερις Γαλιλαϊκοί δορυφόροι, διαθέτουν ηφαίστεια, υπόγειους ωκεανούς, παγωμένες επιφάνειες, μαγνητικά πεδία και γεωλογικές ιστορίες που θυμίζουν περισσότερο πλανήτες παρά τα μικρά, ακανόνιστα φεγγάρια που συναντάμε αλλού.

Η Ιώ, ένας από τους τέσσερις μεγάλους δορυφόρους του Δία, είναι ένας από τους πιο παράξενους κόσμους που έχουμε ανακαλύψει. Η επιφάνειά της καλύπτεται από ηφαίστεια, λίμνες λάβας και πολύχρωμες αποθέσεις θείου, ενώ τεράστιοι πίδακες μπορούν να εκτοξεύσουν υλικό εκατοντάδες χιλιόμετρα πάνω από το έδαφος. Η Ιώ θεωρείται ο πιο ηφαιστειακά ενεργός κόσμος στο Ηλιακό Σύστημα. Το εντυπωσιακότερο όμως είναι η πηγή αυτής της ενέργειας: η θερμότητα δεν προέρχεται κυρίως από τον Ήλιο, αλλά από μια ακραία βαρυτική «διελκυστίνδα» ανάμεσα στον Δία και τους γειτονικούς δορυφόρους του.

Οι παλίρροιες είναι η περιοδική άνοδος και πτώση της στάθμης της θάλασσας και αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυσικά φαινόμενα των ωκεανών. Ο σημαντικότερος παράγοντας που τις προκαλεί είναι η Σελήνη, όμως στον μηχανισμό συμμετέχει και ο Ήλιος. Το φαινόμενο δεν οφείλεται απλώς στο ότι η Σελήνη «τραβά» το νερό προς το μέρος της. Στην πραγματικότητα, οι παλίρροιες δημιουργούνται επειδή η βαρυτική της έλξη δεν είναι ίδια σε όλα τα σημεία της Γης.

Ωκεανοί δεν υπάρχουν μόνο στη Γη. Σε ορισμένα από τα πιο παγωμένα φεγγάρια του Ηλιακού Συστήματος, οι επιστήμονες έχουν βρει ισχυρές ενδείξεις ότι τεράστιες ποσότητες υγρού νερού κρύβονται κάτω από στρώματα πάγου. Ο Εγκέλαδος, η Ευρώπη, ο Τιτάνας, ο Γανυμήδης και η Καλλιστώ ανήκουν στους λεγόμενους «ωκεάνιους κόσμους». Κάποιοι από αυτούς θεωρούνται μάλιστα από τα πιο ενδιαφέροντα μέρη στην αναζήτηση περιβαλλόντων όπου θα μπορούσε να υπάρξει ζωή πέρα από τη Γη.

Στη Γη έχουμε συνηθίσει έναν κύκλο μέρας και νύχτας που διαρκεί περίπου 24 ώρες. Στους άλλους πλανήτες όμως τα πράγματα μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικά: μια «μέρα» μπορεί να τελειώνει σε λιγότερο από 10 ώρες ή να διαρκεί για μήνες με τα δικά μας δεδομένα. Η αιτία βρίσκεται κυρίως στην ταχύτητα με την οποία κάθε πλανήτης περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του. Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: η διάρκεια μιας περιστροφής δεν είναι πάντοτε ίδια με τον χρόνο από μία ανατολή του Ήλιου μέχρι την επόμενη.

Τι θα συμβεί αν για μία εβδομάδα σταματήσετε να βάζετε ζάχαρη στον καφέ, αφήσετε στην άκρη τα αναψυκτικά, τα γλυκά και τα τρόφιμα με πολλά πρόσθετα σάκχαρα; Μπορεί να παρατηρήσετε ορισμένες αλλαγές, αλλά όχι τη θεαματική «μεταμόρφωση» που συχνά υπόσχονται σχετικά άρθρα στο διαδίκτυο. Το σημαντικό είναι να ξεκαθαρίσουμε ότι όταν μιλάμε για περιορισμό της ζάχαρης, εννοούμε κυρίως τα πρόσθετα και ελεύθερα σάκχαρα. Δεν υπάρχει λόγος να αποκλείσετε τα φυσικά σάκχαρα που βρίσκονται σε ολόκληρα φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά.

