Το ρυζόνερο έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές ως φυσική λύση για πιο απαλά, λαμπερά και δυνατά μαλλιά, ενώ δεν λείπουν και οι συμβουλές που προτείνουν τη χρήση του στο πρόσωπο. Η πρακτική δεν είναι καινούργια, καθώς το νερό από το πλύσιμο του ρυζιού έχει ιστορικά χρησιμοποιηθεί στην περιποίηση των μαλλιών σε περιοχές της Ασίας.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλα όσα κυκλοφορούν στο διαδίκτυο έχουν αποδειχθεί. Υπάρχουν ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία για την επίδρασή του στην επιφάνεια της τρίχας και προκαταρκτικά δεδομένα για χρήση σε καλλυντικές συνθέσεις, αλλά όχι ισχυρές αποδείξεις ότι κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν, εξαφανίζει τις ρυτίδες ή θεραπεύει προβλήματα του δέρματος.
Τι είναι στην πραγματικότητα το ρυζόνερο;
Ρυζόνερο ονομάζουμε το αμυλούχο νερό που προκύπτει όταν το ρύζι μουλιάζει ή μαγειρεύεται σε νερό. Ανάλογα με τον τρόπο παρασκευής, μπορεί να περιέχει άμυλο και μικρές ποσότητες συστατικών που προέρχονται από το ρύζι.
Στα κοινωνικά δίκτυα συχνά παρουσιάζεται ως ένα υγρό γεμάτο βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά που μπορεί να «μεταμορφώσει» μαλλιά και δέρμα. Η πραγματικότητα είναι πιο συγκρατημένη. Η χημική του σύνθεση μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με το ρύζι, την ποσότητα του νερού, τον χρόνο μουλιάσματος και την παρασκευή.
Τι γνωρίζουμε για το ρυζόνερο στα μαλλιά;
Η πιο λογική εξήγηση για τα αποτελέσματα που αναφέρουν αρκετοί χρήστες βρίσκεται στο άμυλο. Μπορεί να εναποτεθεί στην εξωτερική επιφάνεια της τρίχας και να λειτουργήσει προσωρινά σαν ένα ελαφρύ μαλακτικό στρώμα, περιορίζοντας την τριβή ανάμεσα στις τρίχες.
Υπάρχουν επίσης παλαιότερα εργαστηριακά δεδομένα για το παραδοσιακό ιαπωνικό νερό από το πλύσιμο του ρυζιού, γνωστό ως Yu-Su-Ru. Οι ερευνητές παρατήρησαν μείωση της επιφανειακής τριβής και αύξηση της ελαστικότητας της τρίχας.
Υπήρχε όμως και μια σημαντική παρατήρηση: όταν το συγκεκριμένο υγρό χρησιμοποιήθηκε αυτούσιο, παρατηρήθηκε απολέπιση στην επιφάνεια της τρίχας. Επομένως ακόμη και αυτά τα πρώιμα στοιχεία δεν σημαίνουν ότι όσο περισσότερο ρυζόνερο χρησιμοποιούμε τόσο καλύτερα αποτελέσματα θα έχουμε.
Κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν γρηγορότερα;
Αυτός είναι ίσως ο πιο δημοφιλής ισχυρισμός γύρω από το ρυζόνερο, αλλά δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά.
Το γεγονός ότι ένα προϊόν μπορεί να κάνει την τρίχα να φαίνεται πιο λεία ή να περιορίζει την τριβή δεν σημαίνει ότι διεγείρει τους θύλακες και αυξάνει τον ρυθμό ανάπτυξης των μαλλιών.
Η ανάπτυξη των μαλλιών επηρεάζεται κυρίως από παράγοντες όπως η γενετική, η ηλικία, η ορμονική κατάσταση, η διατροφή και η γενικότερη υγεία. Η περιποίηση μπορεί να βοηθήσει στην προστασία της ήδη υπάρχουσας τρίχας από σπάσιμο, αλλά αυτό είναι διαφορετικό από την παραγωγή νέας τρίχας.
