Η έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι μια καλή αφορμή για τους γονείς να ελέγξουν αν το παιδί έχει μείνει πίσω στην τακτική οδοντιατρική του παρακολούθηση. Δεν υπάρχει κάποιος ειδικός κανόνας που να απαιτεί επίσκεψη στον οδοντίατρο ακριβώς πριν ανοίξουν τα σχολεία, όμως ένας έλεγχος μπορεί να είναι χρήσιμος αν πλησιάζει η προγραμματισμένη εξέταση ή υπάρχουν ενοχλήσεις και εκκρεμότητες.
Η προληπτική οδοντιατρική φροντίδα βοηθά να εντοπιστούν έγκαιρα τερηδόνα, προβλήματα στα ούλα, αλλαγές στην ανατολή των μόνιμων δοντιών και άλλες καταστάσεις που μπορεί να χρειάζονται παρακολούθηση ή θεραπεία.
Γιατί είναι σημαντικοί οι τακτικοί οδοντιατρικοί έλεγχοι;
Τα παιδικά δόντια αλλάζουν συνεχώς καθώς το παιδί μεγαλώνει. Νεογιλά δόντια πέφτουν, μόνιμα δόντια ανατέλλουν και η σύγκλειση των γνάθων εξελίσσεται.
Οι τακτικές εξετάσεις επιτρέπουν στον οδοντίατρο να αξιολογεί την κατάσταση των δοντιών και των ούλων, τον κίνδυνο τερηδόνας και την εξέλιξη της οδοντοφυΐας. Αν διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα, η έγκαιρη αντιμετώπιση είναι συνήθως ευκολότερη από τη θεραπεία ενός προβλήματος που έχει προχωρήσει.
Η συχνότητα των επισκέψεων δεν είναι ίδια για όλα τα παιδιά. Καθορίζεται από τον οδοντίατρο με βάση παράγοντες όπως ο κίνδυνος τερηδόνας, η στοματική υγιεινή, προηγούμενα προβλήματα και οι ιδιαίτερες ανάγκες κάθε παιδιού.
Τι μπορεί να ελέγξει ο οδοντίατρος πριν από τη νέα σχολική χρονιά;
Αν έχει έρθει η ώρα για την προγραμματισμένη εξέταση, ο οδοντίατρος μπορεί να ελέγξει:
- αν υπάρχουν πρώιμες ή εμφανείς τερηδόνες,
- την κατάσταση των ούλων,
- την ανατολή των μόνιμων δοντιών,
- την ανάπτυξη της σύγκλεισης και πιθανά ορθοδοντικά ζητήματα,
- αν χρειάζεται προληπτική αγωγή, όπως φθόριο ή προληπτικές καλύψεις οπών και σχισμών, ανάλογα με τον κίνδυνο του παιδιού,
- αν η καθημερινή τεχνική βουρτσίσματος χρειάζεται βελτίωση.
Ο στόχος δεν είναι να γίνουν όλες οι προληπτικές πράξεις σε κάθε παιδί, αλλά να επιλεγούν εκείνες που ταιριάζουν στις ανάγκες του.
Τι αλλάζει στα δόντια όταν τα παιδιά μεγαλώνουν;
Στα σχολικά χρόνια αρχίζουν να εμφανίζονται πολλά μόνιμα δόντια. Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι, οι οποίοι συνήθως εμφανίζονται γύρω στην ηλικία των έξι ετών και συχνά περνούν απαρατήρητοι επειδή ανατέλλουν πίσω από τα νεογιλά δόντια χωρίς να αντικαθιστούν κάποιο από αυτά.
Επειδή οι αυλακώσεις των γομφίων μπορεί να συγκρατούν τροφές και πλάκα, ο οδοντίατρος μπορεί να εκτιμήσει αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος τερηδόνας και αν χρειάζεται επιπλέον προστασία.
Χρειάζονται προστατευτικό στόματος τα παιδιά που αθλούνται;
Σε αθλήματα και δραστηριότητες όπου υπάρχει κίνδυνος χτυπήματος στο πρόσωπο ή στο στόμα, ένα σωστά εφαρμοσμένο προστατευτικό στόματος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο τραυματισμού των δοντιών και των μαλακών ιστών.
Η ανάγκη εξαρτάται από το άθλημα και τον βαθμό επαφής. Αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, οι πολεμικές τέχνες, το χόκεϊ και άλλες δραστηριότητες με πιθανότητα σύγκρουσης μπορεί να δικαιολογούν τη χρήση προστατευτικού.
Ο οδοντίατρος μπορεί να ελέγξει αν το προστατευτικό εφαρμόζει σωστά, ιδιαίτερα σε παιδιά που βρίσκονται σε ανάπτυξη ή φορούν ορθοδοντικά σιδεράκια.
Είναι το καλοκαίρι μεγαλύτερος κίνδυνος για τερηδόνα;
Το καλοκαίρι από μόνο του δεν προκαλεί τερηδόνα. Ωστόσο, οι διακοπές συχνά αλλάζουν το καθημερινό πρόγραμμα και μπορεί να αυξηθεί η συχνότητα κατανάλωσης γλυκών, αναψυκτικών και σνακ ή να παραμεληθεί το τακτικό βούρτσισμα.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι ένα μεμονωμένο γλυκό, αλλά το πόσο συχνά τα δόντια εκτίθενται σε σάκχαρα μέσα στην ημέρα. Τα συχνά γλυκά ροφήματα και σνακ δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες για παραγωγή οξέων από τα βακτήρια της οδοντικής πλάκας.