Οι ξηροί καρποί είναι μικροί σε μέγεθος αλλά ιδιαίτερα πυκνοί σε θρεπτικά συστατικά. Προσφέρουν ακόρεστα λιπαρά, φυτικές πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, βιταμίνη Ε, μαγνήσιο και πολλές ακόμη ουσίες που μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Για τους άνδρες, το μεγαλύτερο όφελος δεν βρίσκεται σε κάποια «φυσική αύξηση της τεστοστερόνης», όπως συχνά υποστηρίζεται στο διαδίκτυο. Τα καλύτερα τεκμηριωμένα οφέλη αφορούν κυρίως την καρδιαγγειακή υγεία, τον κορεσμό και πιθανώς ορισμένες παραμέτρους της αναπαραγωγικής υγείας.

Ο μαϊντανός χρησιμοποιείται συχνά σε τόσο μικρές ποσότητες ώστε τον αντιμετωπίζουμε απλώς ως μυρωδικό. Στην πραγματικότητα όμως είναι ένα ιδιαίτερα θρεπτικό πράσινο λαχανικό, με σημαντική περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ, βιταμίνη C και διάφορες φυτικές ενώσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι θεραπεύει παθήσεις, «αποτοξινώνει» τον οργανισμό ή καταπολεμά το άγχος. Η πραγματική αξία του βρίσκεται κυρίως στη θρεπτική του σύνθεση και στο ότι μπορεί εύκολα να προσθέσει γεύση και θρεπτικά συστατικά στην καθημερινή διατροφή.

Ο ανανάς με κανέλα είναι ένας γευστικός συνδυασμός που μπορεί εύκολα να ενταχθεί σε μια ισορροπημένη διατροφή. Ο ανανάς προσφέρει βιταμίνη C, φυτικές ίνες και άλλα θρεπτικά συστατικά, ενώ η κανέλα περιέχει αρκετές φυτικές ενώσεις που έχουν μελετηθεί για τις βιολογικές τους ιδιότητες. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο συνδυασμός τους θεραπεύει φλεγμονές, ρυθμίζει τον διαβήτη ή «καίει» λίπος. Ας δούμε τι πραγματικά γνωρίζουμε για τον ανανά και την κανέλα και πού χρειάζεται προσοχή στους ισχυρισμούς που κυκλοφορούν γύρω από αυτά τα δύο τρόφιμα.

Η ουρολοίμωξη είναι μια λοίμωξη που μπορεί να εμφανιστεί σε διαφορετικά σημεία του ουροποιητικού συστήματος, από την ουρήθρα και την ουροδόχο κύστη μέχρι τους νεφρούς. Είναι ιδιαίτερα συχνή στις γυναίκες, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άνδρες, παιδιά και ηλικιωμένους. Οι περισσότερες λοιμώξεις προκαλούνται από βακτήρια που εισέρχονται στο ουροποιητικό μέσω της ουρήθρας. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων είναι σημαντική, γιατί μια λοίμωξη της κύστης μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επεκταθεί στους νεφρούς.

Το ελαιόλαδο είναι ένα από τα βασικά συστατικά της Μεσογειακής διατροφής και μία από τις κύριες πηγές λίπους στην παραδοσιακή ελληνική κουζίνα. Ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον έχει το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο εκτός από μονοακόρεστα λιπαρά περιέχει και πολυφαινόλες. Τα καλύτερα τεκμηριωμένα οφέλη του αφορούν κυρίως την καρδιαγγειακή υγεία όταν χρησιμοποιείται ως μέρος μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής. Αυτό όμως διαφέρει αρκετά από ορισμένους πιο εντυπωσιακούς ισχυρισμούς για «αντιγήρανση», αποτοξίνωση, καλύτερο ύπνο ή θεραπεία του άγχους.

Η τριχόπτωση είναι ένα πολύ συχνό φαινόμενο και μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες. Άλλοτε πρόκειται για προσωρινή αυξημένη απώλεια τριχών που υποχωρεί μόνη της και άλλοτε για μια προοδευτική κατάσταση που χρειάζεται διάγνωση και θεραπεία. Ο όρος «εποχική τριχόπτωση» χρησιμοποιείται συχνά στην καθημερινότητα, όμως δεν αποτελεί ξεχωριστή ιατρική διάγνωση. Υπάρχουν εποχιακές διακυμάνσεις στον κύκλο της τρίχας, αλλά η αυξημένη απώλεια μαλλιών μπορεί επίσης να σχετίζεται με τελογενή τριχόπτωση, ανδρογενετική αλωπεκία, έλλειψη σιδήρου, θυρεοειδή ή άλλες αιτίες.