Βοηθά στην πιτυρίδα ή προστατεύει από τη θερμότητα;
Δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για να υποστηρίξουμε ότι το σπιτικό ρυζόνερο θεραπεύει την πιτυρίδα ή λειτουργεί ως προϊόν θερμοπροστασίας.
Αν υπάρχει επίμονη πιτυρίδα, έντονος κνησμός, ερυθρότητα ή φλεγμονή στο τριχωτό, είναι προτιμότερο να αντιμετωπιστεί η αιτία αντί να βασιστεί κάποιος σε μια DIY θεραπεία. Μάλιστα, σε ήδη ερεθισμένο τριχωτό το ρυζόνερο μπορεί να προκαλέσει επιπλέον ενόχληση.
Παρομοίως, δεν πρέπει να αντικαθιστά ένα προϊόν ειδικά σχεδιασμένο και δοκιμασμένο για προστασία των μαλλιών από υψηλές θερμοκρασίες.
Πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί στα μαλλιά;
Αν θέλετε να το δοκιμάσετε, η πιο απλή επιλογή είναι να ξεπλύνετε καλά το ρύζι και στη συνέχεια να αφήσετε μια μικρή ποσότητα να μουλιάσει σε καθαρό νερό για περίπου 30 λεπτά. Σουρώστε το νερό και χρησιμοποιήστε το φρέσκο.
Μετά το λούσιμο μπορείτε να το απλώσετε στα μαλλιά και να το αφήσετε για μικρό χρονικό διάστημα πριν ξεβγάλετε πολύ καλά με νερό. Δεν υπάρχει αποδεδειγμένη «ιδανική» συχνότητα χρήσης.
Αν παρατηρήσετε ξηρότητα, κνησμό, κοκκινίλα ή άλλη ενόχληση, σταματήστε τη χρήση. Άτομα με φλεγμονή ή δερματολογικό πρόβλημα στο τριχωτό είναι προτιμότερο να συμβουλευτούν δερματολόγο πριν δοκιμάσουν τέτοιες πρακτικές.
Τι γνωρίζουμε για το ρυζόνερο στο πρόσωπο;
Εδώ τα στοιχεία είναι ακόμη πιο περιορισμένα από ό,τι στα μαλλιά. Μια μελέτη του 2018 εξέτασε τις πιθανές αντιοξειδωτικές και αντιγηραντικές ιδιότητες του ρυζόνερου και βρήκε ενδιαφέροντα εργαστηριακά αποτελέσματα, μεταξύ των οποίων αναστολή της ελαστάσης.
Οι ερευνητές όμως δεν έβαζαν απλώς νερό από μια κατσαρόλα με ρύζι στο πρόσωπο των συμμετεχόντων. Δημιούργησαν ειδικά σχεδιασμένο καλλυντικό gel που περιείχε 96% ρυζόνερο και αξιολόγησαν το προϊόν σε 12 εθελοντές για 28 ημέρες.
Επομένως η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι το σπιτικό ρυζόνερο μειώνει τις ρυτίδες, εξαφανίζει τις σκούρες κηλίδες, «συσφίγγει τους πόρους» ή προσφέρει ορατή αντιγήρανση.
Μπορεί να αντικαταστήσει καλλυντικά ή αντηλιακό;
Όχι. Το ρυζόνερο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως θεραπεία για ακμή, υπερμελάγχρωση, έκζεμα ή άλλες δερματικές παθήσεις και δεν υπάρχουν στοιχεία που να δικαιολογούν την αντικατάσταση ενός κανονικού προϊόντος περιποίησης με σπιτικό ρυζόνερο.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι δεν αποτελεί αντηλιακό. Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία απαιτεί κατάλληλο αντηλιακό προϊόν με αποδεδειγμένο δείκτη προστασίας.
Γιατί χρειάζεται προσοχή στις DIY συνταγές;
Το γεγονός ότι ένα συστατικό είναι φυσικό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι κατάλληλο για κάθε δέρμα ή ότι κάθε συνδυασμός του είναι ασφαλής.