Η επιστροφή στη σχολική ρουτίνα είναι επομένως μια καλή στιγμή για να επανέλθει και μια σταθερή καθημερινή φροντίδα των δοντιών.
Ποιες συνήθειες αξίζει να θυμούνται τα παιδιά;
Το βασικό είναι το βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα με οδοντόκρεμα που περιέχει φθόριο, σε ποσότητα κατάλληλη για την ηλικία. Τα μικρότερα παιδιά χρειάζονται επίβλεψη ή βοήθεια από ενήλικα μέχρι να μπορούν να βουρτσίζουν αποτελεσματικά μόνα τους.
Όταν τα δόντια εφάπτονται μεταξύ τους και η οδοντόβουρτσα δεν μπορεί να καθαρίσει τις μεσοδόντιες επιφάνειες, μπορεί να χρειάζεται οδοντικό νήμα ή άλλο κατάλληλο μέσο καθαρισμού. Ο οδοντίατρος μπορεί να δείξει στο παιδί και στον γονέα τον σωστό τρόπο.
Χρήσιμη είναι επίσης η αποφυγή συνεχούς κατανάλωσης ζαχαρούχων ροφημάτων μέσα στην ημέρα και η προτίμηση του νερού ως βασικού ροφήματος.
Τι πρέπει να κάνετε αν ένα παιδί χτυπήσει και βγει ένα δόντι;
Σε έναν σοβαρό τραυματισμό στο στόμα χρειάζεται άμεση επικοινωνία με οδοντίατρο. Το τι πρέπει να γίνει εξαρτάται κυρίως από το αν το δόντι είναι μόνιμο ή νεογιλό.
Αν πρόκειται για μόνιμο δόντι
Αν ένα μόνιμο δόντι βγει εντελώς από τη θέση του:
- Βρείτε το δόντι και πιάστε το μόνο από τη μύλη, δηλαδή το λευκό μέρος που φαίνεται κανονικά στο στόμα. Μην αγγίζετε τη ρίζα.
- Αν είναι λερωμένο, ξεπλύνετέ το απαλά με γάλα, φυσιολογικό ορό ή το σάλιο του παιδιού. Μην τρίβετε τη ρίζα.
- Αν μπορείτε με ασφάλεια, τοποθετήστε το ξανά στη θέση του με ήπια πίεση.
- Αν δεν μπορείτε να το επανατοποθετήσετε, κρατήστε το υγρό. Το γάλα είναι μία πρακτική επιλογή μέχρι να φτάσετε στον οδοντίατρο.
- Αναζητήστε αμέσως επείγουσα οδοντιατρική φροντίδα. Ο χρόνος έχει μεγάλη σημασία για την πρόγνωση του δοντιού.
Αν πρόκειται για νεογιλό δόντι
Μην επιχειρήσετε να το βάλετε ξανά στη θέση του. Η επανατοποθέτηση νεογιλού δοντιού μπορεί να βλάψει το μόνιμο δόντι που αναπτύσσεται από κάτω.
Και σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται άμεση επικοινωνία με οδοντίατρο ώστε να ελεγχθεί το τραύμα και να δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες.
Χρειάζεται οπωσδήποτε επίσκεψη πριν από το σχολείο;
Όχι απαραίτητα. Αν το παιδί έχει εξεταστεί πρόσφατα και ο οδοντίατρος έχει ορίσει τον επόμενο έλεγχο αργότερα, δεν υπάρχει λόγος να γίνει επιπλέον επίσκεψη μόνο επειδή ξεκινά το σχολείο.
Αν όμως έχει περάσει αρκετός χρόνος από την τελευταία εξέταση, υπάρχει πόνος, ευαισθησία, εμφανής τερηδόνα, σπασμένο δόντι, πρόβλημα με προστατευτικό στόματος ή άλλη ανησυχία, η περίοδος πριν από την έναρξη των μαθημάτων είναι μια πρακτική στιγμή για να τακτοποιηθεί το θέμα.
Η καλύτερη προετοιμασία είναι η σταθερή φροντίδα όλο τον χρόνο
Ο οδοντιατρικός έλεγχος δεν χρειάζεται να συνδέεται αποκλειστικά με την επιστροφή στο σχολείο. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι το παιδί να έχει σταθερή σχέση με τον οδοντίατρό του, να εξετάζεται με τη συχνότητα που ταιριάζει στις ανάγκες του και να διατηρεί καλή καθημερινή στοματική υγιεινή.
Η αρχή της σχολικής χρονιάς μπορεί απλώς να λειτουργήσει ως υπενθύμιση: μαζί με τη σχολική τσάντα και το νέο πρόγραμμα, αξίζει να ελέγξετε πότε έγινε η τελευταία οδοντιατρική εξέταση και αν υπάρχει κάτι που χρειάζεται φροντίδα.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να συμβουλευτείτε τις οδηγίες της American Academy of Pediatric Dentistry για την προληπτική φροντίδα των παιδιών και τις οδηγίες της American Dental Association για τα επείγοντα οδοντιατρικά περιστατικά.