Ιδιαίτερα οι συνταγές που προτείνουν χυμό λεμονιού απευθείας στο πρόσωπο είναι καλύτερο να αποφεύγονται. Τα εσπεριδοειδή περιέχουν ουσίες που, όταν παραμείνουν στο δέρμα και ακολουθήσει έκθεση στον ήλιο, μπορούν να προκαλέσουν φωτοτοξική αντίδραση, με ερυθρότητα, φουσκάλες και μεταγενέστερη υπερμελάγχρωση.
Δεν υπάρχει επίσης λόγος να συνδυάζεται το ρυζόνερο με σκληρά DIY scrubs προκειμένου να θεωρηθεί πιο αποτελεσματικό. Στην περιποίηση του προσώπου, περισσότερα συστατικά δεν σημαίνουν απαραίτητα καλύτερο αποτέλεσμα.
Πόσο καιρό διατηρείται το σπιτικό ρυζόνερο;
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Το σπιτικό ρυζόνερο είναι ένα υδατικό προϊόν χωρίς ελεγμένο σύστημα συντήρησης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να επιμολυνθεί από μικροοργανισμούς.
Γι’ αυτό δεν είναι σωστό να δίνεται ένας αυθαίρετος κανόνας ότι «διατηρείται μία εβδομάδα» και παραμένει ασφαλές. Οι συνθήκες παρασκευής, το δοχείο, η θερμοκρασία και ο τρόπος χρήσης μπορούν να αλλάξουν σημαντικά τον κίνδυνο επιμόλυνσης.
Αν επιλέξετε να το χρησιμοποιήσετε, είναι προτιμότερο να παρασκευάζετε μικρή ποσότητα, να χρησιμοποιείτε καθαρό δοχείο και να μην κρατάτε ένα σπιτικό υδατικό μείγμα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Είναι κατάλληλο για όλους;
Δεν μπορούμε να πούμε ότι οποιοδήποτε DIY προϊόν είναι κατάλληλο για όλους τους τύπους δέρματος και μαλλιών. Ακόμη και απλά συστατικά μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό σε ορισμένους ανθρώπους.
Στο πρόσωπο είναι συνετό να δοκιμάσετε αρχικά μικρή ποσότητα σε περιορισμένο σημείο του δέρματος και να διακόψετε αν εμφανιστεί κάψιμο, έντονη κοκκινίλα, κνησμός ή εξάνθημα.
Σε περίπτωση χρόνιας δερματικής πάθησης, έντονου ερεθισμού ή προβλήματος στο τριχωτό, η συμβουλή δερματολόγου είναι ασφαλέστερη από τον πειραματισμό με πολλές σπιτικές συνταγές.
Αξίζει τελικά να δοκιμάσετε ρυζόνερο;
Για τα μαλλιά, μπορεί να αξίζει μια δοκιμή αν σας αρέσουν οι απλές DIY πρακτικές και δεν έχετε ευαίσθητο ή ερεθισμένο τριχωτό. Το άμυλο μπορεί να προσφέρει προσωρινά πιο λεία αίσθηση στην τρίχα και υπάρχουν ορισμένα πρώιμα στοιχεία ότι μπορεί να μειώνει την τριβή.
Αυτό όμως απέχει πολύ από τους ισχυρισμούς ότι το ρυζόνερο κάνει τα μαλλιά να μεγαλώνουν γρήγορα, θεραπεύει την πιτυρίδα ή αντικαθιστά εξειδικευμένα προϊόντα περιποίησης.
Για το δέρμα, τα επιστημονικά στοιχεία είναι ακόμη πολύ περιορισμένα και αφορούν κυρίως εργαστηριακές δοκιμές και ειδικά παρασκευασμένες καλλυντικές συνθέσεις. Δεν έχουμε αρκετά δεδομένα για να θεωρήσουμε το σπιτικό ρυζόνερο αποδεδειγμένη αντιγηραντική ή λευκαντική θεραπεία.
Το ρυζόνερο, λοιπόν, είναι ένα ενδιαφέρον παραδοσιακό συστατικό και όχι ένα θαυματουργό ελιξίριο. Αν σας ταιριάζει, μπορεί να έχει θέση σε μια απλή ρουτίνα περιποίησης, αρκεί να γνωρίζετε τι πραγματικά έχει αποδειχθεί και τι παραμένει απλώς ένας δημοφιλής ισχυρισμός.
